شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶
بر خط: 1763
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

1495 بازدید

اَسماءْ بنت مَرْثَد: دختر مرثد (مرثده)‌بن جبر‌بن‌مالک، از تیره بنى‌حارث
همسرش ضحّاک‌بن‌خلیفه بود. او پس از اسلام آوردن، با پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) بیعت کرد. از او 4‌ پسر و 4 دختر ماند.[1] ابن‌عبدالبرّ وى را از راویان حدیث شمرده است.[2]

اسماء در شأن نزول:
1. مقاتل در شأن نزول آیه 58 نور/24، با تردید آورده است که روزى اسماء با همسرش، پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله)را براى طعام دعوت کردند و عدّه‌اى از مردم مدینه نیز بى‌اجازه بر آنها وارد شدند. اسماء به این بهانه، ورود ناگهانى دیگران را زشت شمرد و نزد پیامبر شکایت برد و گفت: چه بسا زنى با همسرش زیر یک پوشش خوابیده‌اند و خدمتکار آنها بى‌اجازه بر آن دو وارد مى‌شود.[3] در پى شکوه او، این آیه نازل‌شد: «یـاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا لِیَستَـذِنکُمُ الَّذینَ مَلَکَت اَیمـنُکُم والَّذینَ لَم یَبلُغُوا الحُلُمَ مِنکُم ثَلـثَ مَرّات‌...= اى کسانى که ایمان آورده‌اید! باید کسانى که مالکشان شده‌اید و کسانى از شما که به [سن]بلوغ نرسیده‌اند، سه وقت: پیش از نماز صبح، هنگام نیمروز و پس از نماز خفتن از شما اجازه بخواهند».
2. مقاتل از جابر‌بن‌عبدالله انصارى نقل کرده است که اسماء در مدینه نخلستانى داشت و زنان، بدون پوشش کافى، به‌طورى که خلخالِ پا، سینه و موهایشان نمایان بود، در آنجا رفت و آمد مى‌کردند. وى این وضعیت را زشت شمرد و در پى آن، آیه 31 نور/24 نازل شد[4]: «...‌و لایُبدِینَ زِینَتَهُنّ إلاّ ما ظَهَرَ مِنها‌...»؛ البته مقاتل، در درستى هر دو روایت پیشین تردید کرده است.[5]

منابع
الاستیعاب فى معرفة الاصحاب؛ الاصابة فى تمییز الصحابه؛ تفسیر الجلالین؛ تفسیر القرآن العظیم، ابن‌کثیر؛ الدرالمنثور فى التفسیر بالمأثور؛ الطبقات‌الکبرى.

پی نوشت:
[1]. الطبقات، ج‌8، ص‌253؛ الاصابه، ج‌8، ص‌18.
[2]. الاستیعاب، ج‌4، ص‌348.
[3]. تفسیر ابن‌کثیر، ج‌3، ص‌315.
[4]. همان، ص293؛ تفسیرالجلالین، ص356؛ الدرالمنثور، ج‌6، ص‌179.
[5]. تفسیر ابن‌کثیر، ج‌3، ص‌293، 315.

● برگرفته از سایت مرکز فرهنگ و معارف قرآن www.maarefquran.com نوشته یحیى پیرعباسى

موضوعات

مناطق