پنجشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۳ 
Bashgah.net باشگاه اندیشه
ساختار ناهمطراز جنگهای آتی

قرن بیست و یکم در حالی آغاز شد که دیدگاههای متفکران و صاحبنظران نظامی در باره آینده مسایل نظامی با یکدیگر در تعارض بود. برای نمونه بر اساس "تئوری برتری تکنولوژیکی"، چنین به نظر می رسد که کارایی بسیار بالای هواپیما، بمبهای هوشمند، موشکهای دور برد، حساسه های الکترونیکی، تسلیحات اتمی و لیزری، افزوده شدن بعد چهارمی برای جنگ علاوه بر هوایی و زمینی و دریایی یعنی" فضا " همچنین تامین ارتباطات ماهواره ای و فناوری پیشرفته رایانه ای می تواند جرات حمله را از دولتها و کشورهای با توان و قدرت کمتر بگیرد که به موجب آن دفاع از منافع ملی با توسعه سیستمهای کارآمد صنعتی و آموزش نیروهای نظامی برای استفاده بهینه از آنها از مهمترین معضلات این قبیل کشورها می تواند به شمار رود.
از سوی دیگر طبق "تئوری هوش سرشار " می توان هرگونه مانع حاصل از برتری تکنولوژیکی را با اتکا به خلاقیت های فردی و گروهی و همچنین هوش سرشار و عزم جدی از پیش رو برداشت. برای نمونه فرار موفقیت آمیز گروههای مبارز از شکاف های انسداد و کنترل سیستم های امنیتی و الکترونیکی نقش ذهن برتر را در یافتن نقاط ضعف فناوری و در نتیجه رسیدن به اهداف خود به خوبی نشان می دهد. این نکته نشان می دهد تاکتیکی که با اتکا به فکر و ذهن و هوش سرشار انتخاب شود می تواند در صحنه نبردهای آینده، تئوری برتری تکنولوژیکی را به چالش بکشد. بر این اساس کارشناسان جنگ پیش بینی می کنند که در جنگهای قرن بیست و یکم، تاکتیک بسیار مهم خواهد بود زیرا ماهیت جنگ در حال تغییر است و در واقع توجه و گرایش به رویکرد جنگ نامتقارن که ساده ترین مفهوم آن " استفاده نامتعارف و غیرمعمول هوشمندانه از ابزار و نیروهای عادی و غیر متعارف برای دستیابی به اهداف بزرگ با هزینه کمتر " است، جنگهای آینده را عرصه رقابت تاکتیکهای نامتقارن خواهد کرد.
فرا رسیدن تحولی به نام موج سوم یعنی " قدرتی مبتنی بر دانایی" و شکل گیری اقتصاد ِدانش- پایه در عصر تمدنهای تولید- پایه جوامع صنعتی (موج دوم) و زمین - پایه جوامع وابسته به زمین (موج اول)، کشورهای ضعیف را به چالش و درگیری‌های نابرابر با ماهیت عدم تقارن کشیده است. تافلرها (الوین و هیدی) در کتاب جنگ و ضد جنگ (ص 49) این موضوع را به صورت زیر بیان داشته اند:
" تحول تاریخی از یک جهان دارای 2 بخش (کشاورزی و صنعتی) به یک جهان 3 بخشی (کشاورزی، صنعتی و دیجیتالی) به آسانی می تواند ماشه عمیق تر ین نبردهای قدرت را در روی زمین بچکاند زیرا هر کشوری می کوشد جایگاه مناسبی را در ساختار قدرت سه گانه ای نوین بدست آورد. این 3 بخشی شدن تمدن ها، زمینه ای را فراهم می آورد که از این پس جنگها در آن به وقوع خواهد پیوست و این جنگها با جنگهایی که ما اکثرا تصور می کنیم تفاوت کلی خواهد داشت. "
ماهیت متغیر جنگ، بالاجبار تغییر اشکال نبرد به مفهوم تحول در رابطه دفاع و تهاجم، زمان و مکان، نوع و طرق بکارگیری تسلیحات و حتی دگرگونی در گستره بکارگیری نیروها در صحنه های نبردهای واقعی و مجازی- موضوعی که در نهایت به حرفه ای شدن جنگ تاکید دارد - را در پی خواهد داشت.
امروزه برخلاف گذشته، تمایزی بین خط مقدم و پشت جبهه وجود ندارد و هر چه که به دشمن تعلق دارد و قابل رویت است دیگر هدف قرار نمی گیرد بلکه در سایه افزایش توان اثرگذاری فناوری نظامی تنها به مراکز خاصی حمله می شود که شکست روحیه، کسب پیروزی، تفوق و برتری بر دشمن را تسهیل خواهد کرد.
امروزه یک هواپیمای117-F یا استلیث با یک پرواز و انداختن چند بمب دقیق می تواند کاری را که بمب افکن های B- 117با 4500 سورتی و انداختن9000 بمب در جریان جنگ جهانی دوم و یا با 95 پرواز هواپیمای f-4 و 190 بمب در جنگ ویتنام می کردند انجام دهد. به تعبیر جیمز . اف . دیگبی متخصص تسلیحات دقیق شرکت تحقیقات هوایی رند ” آنچه که توان تحقق این عملیات را دارد جنگ افزاریست که به جای حجم آتش، عملکرد آن مبتنی بر اطلاعات و داده ها هست. این اطلاعات قادر است که مهمات را با حجم بسیار کمتر بکار گیرد“.
فرماندهان نظامی جدید، دکترین استراتژی شروع جنگ را علاو ه بر بکارگیری تسلیحات با برد زیاد، کشندگی و شتاب بیشتر، محوریت نبرد امروزی را بر موارد زیر قرار داده اند:
- برای جلوگیری از تبادل اطلاعات در زنجیره فرماندهی، تسهیلات فرماندهی و کنترل دشمن را نابود کنید
- د ر عمق ضربه بزنید و نگذارید نیروهای پشتیبانی کننده دشمن مطلقاً وارد عمل شوند.
- عملیات چهارگانه هوایی، زمینی، دریایی، و فضایی را با هم یکپارچه کنید
- از حمله جبهه ای به نقاط نیرومند دشمن به پرهیزید
- بالاتر از همه بدانید که دشمن چه می کند و نگذارید بفهمد که شما چه می کنید
استقرار سریع، حرفه ای کردن جنگ، پدافند هوایی الکترونیکی، C4I دقیق و کارآمد، عملیات به هم پیوسته، بازدارندگی، نمایش قدرت، اتکا کمتر به نیروهای وظیفه و سربازان آماتور، گسترش تاثیر و نفوذ جنگ افزارهای الکترونیکی،کاهش نیروها و گسترش فرماندهی فضایی و فرماندهی عملیات ویژه- مواردی از این قبیل از مقدمات و اصول اولیه جنگهای آینده محسوب می شوند.
قدرت های بزرگ دنیا در پی تسخیر نقاط استراتژیکی فضا موسوم به librain points هستند. نقاطی که در آن حداقل نیروی کشش ماه و زمین وجود دارد و قابلیت استقرار پایگاههای فضایی برای اهداف نظامی و تجاری بدون نیاز به سوخت و هزینه بیشتر در وضع ثابت را دارد و این یعنی برتری مطلق در فضا و به دنبال آن در صحنه های عادی نبرد.
از طرفی تحلیلگران مسایل نظامی ویژگیهای اصلی و اساسی جنگهای آینده را دو ویژگی زیر می دانند:
• جنگها مبتنی بر دگرگونی و تغییر پذیری سریع و غیره منتظره می باشند.
• عدم توازن در سیاست و قدرت جهانی میدان های جنگ آینده را صحنه نبرد های نامتقارن ساخته است.
امروزه با پایان گرفتن جنگ سرد و فرو ریختن اسطوره های دیوار آهنین شوروی، سیاستمداران ایالات متحده تلاش دارند آنرا به معنای پیروزی لیبرال دمکراسی غربی تلقی کنند و همه کشورهای جهان را تحت نظام حاکمیت مورد نظر و ایده ال خود با ارائه نظریه نظم نوین جهانی در آورند. در این تلقی، بسیار عادی خوا هد بود که وجود دولت مستقل و آزاد اسلامی که همسو و هم جهت با طرح ها و برنا مه های آمریکایی پیش نمی رود را مانعی بزرگ برای خود به حساب آورند و با ترفند ها و تهدیدات خود تلاش کنند تا ضمن منزوی کردن ایران از صحنه سیاست جهانی و منطقه ای در یک جنگ روانی همه جانبه حتی در صورت لزوم با دخالت و حمله نظامی این مانع بزرگ را از میان بر دارند و چه بسا با اشغال نظامی مشابه آنچه که در افغانستان و عراق انجام داده اند کشور ما را مورد تهاجم و حمله خود قرار دهند. سیاست و استراتژی کلی نظام دفاعی ما ایجاب می کند که با این تهدید پیش آمده از سوی امریکا و متعهدانش به شیوه ها و تلاشهای مطابق با این تهدیدات روی بیاوریم.
در چنین فضایی از نبرد، کشور ما در پی حفظ استقلال و تمامیت ارضی و اولویت بخشی به منافع ملی و وفاداری به شعار انقلابی خود یعنی مردم سالاری دینی بدون پذیرش سلطه جهانی، در معرض حملات و توطئه های داخلی و خارجی می باشد و طبیعی است که در این چرخه نابرابر فناوری نظامی، استراتژی دفاعی مبتنی بر بازدارندگی همه جانبه و پیوستگی مردم و حکومت را با تکیه به اصول یک جنگ نامتقارن فرا روی برنامه ریزی خود قرار دهد.

http://bashgah.net/fa/content/print_version/12842 (Thu Dec 18 13:07:30 2014)