یک‌شنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵
بر خط: 2800
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

4773 بازدید

عباس میرزا، فرزند چهارم فتحعلی شاه قاجار و یکی از شاهزاده های با کفایت و دلیر قاجار، که رشادت های قابل توجهی در جنگ های ایران و روسیه از خود بروز داد.
عباس میرزا در ۴ ذیحجه ۱۲۰۳ در روستای «نوا» از توابع لاریجان به دنیا آمد. پدرش فتحعلی شاه قاجار و مادرش آسیه خانم بود. در سن شانزده سالگی به ولیعهدی برگزیده شد و همان سال نیز به آذربایجان رفت و والی آن جا شد.
فتحعلی شاه برای آشنایی فرزندش با امور ایالتی و مسایل سیاسی روز، «میرزا عیسی فراهانی» معروف به «قائم مقام فراهانی» یا «میرزا بزرگ» را به وزارت خود بر گزید و به همراه عباس میرزا به آذربایجان فرستاد.
نایب السلطنه پس از رسیدن به تبریز به کمک میرزا عیسی قائم مقام فراهانی دست به اصلاحاتی اساسی زد و به یاری مستشاران نظامی همچون «لیندسی» و «کریستی» از انگلستان به تعلیم و اصلاح قشون ایران پرداخت.
عباس میرزا از میان شاهزادگان قاجار تنها کسی است که در جنگ ده ساله ایران و روس همیشه در خط مقدم جبهه ها حضور یافته و در باز پس گیری شهرها و آبادیهای کشورمان تلاش های زیادی نمود و به رغم پیروزیهای اولیه، به دلیـل عدم ارسـال کمکهــای مالـی و نظامی از سـوی تهـران به سبب بی کفایتی درباریون و خیانت آشکار بعضی از رجال و حکمرانان نتوانست ریشه ظلم و تعدی استعمار روسیه را بسوازند و متأسفانه بسیاری از شهرهای آذربایجان به اشغال قوای روس درآمد و پی آمد این اشغال تحمیل عهدنامه ننگین ترکمانچای بود که عباس میرزا پس از دو ماه جلسات مختلف درمحله پازیکی آذرشهربا پاسکویچ سردار روسی بالاخره در محل ترکمانچای به آن تن داد.
با امضای قرارداد ترکمانچای و پایان جنگ‌های ایران و روسیه، عباس میرزا برای برقراری نظم و سرکوب شورش ترکمن‌ها به خراسان رفت.
عباس میرزا در ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۴۹ در حالی که تنها 46 سال داشت در اثر بیماری در مشهد درگذشت. پیکر او را در کنار ضریح امام رضا(ع) به خاک سپردند.

عباس میرزا و عهدنامه ترکمنچای
پس از عهدنامه گلستان، دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه آغاز شد. در این میان جنگ گنجه مهم‌تر از همه می‌نمود عباس میرزا فرمانده سپاه ایران با حرکت به سوی گنجه در این منطقه سنگر گرفت. در این میان پاسکویچ فرمانده سپاه روس نیز خود را به این منطقه رساند. ابتدا عباس میرزا به دلیل برخی آشفتگی‌ها در سپاه خود خواست که جنگی اتفاق نیافتد اما تلاش او موثر نیافتاد و جنگ وسیعی در این منطقه در گرفت. در پایان نیز سپاه روس فاتح میدان شد. عباس میرزا سرانجام در ناحیه ترکمانچای خواست که جلوی پاسکویچ را بگیرد اما در آنجا نیز شکست خورد و سرانجام مجبور شد که شرایط صلح را بپذیرد. در این میان پاسکویچ که خود را مغرور از فتح جنگ می‌دید برای سپاه ایران ضرب الاجلی تعیین کرد و گفت چنانچه تا پنج روز تکلیف صلح مشخص نشود عازم تهران خواهد شد.

شکست سپاه عباس میرزا در جنگ اصلاندوز
با قتل سیتسیانف فرماندهی سپاه روسیه به عهده گودوویچ افتاد (این دوران هم‌زمان است با فعالیت‌های گاردان در تقویت نظامی ایران).
گودوویچ در سال ۱۲۲۳ ه. ق غافل‌گیرانه به ایروان حمله برد اما شکت خورد و برگشت. عباس میرزا برای تنبیه سپاه روسیه از تبریز به نخجوان رهسپار شد و طی چند نبرد در اطراف شهر ایروان و دریاچه گوگچه سپاهیان روس را مغلوب کرد.
در سال ۱۲۲۵ه.ق. حسین خان قاجار حاکم ایروان در برابر روس‌ها شورش کرد و جمع زیادی از روس‌ها را به اسیری گرفت و عازم تهران کرد. این روزها (۱۲۲۶- ۱۲۲۵ه.ق) مقارن با خروج گاردان از ایران و ورود هیات نظامی انگلیسی به ایران است. در این زمان روس‌ها خواستار صلح با ایران شدند که شرطشان این بود که مکان‌های متصرفه در تصرف آنها بماند و نیز ایران به آنها اجازه عبور از داخل کشور برای حمله به عثمانی را بدهد که دولت ایران این تقاضا را نپذیرفت.
پس از ورود سرگرد اوزلی به علت رابطه دوستی که میان انگلیس و روسیه ایجاد شده بود در پی آن شد که بین ایران و روسیه، صلح برقرار کند و خواستار آن بود که افسران انگلیسی که در سپاه ایران بودند از جنگ با روسیه دست بردارند. چون عباس میرزا اصرار داشت جنگ ادامه یابد، جنگ ادامه یافت و سپاه ایران در محل اصلاندوز کنار رود ارس مقیم شدند. در این هنگام روس‌ها غافلگیرانه به اردوی ایران حمله کردند. اگرچه سپاه ایران مقاومت زیادی نشان دادند اما به علت اختلافاتی که بین سپاه ایران پیش آمد، نیروهای ایرانی مجبور به عقب نشینی به سمت تبریز شدند. فرمانده سپاه روسیه پس از فتح اصلاندوز، آذربایجان را از هر دو طرف مورد تهدید قرار داد. در این زمان ترکمانان خراسان شورش کردند. در این میان شاه ایران که درصدد آماده کردن سپاهی برای سرکوب نیروهای روسی بود به علت اوضاع ناآرام در چند جبهه تقاضای صلح کرد.

منابع:
1. http://fa.wikipedia.org
2. http://qazidjahan.blogsky.com/?PostID=13

موضوعات

مناطق

مطالب

تعداد: 1

تاریخ انتشار
عنوان
بازدید
نظر
تصاویر