سه‌شنبه ۶ تیر ۱۳۹۶
بر خط: 2478
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

4916 بازدید

محمد شاه قاجار (۶ ذیقعده - ۱۲۲۲ تبریز - ۶ شوال ۱۲۶۴ تجریش) نوهٔ فتحعلی شاه و فرزند عباس میرزا بود. وی سومین شاه از دودمان قاجار بود.
فتحعلی شاه با اینکه فرزندان بسیاری داشت ولی برای مهر فراوانی که به عباس میرزا داشت پس از مرگش پسرش را ولیعهد خواند. همین که خبر مرگ فتحعلیشاه در تبریز به محمد میرزا رسید در همان شهر تاجگذاری کرد، سپس با سپاهیان خود از تبریز به طرف تهران حرکت نمود. در نزدیکی پایتخت با سپاهیان سلطان علی میرزا ظل السلطان عموی خود روبرو شد. ولی لشکریان ظل السلطان به زودی شکست خورده و متلاشی شدند. در ضمن یکی دیگر از عموهای محمد شاه یعنی حسنعلی میرزا (فرمانفرما) در شیرزا خود را پادشاه خواند، ولی قوای محمد شاه سپاهیان او را در جنوب قمشه در هم شکستند.
محمد شاه در آغازسلطنت قائم مقام فراهانی را که در تبریز سمت پیشکاری و وزارت او را داشت به صدر اعظمی منصوب کرد. ولی کمتر از یکسال بعد به تحریک و سعایت سرجان کمپبل وزیر مختار وقت انگلیس در ایران دستور بازداشت و قتل آن مرد بزرگ را داد. قتل میرزا ابوالقاسم قائم مقام، بزرگترین جنایتی بود که در دوران سلطنت محمد شاه اتفاق افتاد. وی به تصدیق دوست و دشمن مردی توانا و دانا و وطن خواه بود و پادشاه قاجار می توانست بخوبی از دانش و بینش وی در کار مملکت بهره بگیرد.
پس از قتل قائم مقام، محمد شاه معلم سابق خود حاج میرزا آقاسی را به صدارت منصوب کرد. در دوران صدارت او محمد شاه به تحریک روسها به هرات لشکر کشی کرد ولی به علت مخالفت شدید انگلیسیها در این جنگ شکست خورد.
لشکر کشی برای فتح هرات و تسلط بر افغانستان یکی از مهمترین وقایع دوران سلطنت سومین پادشاه قاجار است که پیامدهای ناگواری برای ایران و ایرانیان به بار آورد و رسوایی شکست در این جنگ و گردن نهادن به شرایط خفت بار انگلیسیها که راه مداخلات بعدی آنان را در ایران هموار ساخت میراثی بود که محمد شاه و صدر اعظمش برای جانشینان خود بر جای گذاشتند.
شکست در جنگ و تحریکات انگلیسیها و بروز طاعون و وبا در ایران و عدم کفایت حاج میرزا آقاسی در مقابله با این مشکلات، هرج و مرج و آشفتگی شدیدی در ایران بوجود آورد و در این میان خود محمد شاه که علیل و مریض بود در سال 1226 هجری شمسی پس از چهارده سال و سه ماه سلطنت در سن 43 سالگی در گذشت.
وی به هنگام مرگ 9 اولاد داشت که پنج تن آنان پسر و چهار تن دختر بودند. در میان زنان محمد شاه مهد علیا از زنان مقتدر دربار و در امر عزل و نصب افراد دخالت کامل داشت و در اداره امور مملکت اعمال نفوذ می کرد. او دارای یک پسر و یک دختر بود که اولی ناصرالدین میرزا ولیعهد محمد شاه که پس از مرگ پدر به پادشاهی رسید و دومی ملک زاده عزت الدوله که بعدها به همسری میرزا تقی خان امیر کبیر درآمد. فرزندان دیگرش عبارت بودند از عباس میرزا، عبدالصمد میرزا، محمد تقی میرزا، ابراهیم میرزا، آسیه خانم، عذرا خانم و زهرا خانم بودند.

منابع:
1. http://www.iichs.org
2. http://fa.wikipedia.org

موضوعات

مطالب

تعداد: 1

تاریخ انتشار
عنوان
بازدید
نظر
تصاویر