دوشنبه ۸ خرداد ۱۳۹۶
بر خط: 1739
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

4089 بازدید

سید محسن‌ بن‌ مهدى‌ بن‌ صالح‌ بن‌ احمد بن‌ حمود بن‌ ابراهیم‌ بن‌ على‌ طباطبائى ‌حکیم‌ از علماى شیعه‌ است که‌ در سال ‌1306 هـ در شهر نجف‌ اشرف‌ و به‌ قولى‌ دیگر در بنت‌ جبیل‌ لبنان‌ متولد شد. پدر ایشان‌ در دوران‌ کودکى‌ وفات‌ نمود،‌ و از آن ‌هنگام‌ بود که‌ سید محمود برادر بزرگ‌تر سید محسن،‌ متکفل‌ تأمین‌ زندگى‌ ایشان‌ گشت‌.

تحصیل
سید محسن‌ در سن‌ هفت‌ سالگى‌ شروع‌ به‌ آموختن‌ و خواندن‌ قرآن‌ کریم‌ کرد وپس‌ از آن‌ به‌ آموختن‌ نحو پرداخت‌ و‌ مقدمات‌ را نزد برادرش‌ سید محمد و دیگر فضلا فرا گرفت‌.
درس‌ خارج‌ را نزد علماى طراز اول آن زمان از جمله شیخ‌ محمد کاظم‌ خراسانى‌، شیخ‌ ضیاء الدین‌ عراقى‌، میرزا محمد حسین‌ نائینى‌ و سید محمد سعید حبوبى‌ گذراند. و بدین‌ ترتیب‌ بود که‌ در محافل‌ علمى‌ نجف‌ اشرف‌ درخشید گرفت. این‌ روند همچنان‌ ادامه‌ داشت‌ تا این‌ که‌ در سال ‌1333 هـ در زمره‌ علما به‌ شمار ‌آمد. هنگامى‌ که‌ سید سعید حبوبى‌ رهبرى‌ مسلمانان‌ عراق‌ را بر ضد اشغال‌ انگلیس‌ در جبهه‌ ناصریه بر عهده‌ گرفت‌ سید محسن‌ حکیم‌ را به هم کارى خود انتخاب‌ نمود و او را از اعتماد خویش خود بهره‌مند ساخت‌.
سید محسن‌ حکیم‌ پس‌ از بازگشت‌ از جهاد به‌ تدریس‌ روى‌ آورد. در سال ‌1350هـ به‌ جبل‌ عامل‌ در لبنان‌ سفر کرد و چند سالى‌ را در آن‌جا گذراند. ایشان‌ در آن‌جا به‌ نصیحت‌ و ارشاد، حل‌ اختلافات‌ و دشمنى‌ها و دادن‌ فتواهاى‌ شرعى‌ پرداخت‌؛ تا این‌که‌ در سال ‌1315 هـ به‌ نجف‌ اشرف‌ بازگشت‌.
پس از وفات‌ سید ابو الحسن‌ اصفهانى‌ نگاه‌ها به‌ سید محسن‌ حکیم‌ متوجه‌ گشت‌. بخصوص‌ این‌ که‌ آیت‌ الله بروجردى‌ به‌ ایران‌ مهاجرت‌ کرده و در شهر قم‌ مسکن‌ گزیده بود این‌ مسأله‌ باعث‌ شد که‌ مرجعیت‌ میان‌ سید محسن‌ حکیم‌ در نجف‌ و آیت‌ الله بروجردى‌ در قم‌ تقسیم‌ شود؛ تا این‌که‌ پس از وفات‌ آیت الله بروجردى‌ مرجعیت‌ به‌ طور کامل‌ در اختیار ‌سید محسن حکیم قرار گرفت‌.

پویش علمی و اجتماعی
از جمله فعالیت‌هاى متمایز سید محسن‌ حکیم‌ در آن دوران مى‌توان‌ به‌ مبارزه‌ ایشان‌ ضد سلطه‌ طلبى‌ها و استبدادگرى‌هاى‌ دستگاه‌ حکومتى ‌اشاره‌ کرد. همچنین‌ که‌ ایشان‌ با هرگونه‌ افکار کفر آلود و فرقه‌گرایانه چه‌ در ایران‌ وعراق‌ و چه‌ در هند و پاکستان‌ و در هر نقش‌ و موقعیتى‌ که‌ بود مبارزه‌ مى‌کرد. فتواى ‌قاطعانه‌ ایشان‌ در سال ‌1379هـ کمونیسم را با مشکلى جدّى رو‌به‌رو ساخت.
فتواى دندان شکن ایشان چنین بود: «پیروى‌ و تبعیت‌ از حزب‌ کمونیست‌ حرام‌ است،‌ چون کفر آلود و الحادى است» ایشان‌ با‌ تأسیس‌ کتابخانه‌هاى ‌عمومى‌ به‌ نشر و توسعه‌ فرهنگ‌ مذهبى‌ و علمى‌ پرداخت‌.
کتابخانه‌ معروف آیت‌ الله سید محسن‌ حکیم‌ یکى‌ از کتابخانه‌هایى‌ بود که‌ ایشان‌ در شهر نجف‌ تأسیس‌ فرمود. خود ایشان‌ اولین‌ کسى‌ بود که‌ در آن شهر کتابخانه‌ عمومى‌ به‌ راه انداخت؛‌ و همچنین‌ شعب‌ مختلفى‌ را از آن‌ کتابخانه‌ در سراسر عراق‌ و دیگر کشورها مانند اندونزى‌، سوریه‌ و لبنان‌ بر پا کرد.
آیت‌ الله سید محسن‌ حکیم‌ در سال ‌1390 هـ در شهر بغداد وفات‌ یافتند و پیکرشان‌ را به‌ شهر نجف‌ انتقال داده، در آن‌جا به‌ خاک‌ سپردند.

تألیفات
آیت‌ الله حکیم‌ کتاب‌هاى متعددى‌ را به‌ رشته‌ تحریر در آوردند که‌ از آن‌ جمله‌ مى‌توان ‌به:
مستمسک‌ العروة‌ الوثقى‌، نهج‌ الفقاهة‌، حقائق‌ الاصول‌، شرح‌ التبصرة‌، دلیل‌ المناسک‌، منهاج‌ الصالحین‌، منتخب‌ الرسائل و منهاج‌ الناسکین‌ اشاره‌ کرد.
شیخ‌ محمد هادى‌ امینى‌ در مورد ایشان‌ مى‌فرماید: «ایشان‌ فقیه‌ زمانه، سرور قوم، رهبر امت و بزرگ‌ مرجع تقلید و فتواست.»
زرکلى‌ نیز او را چنین‌ وصف‌ مى‌کند: «او مجتهدى‌ امامى‌ بود که‌ مرجع اعلاى شیعیان نامیده شده است.»

منابع:
1. اعیان‌ الشیعه‌، ج 9، ص ‌56 و 57.
2. الاعلام‌، ج ‌5، ص ‌290.
3. حاشیة‌ معارف‌ الرجال‌، ج ‌3، ص ‌121،122، 125، 128.
4. ماضى‌ النجف‌ و حاضرها، ج ‌1، ص ‌173.
5. معجم‌ رجال‌ الفکر و الادب‌ فى‌ النجف‌، ج ‌1، ص ‌423،424.
6. الذریعه‌، ج ‌14، ص ‌60 ،63، و ج‌3، ص ‌209.

● برگرفته از http://www.bayynat.ir

موضوعات

مناطق

مطالب

تعداد: 2

تاریخ انتشار
عنوان
بازدید
نظر