جمعه ۲۸ مهر ۱۳۹۶
بر خط: 1783
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

8107 بازدید

آیت الله محمد تقی بهجت فومنی؛ مرجع تقلید، عارف و عالم اخلاقی معاصر.

ولادت
محمد تقی بهجت فومنی در اواخر سال 1334 ه.ق. در خانواده ای دیندار و تقوا پیشه، در شهر مذهبی فومن واقع دراستان گیلان، چشم به جهان گشود. هنوز 16 ماه از عمرش نگذشته بود که مادرش را از دست داد و از اوان کودکی طعم تلخ یتیمی را چشید.
کربلایی محمود بهجت، پدر محمد تقی از مردان مورد اعتماد شهر فومن بود و در ضمن اشتغال به کسب و کار، به رتق و فتق امور مردم می پرداخت و اسناد مهم و قباله ها به گواهی ایشان می رسید. وی اهل ادب و از ذوق سرشاری برخوردار بوده و مشتاقانه در مراثی اهل بیت علیهم السلام به ویژه حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام شعر می سرود.

تحصیلات
محمد تقی تحصیلات ابتدایی را در مکتب خانه فومن به پایان برد، و پس از آن در همان شهر به تحصیل علوم دینی ‌پرداخت. پس از طی دوران مقدماتی تحصیلات دینی در شهر فومن، در سال 1348 ه.ق. هنگامی که تقریباً 14 ساله بود به عراق رفت و در کربلای معلّی اقامت‌ گزید.
محمد تقی حدود چهار سال در کربلای معلّی ماند و از فیوضات سیدالشهداء علیه السلام استفاده نمود و به تهذیب نفس پرداخت و در طی این مدت بخش معظمی از کتاب های فقه و اصول را در محضر استادان بزرگ آن دیار مطهّر می‌خواند.
در سال 1352ه.ق. برای ادامه تحصیل به نجف اشرف رفت و قسمت های پایانی سطح را در محضر آیات عظام از جمله مرحوم آیت الله آقا شیخ مرتضی طالقانی به پایان رساند.
شیخ محمد تقی بهجت پس از اتمام دوره سطح و درک محضر استادان بزرگی چون آیات عظام: آقا سید ابوالحسن اصفهانی(ره)، آقا ضیاء عراقی(ره) و میرزای نائینی(ره)، به حوزه گرانقدر و پر محتوای آیتِ حقّ حاج شیخ محمد حسین غروی اصفهانی (ره)، معروف به غروی وارد شد و در محضر آن علامه کبیر به تکمیل نظریات فقهی و اصولی خویش پرداخت، و به یاری استعداد درخشان و تأییدات الهی از تفکرات عمیق و ظریف و دقیق مرحوم علامه کمپانی، که دارای فکری سریع و جوّال و متحرک و همراه با تیزبینی بوده، بهره ها برد.
شیخ محمد تقی بهجت، در ضمن تحصیل و پیش از دوران بلوغ، به تهذیب نفس و استکمال معنوی همّت گمارد و در کربلا در تفحّص استاد و مربی اخلاقی بر آمد و به وجود آقای قاضی که در نجف بود، پی برد و پس از مشرف شدن به نجف اشرف، از استاد برجسته خویش آیت الله شیخ محمد حسین اصفهانی (غروی ) استفاده های اخلاقی نمود.
وی اشارات ابن سینا و اسفار ملا صدرا را نیر نزد مرحوم آیت الله سید حسن بادکوبه ای فرا گرفت.

هجرت
آیت الله محمد تقی بهجت بعد از تکمیل دروس، در سال 1363 ه.ق. موافق با 1324 ه.ش. به ایران مراجعت کرد و چند ماهی در موطن خود فومن اقامت گزید و سرانجام به شهر مقدس قم هجرت نمود.
در قم از محضر آیت الله العضمی حجت کوه کمره ای استفاده کرد و در بین شاگردان آن فقید سعید درخشید. چند ماهی از اقامت حضرت آیه الله العظمی بروجردی در قم نگذشته بود که آیت الله بهجت وارد قم شد و همچون حضرات آیات عظام امام خمینی، گلپایگانی و... به درس فقید سعید مرحوم بروجردی حاضر شد.

تدریس
آیت الله بهجت در همان ایام که در درس آیات عظام اصفهانی، غروی و شیرازی حضور می یافت، ضمن تهذیب نفس و تعلم، به تعلیم هم می پرداخت و سطوح عالیه را در نجف اشرف تدریس می کرد. پس از هجرت به قم نیز پیوسته این روال را ادامه داد.
آیت الله مصباح در مورد روش تدریس ایشان می گوید:
«ایشان در بیان مطالب سعی می کردند ابتدا مسأله را از روی کتاب شیخ انصاری قدس سره مطرح کنند، و بعد هر کجا مطلب قابل توجهی از دیگران مخصوصاً از صاحب جواهر قدس سره در طهارت، و از مرحوم حاج آقا رضا همدانی و دیگران مطالب برجسته ای داشتند آن را نقل می کردند، و بعد هر جا خود ایشان نظر خاصی داشتند آن را بیان می کردند. این شیوه از یک طرف باعث این می شد که انسان از نظر استادان بزرگ در یک موضوع آگاه بشود و در عین حال صرفه جویی در وقت می شد. استادان دیگر هم برای تدریس شیوه های جالبی داشتند که شاید برای مبتدی مفیدتر بود که هر مطلب را از هر استاد جداگانه طرح می کردند، ولی خوب این باعث می شد که وقت بیشتری گرفته بشود و احیاناً مطالبی تکرار بشود.
در ضمن تدریس، در میان نکته هایی که از خود ایشان ما استفاده می کردیم و طبعاً بعضی از این نکته ها چیزهایی بود که ایشان از استادانشان شفاهاً دریافت کرده بودند، به مطالب بسیار ارزنده و عمیق و دارای دقتهای کم نظیری بر می خوردیم ... آیت الله بهجت گاهی داستانی را یا حدیثی را نقل می کردند که برای ما تعجب آور بود ایشان چه اصراری دارند که بر مطالب معلوم و روشن تکیه می کنند، از جمله مطلبی که ایشان در تذکّرات پیش از درس اصرار می کردند امامت امیر المؤمنین علیه السلام بود، ما تعجب می کردیم که ما مگر در آن حضرت شک داریم که ایشان این قدر اصرار دارند که دلائل امامت حضرت علی علیه السلام را برای ما بیان کنند. یک خورده ته دلمان گله مند بودیم که چرا به جای این مطالب یک چیز هایی که بیشتر حاجت ماست ( در امور اخلاقی و معنوی ) مطالبی را نمی گویند. اما بعد از این که به پنجاه- شصت سالگی رسیدیم، در بسیاری از مباحث دیدیم که آن نکته هایی که ایشان چهل سال پیشتر در درسشان درباره امامت علی علیه السلام می فرمودند به دردمان می خورد. گویا ایشان آن روز می دید که یک مسائلی بناست در آینده مورد غفلت و تشکیک قرار بگیرد. شاید اگر توجه های ایشان نبود ما انگیزه ای نداشتیم درباره این مسائل مطالعه ای داشته باشیم، حتی از نکته هایی که ایشان چهل سال پیش بیان می کردند امروز بنده در نوشته هایم در مورد مسائل اعتقادی یا جاهای دیگر استفاده کرده‌ام.»

مرجعیت
ب آیت الله محمد تقی بهجت با اینکه ایشان فقیهی شناخته بود سال ها به تدریس خارج فقه و اصول می پرداخت ولی هماره از پذیرش مرجعیت سرباز می زد اما سرانجام وقتی جامعه مدرسین با انتشار اطلاعیه ای هفت نفر از جمله حضرت آیه الله العظمی بهجت را به عنوان مرجع تقلید معرفی کرد و عده ای از علمای دیگر از جمله آیت الله مشکینی و آیت الله جوادی آملی و ... مرجعیت ایشان را اعلام کردند، به دنبال در خواست های مصرانه و مکرر راضی شدند تا رساله عملیه وی در تیراژ وسیع به چاپ برسد.

تألیفات
آیت الله محمد تقی بهجت دارای تألیفات متعددی در فقه و اصول است. فهرست عمده تألیفات وی که عبارت است از:
1. رساله توضیح المسائل
2. مناسک حجّ
3. وسیله النجاة: این کتاب در بردارنده نظرات فقهی ایشان در اکثر ابواب فقه است که در متن وسیله النجاه آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی(ره) گنجانده شده و نهایتاً جلد نخست آن با تأیید ایشان به چاپ رسیده است.
4. جامع المسائل: این کتاب مجموعه حواشی ایشان بر کتاب «ذخیره العباد» استادش آیت الله العظمی محمد حسین غروی اصفهانی، و نیز تکمیل آن تا آخر فقه می باشد.
5. کتاب صلوة: آیت الله بهجت در این کتاب با سبکی ویژه و تلخیص مطالب به ترتیب مباحث «جواهر الکلام» به بیان نظریات نو و ابتکاری خویش پرداخته اند.
5. دوره اصول: این کتاب تقریبا به ترتیب «کفایه الاصول» نگارش یافته است و نظریاتی نو در بسیاری از مباحث اصول را در بردارد.
6. تعلیقه بر مناسک شیخ انصاری: این کتاب در بردارنده نظرات ایشان درباره مناسک حجّ می باشد.

وفات
آیت الله محمد تقی بهجت سرانجام پس از عمری پربار در 27 اردیبهشت 1388 دار فانی را وداع گفت.

موضوعات

مناطق

مطالب

تعداد: 21

تاریخ انتشار
عنوان
بازدید
نظر
تصاویر