چهارشنبه ۹ فروردین ۱۳۹۶
بر خط: 2032
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

1566 بازدید

تولد
روح الله کمالوند در سال 319 هجری قمری در شهر خرم آباد و در خانواده‏ای کشاورز دیده به جهان گشود. پدران وی با دو واسطه، از علماء مشهور خرم آباد بودند.

تحصیلات‏
روح الله تا سال 1336 قمری در خرم آباد به فراگیری علوم دینی پرداخت و از علمای آن دیار کسب فیض کرد. سپس به امید حضور در محضر استاد بزرگوار حضرت آیة الله العظمی حاج آقا حسین بروجردی، عازم بروجرد شد و با عنایت الهی دو سال از درس این فقیه اهل بیت استفاده برد. آنگاه به اراک هجرت کرد، در مقابل آیة الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری زانوی ادب زد و از خرمن وجودش بهره‏های وافر برد. با مهاجرت حضرت آیة الله حائری به شهر مقدس قم، مرحوم کمالوند نیز در شمار علمای مهاجر به قم جای گرفت و برای استفاده بیشتر در جوار کریمه اهل بیت(س) مأوا گزید.
زمانی که حضرت آیة الله العظمی بروجردی به قم مشرف شد، مشتاقانه در مجلس درس آن فقیه اهل بیت(ع) حاضر شد و روح تشنه خویش را سیراب ساخت. آیة الله سید حسن طاهری خرم آبادی از ایشان اینگونه یاد می‏کند:
مرحوم حضرت آیة الله حاج شیخ روح الله کمالوند از شاگردان درجه اول مرحوم آقای بروجردی بودند و جزء خوش استعدادترین شاگردان آن فقیه بزرگوار به شمار می‏رفتند ...(1).
از هم بحثهای آیة الله کمالوند می‏توان به حضرت امام (ره) در فلسفه و حضرت آیة الله العظمی سید محمد رضا گلپایگانی در فقه اشاره کرد. مرحوم کمالوند فلسفه را از محضر حضرت آیة الله میرزا علی اکبر حکمی یزدی آموخت.

تدریس
آیة الله کمالوند همزمان با تحصیل و کسب فیض از محضر بزرگان، خود از استادان پرتوان حوزه علمیه قم به شمار می‏رفت. او هنگام ورود آیة الله بروجردی به تدریس کفایة و درس خارج مشغول بود و شاگردان نمونه و بارزی به جامعه مسلمین تقدیم کرد. آیة الله سید حسن طاهری، که خود از شاگردان آن بزرگوار است، از ویژگی‏های محفل درس آن استاد فرزانه این گونه یاد می‏کند:
حضرت آیة الله کمالوند دارای بیانی شیرین بودند به صورتی که مشکل‏ترین مسائل علمی را با بیانی ساده بیان می‏کردند و تدریس ایشان همراه با مطالعه دقیق بود به گونه‏ای که ضعف و سستی در درس ایشان و یا بیانشان وجود نداشت هنگامی که یکی از شاگردان اشکالی را مطرح می‏کرد در کمال آرامش و متانت به وی پاسخ می‏داد ...(2).
برخی دیگر از شاگردان آن مرحوم عبارتند از حجج الاسلام:
1- دکتر حمیدی عیدی‏
2- سید محمد تقی شاهرخی خرم آبادی‏
3- شیخ مهدی قاضی خرم آبادی‏
4- سید صالح طاهری خرم آبادی‏
5- سید یدالله صدری(مدیر فعلی مدرسه کمالیه خرم آباد)
6- شیخ عباس علی صادقی‏

بازگشت به خرم آباد
در سال 1329 قمری گروهی از مؤمنان خرم آباد به شهر قم آمدند و از محضر آیة الله بروجردی تقاضا کردند که آیة الله کمالوند را به خرم آباد اعزام کند تا مردم از وجود با برکت وی بهره جویند. آیة الله بروجردی در پاسخ به دعوت دوستداران آیة الله کمالوند نامه‏ای به وی نوشت که مضمون آن چنین است:
ضمن تقدیر از شما با اینکه به وجود حضرت عالی احتیاج دارم برای مصلحت اسلام و مسلمین شما را به خرم آباد می‏فرستم.
در پی فرمان حضرت آیة الله بروجردی، مرحوم کمالوند امتثال امر کرده در سال 1319 هجری قمری به خرم آباد بازگشت.(3) و مورد استقبال گرم طلاب و روحانیون خرم آبادی که در قم مشغول تحصیل بودند به وطن بازگشتند و در محفل درس آن دانشمند بزرگ حاضر شدند. در سایه تلاشهای آن فقیه وارسته مدرسه علمیه خرم آباد مرمت و بازسازی شد و رونق کهن خویش را بازیافت.

همگام با نهضت‏
آیة الله کمالوند اعتقاد داشت که روحانی نباید از حوادث جامعه خویش غافل باشد. با این بینش بود که، با اجازه مرحوم آیة الله بروجردی(ره)، در مصائل سیاسی هم دخالت و اعمال نفوذ می‏کرد و در موقع مناسب به عذل و نصب مأموران دولتی همت می‏گماشت(4).
مجاهد روشن بین خرم آباد در بسیج مردم علیه گروهکهای منحرف(توده‏ای‏ها) نقش بسزایی داشت و با سخنرانی‏های بیدار کننده خویش نقشه‏های آنان را نقش بر آب می‏کرد؛ از حامیان و مریدان حضرت امام خمینی(ره) بود و دوشادوش آن مبارز قدم بر می‏داشت. علاوه بر این با توجه به اینکه او به واسطه یکی از بستگان نزدیکشان در دستگاه پهلوی نفوذ داشت رابط دستگاه و حضرت امام به شمار می‏رفت و هر گاه (هر فرزانه انقلاب مصلحت می‏دید پیام نهضت را به دستگاه ظلم می‏رساند اعتراض به ظرح سربازگیری طلاب و تذکر به شاه درباره رفراندن و غیر قانونی خواندن آن بخشی از کوششهای آیة الله کمالوند در مبارزه با استعمار بود. او به شاه یادآوری کرد که، شما دولت مصدق را به جرم اینکه می‏خواست رفراندم برگزار کند تحت تعقیب قرار دادید، اکنون چگونه خود به آن دست می‏بازید؟ شاه، برای فرار از استدلال روشن مجاهد خرم آباد، گفت: ما رفراندم برگزار نمی‏کنیم بلکه می‏خواهیم تصویب ملی انجام دهیم!!.(5)
آن بزرگوار همچنین در جریان تصویب لایحه انجمن‏های ایالتی و ولایتی اعلامیه‏ای اعتراض‏آمیز خطاب به نخست وزیر وقت منتشر ساخت. متن یکی از اعلامیه‏های وی چنین است:
تهران - جناب آقای نخست وزیر
مدتها است که تلگراف عدیده‏ای از طبقه روحانیون و عشایر و بازرگانان و اصناف لرستان دائر بر الغاء تصویب نامه انجمنهای ایالتی و ولایتی که مطابقت با موازین شرعیه و قانون اساسی مملکت نداشته و موجبات نگرانی مراجع و آیات عضام را فراهم نموده، متأسفانه تا کنون ترتیب اثر و جواب مثبتی به تقاضای شرعی و قانونی مردم داده نشده و چون ادامه این وضع حاکی از بی اعتنای به افکار عمومی مسلمانان و رد تقاضای مشورع انهاست مسلما عواقب نامطلوبی در بر خواهد داشت. لذا مجددا برای خیرخواهی متذکر می‏گردیم که لازم است هر چه زودتر دولت برای جلوگیری از هر گونه آشوب که در نتیجه بی اعتنائی به افکار مسلمین بروز خواهد کرد به الغاء تصویب نامه فوق الذکر اقدام تا موجبات رفع نگرانی آیات عظام و مسلمین فراهم گردد.(6)
علاوه بر این وقتی رژیم سر سپرده پهلوی حضرت امام را دستگیر کرد و به قیطریه انتقال داد، آیة الله روح الله کمالوند همراه گروهی از علماء به تهران هجرت کرد تا رهبر نهضت را زیارت کند ولی با مخالفت رژیم رو به رو شد و سرانجام به خرم آباد بازگشت.

وفات
آیة الله روح الله کمالوند پس از بازگشت از تهران به علت سکته در بستر بیماری فرو افتاد و جهت معالجه به تهران انتقال یافت اما معالجات موثر واقع نشد و در سال 18 اردیبهشت 1343 ش. دار فانی را وداع گفت. پیکر پاک وی در مسجد بالاسر قم، در جوار مرقد استاد بزرگوارش آیة الله العظمی بروجردی، به خاک سپرده شد.

پاورقی:
1- مصاحبه نگارنده با آیت الله طاهری خرم آبادی.
2- مصاحبه نگارنده با آیت الله طاهری خرم آبادی در تاریخ 76/1/16.
3- گنجینه دانشمندان، محمد شریف رازی، ج‏5، ص‏28.
4- بخشی از بیانانت حضرت آیت الله طاهری خرم آبادی.
5- تاریخ سیاسی و معصر ایران، سید جلال الدین مدنی، ج‏2، ص‏12؛ نهضت روحانیون ایران. علی دوانی، ج‏3، ص‏201.
6- نهضت روحانیون ایران، علی دوانی، ج‏3، ص‏129.

منابع:
1. www.hawzah.net

موضوعات

مناطق