جمعه ۳۱ شهریور ۱۳۹۶
بر خط: 1851
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

1511 بازدید

اداورد ژوزف مولوی شناس نامدار، مؤلف و مترجم، موسیقی‌دان و موسیقی شناس، عتیقه شناس، بانکدار، در 1282 ش در شهر کرمانشاه متولد شد. در شش سالگی به مدرسه رفت و آنگاه وارد مدرسه آلیانس فرانسه در کرمانشاه شد و در همین مدرسه زبان فرانسه را به حد کامل فرا گرفت. در 1304 ش به موسیقی روی ‌آورد و در زمره شاگردان سرهنگ رکن الدین مختاری که ریاست شهربانی غرب را بر عهده داشت درآمد و در آموختن طریقة علمی موسیقی بسیار کوشید و در 1308 وقتی به تهران آمد نزد استاد ابوالحسن صبا رفت و مدت‌ها با وی در شیوه‌های علمی ویولن و پیانو کار کرد و علاوه بر آن با موسیقی‌دانان اروپائی که در ایران اقامت داشتند حشر و نشر یافت و بار اطلاعات علمی خود را در موسیقی افزایش داد و در این هنر سر آمد اقران شد.
اداورد ژوزف کار اداری خود را در بانکداری شروع کرد. ابتدا وارد بانک عثمانی شد و چند سالی در آنجا بسر برد. پس از تأسیس بانک ملی ایران بدانجا رفت و مراحلی از ترقی را پیمود و شهرتی در بانکداری پیدا نمود. در دوران وزارت دارائی هژیر، به وزارت دارائی رفت و چندی نیز ریاست حسابداری بانک کشاورزی را عهده‌دار بود. سرانجام در سال 1331 که بانکداری در ایران به سرعت رو به ترقی بود ریاست هیئت مدیره و مدیر عاملی بانک صادرات و معادن را عهده‌دار شد و سازمانی شایسته که متضمن رفاه مشتریان بود در آن بانک پیاده نمود. در تأسیس سایر بانک‌ها نیز مشارکت داشت. زمانی نیز به ریاست بیمه ملی ایران منصوب شد ولی شغل اصلی او بازرگانی و تجارت بود و در امور بازرگانی آنچنان شهرت پیدا کرد که غالب مؤسسات تجارتی در کارهای خود با او مشورت می‌نمودند.
ادوارد ژوزف از هوش و ابتکار و ذوق و توانائی بسیار برخوردار بود. زبان‌های فرانسه، انگلیسی، آلمانی، ایتالیایی، عربی، عبری و ارمنی را بخوبی تکلم و کتابت می‌‌کرد.
در جوانی به مثنوی روی آورد. او نیکو می‌دانست مثنوی گنجینة بزرگ ایران است و دست زدن به آن کار هر کسی نیست ولی با توانائی کامل قدم بدین وادی نهاد و با سر سلسله عارفان جهان مولوی پیوندی ناگسستنی برقرار ساخت به طوری که یکی از مولوی شناسان نامدار ایران شد و آثار بسیار سودمندی از خود به یادگار گذارد.
ژوزف مترجمی زبردست بود. دو کتاب معتبر از بالزاک ترجمه کرد: یکی کتاب باباگوریو بالزاک بود و دیگری کتاب معروفش به نام زن سی ساله که هر دو کتاب در دفعات مختلف توسط بنگاه ترجمه و نشر کتاب منتشر گردید. ناگفته نماند ژوزف از بنیانگذاران بنگاه ترجمه و نشر کتاب در تهران بود. او موسیقی شناس و موسیقی دان بود و با همت خستگی ناپذیرش انجمن فلامونیک تهران را برای رونق موسیقی کلاسیک غربی در ایران بنیاد نهاد.
از هنرهای دیگر او، خطی خوش داشت و چندی این هنر را نزد استاد فرا گرفته و در شناخت خط استادان پیشین، مهارت داشت. در شناخت هنرهای تجسمی نظرش صائب بود. در ارزیابی سکه‌های باستانی، تمبر و مهر اسم استادی کم نظیر بود.
و اما کتبی که پیرامون مثنوی نوشته است به این شرح است:
1- نخجیران: شرح داستانی از مثنوی شریف
2- طوطیان: شرح داستانی از مثنوی شریف
3- پوپک: شرح داستانی از مثنوی شریف
4- شیدای خام: شرح داستانی از مثنوی شریف
5- آهنگ شریف: شرح داستانی از مثنوی شریف
6- ناشنوایان: شرح داستانی از مثنوی شریف
از ادوارد ژوزف مقالات مختلفی در طول زمان در زمینة تخصصی او در مطبوعات ایران انتشار یافته. وی ربع قرن زندگانی پربار خود را در خارج از کشور به سر برد و سرانجام در دی ماه 1372 ش در سن 90 سالگی در دیار غربت درگذشت. در بزرگداشت این ادیب و مولوی شناس و هنرمند معروف، مراسم بسیار باشکوهی برگزار گردید و در 1373 یک سال پس از مرگش یادنامه‌ای منتشر ساختند که ادوارد ژوزف را آنچنان که بود معرفی کردند.

منابع:
1- کتاب شرح رجال سیاسی نظامی معاصر ایران، ج 2، نوشته دکتر باقر عاقلی ، انتشارات گفتار با همکاری نشر علم، 1380