یک‌شنبه ۴ تیر ۱۳۹۶
بر خط: 2857
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

4758 بازدید

وارن ویور[1] ریاضیدان امریکایی بود که با همکاری کلود شانون در 1949، اثری بنیادی در نظریه اطلاع‌رسانی به‌نام «نظریه ریاضی ارتباط»[2] نوشت.

وارن ویور در 17 جولای 1894 در شهر ریدزبرگ ایالت ویسکانسین به‌دنیا آمد. در 1917 پس از فارغ‌التحصیل شدن در رشته مهندسی راه و ساختمان از دانشگاه ویسکانسین به دانشکده ریاضیات مؤسسه ریاضیات کالیفرنیا رفت. در 1920 به دانشگاه ویسکانسین بازگشت و تا 1932 با سمت استادی به تدریس ریاضیات پرداخت. در 1932، بنیاد راکفلر از او دعوت کرد تا ریاست بخش ملی علوم آن بنیاد را برعهده بگیرد. وی تا 1952 همین سمت را داشت. همکاری معروف او با شانون در 1948 آغاز شد، یعنی زمانی که مدیر عامل بنیاد راکفلر از او دعوت کرد تا "نظریه ریاضی ارتباط شانون" را به‌زبانی ساده‌تر برگرداند. شرحی که ویور درباره این نظریه نوشت در 1949 همراه با مقاله تحقیقی شانون با عنوان نظریه ریاضی ارتباط، به‌چاپ رسید. در 1954، عضو هیئت امنای بنیاد شد و از 1958 معاون رئیس مؤسسه تحقیقات سرطان اسلون - کترینگ[3]بود.
شانون، با توجه به مشکلات مهندسی مربوط به رمزگذاری پیام در تلگراف نشان داده بود که میان خواص کلی دستگاه و مقدار اطلاعاتی که می‌توان از فرستنده به گیرنده فرستاد، رابطه ریاضی مشخصی وجود دارد. ویور مدعی بود که شانون با نشان دادن مناسبات موجود در وضعیت ارتباط به‌صورت نموداری، نظریه‌ای بسیار مهم ارائه داده است و با توجه به وسعت کاربردهایش می‌توان آن را نظریه‌ای عمومی برای ارتباط دانست. این نمودار که فرایندهای ارتباط را نشان می‌دهد و به مدل ارتباط شانون ـ ویور معروف است شامل یک "منبع اطلاع" است که "پیام" مورد نظر را از بین مجموعه پیام‌های ممکن انتخاب می‌کند؛ یک "فرستنده" پیام را تبدیل به "علامت" می‌کند و آن علامت را از طریق یک "کانال" برای "گیرنده" می‌فرستد.
ویور و شانون مشکلات مربوط به فرایند ارتباط را در سه سطح می‌دانستند:
1) مشکلات فنی: با چه مقدار صحت می‌توان نمادهای ارتباطی را از فرستنده برای گیرنده فرستاد؛
2) مشکلات معنایی: نمادهای فرستاده شده با چه مقدار دقت معنای مورد نظر را می‌رسانند؛
3) مشکلات اثربخشی: معنای دریافت شده بر رفتار گیرنده موردنظر چه تأثیری دارد.
نظریه شانون تنها به مشکلات فنی ارتباط، قابل اطلاق بود، ولی ویور به وابستگی متقابل هر سه سطح توجه داشت و می‌گفت مشکلات فنی مربوط به میزان صحت انتقال پیام، اهمیتی اساسی برای مشکلات معنایی و اثربخشی پیام دارد. ویور دقت داشت که معنای خاص کلمه اطلاع را در چنین زمینه‌ای یادآوری کند. اطلاع به معنای فنیِ کلمه، اشاره به آزادی انتخاب فرستنده یا کسی دارد که پیام را می‌سازد. اگر تعداد پیام‌های ممکن بسیار زیاد باشد، مقدار اطلاعات مربوط به انتخابِ هر یک از پیام‌ها نیز بسیار زیاد خواهد بود. اطلاع در این معنا، اطلاق به آزادی انتخاب است که کل وضعیت ارتباط را نشان می‌دهد؛ نه به معنایی که تک تک پیام‌ها دارند. مدل ارتباط شانون ـ ویور که کاربردهای نظری فراوانی هم پیدا کرده است، به‌عنوان یک مدل خطی و فرایندمدار شناخته می‌شود.
در 1948 مقاله تحقیقی مهمی از ویور درباره "پیچیدگی سازمان یافته" منتشر شد که سهم فراوانی در پیدایش نظریه نظام‌ها و سیبرنتیک‌ داشت. نظر او در این مقاله این بود که پدیده‌های اجتماعی و زیستی که بیشتر در مقایسه با مدل‌های فیزیکی مطالعه شده‌اند، بر پایه قانون دوم ترمودنیامیک قرار دارند. زیربنای اصلی این الگوها، نظریه "پیچیدگی سازمان نیافته" است که مصداق آن حرکات تصادفی و غیرقابل پیگیری تک تک مولکول‌های موجود در گاز است. ویور مدعی بود پاسخ دادن به بسیاری از مشکلاتی که علوم فیزیکی و علوم اجتماعی با آنها رو به رو هستند مستلزم این است که الگوهای استوار بر نظریه پیچیدگی سازمان یافته را که طبق آنها پدیده‌ها به‌صورت منتظم(سیستماتیک) و به‌شکل کلیت‌هایی تجزیه‌ناپذیر مطالعه می‌شوند، جایگزین مفهوم‌بندی‌های علمی کلاسیک کنیم.
ویور چندین مقاله و جستار تحقیقی و علمی دارد. معروف‌ترین کتاب او «نظریه ریاضی ارتباط» است که با شانون نوشته است. کتاب دیگری نیز با همکاری مکس میسن درباره نظریه میدان الکترومغناطیسی نگاشته است.
وارن ویور در 24 نوامبر 1978 در نیومیلفورد درگذشت.

مآخذ:
1) Bud; John M. The Library and its users: the communication process. New York: Greenwood Press, 1992;
2) Fisk, John. Introduction to communication studies. 2nd. ed. London: Routledge, 1990;
3) Jorgenson, Jane. "Weaver, Warren". International Encyclopedia of Communications. Vol.4, P.309;
4) The New Columbia Encyclopedia. P. 2946.

پی نوشت:
[1]. Warren Weaver
[2]. Mathematical Theory of Communication
[3]. Sloan-Kettering

● برگرفته از دایرة المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی، http://portal.nlai.ir/daka نوشته محبوبه مهاجر

موضوعات

مناطق

مطالب

تعداد: 1

تاریخ انتشار
عنوان
بازدید
نظر
تصاویر