پنجشنبه ۶ آذر ۱۳۹۳ 
Bashgah.net باشگاه اندیشه
صرفه جویی و پرهیز از اسراف در نگاه رهبر انقلاب

ساده زیستی چیز بسیار باارزشی است. ما اگر بخواهیم تجمل و اشرافیگری و اسراف و زیاده روی را ـ که واقعا بلای بزرگی است ـ از جامعه مان ریشه کن کنیم با حرف و گفتن نمی شود... عمل ما بایستی موید و دلیل و شاهد بر حرفهای ما باشد(1)
ما ملت ایران باید این جامه ی ناساز بی اندام زشت را از تنمان بیرون بیاوریم ما خیلی مصرف زده هستیم باید این را حلش کنیم. همه باید دست به دست هم بدهند و این قضیه را حل کنند. البته صدا و سیما هم بلاشک نقش دارد. (2)
ما باید به صرفه جویی عادت کنیم. صرفه جویی یعنی آن چیزی را که قابل استفاده است و می توانیم از آن استفاده کنیم دور نریزیم. نسبت به امکانات با هوس رفتار نکنیم. دائما چیزهای ماندگار را نو کردن و چیزهای ضایع نشدنی را دور ریختن روش درستی نیست. به نظر من باید مسئولان کشور راه صرفه جویی و مقابله با اسراف را به مردم بیاموزند.
مصرف گرایی برای جامعه بلای بزرگی است. اسراف روزبه روز شکاف های طبقاتی و شکاف بین فقیر و غنی را بیشتر و عمیقتر می کند. یکی از چیزیهایی که لازم است مردم برای خود وظیفه بدانند اجتناب از اسراف است. دستگاه های مسئول بخش های مختلف دولتی بخصوص دستگاه های تبلیغاتی و فرهنگی ـ به ویژه صدا و سیما ـ باید وظیفه ی خود بدانند مردم را نه فقط به اسراف و مصرف گرایی و تجمل گرایی سوق ندهند بلکه در جهت عکس مردم را به سمت قناعت اکتفا و به اندازه ی لازم مصرف کردن و اجتناب از زیاده روی و اسراف دعوت کنند و سوق دهند. مصرف گرایی جامعه را از پای در میآورد. جامعه ای که مصرف آن از تولیدش بیشتر باشد در میدان های مختلف شکست خواهد خورد. ما باید عادت کنیم مصرف خود را تعدیل و کم کنیم و از زیادی ها بزنیم. (3)
صرفه جویی صحیح ـ همان که در اسلام به آن قناعت می گویند ـ به معنای نخوردن نیست. به معنای زیاده روی نکردن مال خدا را حرام نکردن و نعمت الهی را ضایع نکردن است. (4) موضوع قناعت را جدی بگیرید. منظورم از قناعت این نیست که دست به نعمت های الهی نزنید و از آنها بهره مند نشوید. مقصود این است که حد و اندازه نگه دارید زیاده روی و اسراف نکنید نعمت های الهی را ضایع ننمایید (5) من آنها را به قناعت به صرفه جویی و به اسراف نکردن دعوت می کنم. اسراف حرام است. همه باید سعی کنند که اسراف را از زندگی شخصی و از زندگی کاری خودشان دور کنند. (6) من میدانم عده کثیری از مردم بخصوص طبقات متوسط رعایت می کنند. بعضی هم رعایت نمی کنند. افرادی که تهدیست یا متوسطند به نظر می رسد که کمتر اسراف می کنند اگر چه در بین آنها هم بعضا اسراف هست. (7) خطاب اول ما به کسانی است که متمکنند و امکاناتی دارند و می توانند خرج کنند. به آنها عرض می کنیم که کمتر خرج کنید ملاحظه کنید و اسراف نکنید. (8)
اسراف بد است و از نظر شرعی گناه و حرام محسوب می شود. از نظر منطق عقلانی و اداره ی کشور هم یک کار ممنوع و زشت است. همه موظفند اسراف نکنند ـ هم مسئولان و کارگزاران و کسانی که مامور انجام کارهایی در دولت هستند و هم آحاد مردم اگر بخواهیم بااسراف مبارزه کنیم باید برای این کار برنامه ریزی انجام گیرد و آن را مسئولان دولتی انجام دهند. (9)
اسراف فعل حرام است گناه است خلاف شرع است (10) اسراف یک لجنزار است. ریخت و پاش مالی یک وسوسه ی شیطانی است. (11) مصرف باید به اندازه باشد نه به حد اسراف و زیاده روی. (12) مصرف باید در حد لازم باشد نه در حد اسراف. (13)
من این را از آحاد ملت و مسئولین کشور و مامورین دولت امسال تقاضا دارم. انضباط اقتصادی و مالی یعنی مقابله با ریخت و پاش زیاده روی و اسراف. ریخت و پاش مالی و زیاده روی در خرج کردن و زیاده روی در مصرف به هیچ وجه صفت خوبی نیست. (14)
اگر ما اسراف نکنیم می توانیم نیاز کشور را برآورده کنیم. یکی از چیزهایی که ما در این کشور نتوانستیم بر خودمان فائق بیاییم و اصلاح کنیم مسئله ی اسراف است و یکی از موارد اسراف اسراف در آب است.
ملت عزیز جدا از اسراف و زیاده روی پرهیز کنند. ما حق نداریم به عنوان یک ملت مصالح بزرگ و ملی و دورنگر ـ بلکه مصالح نقد مهم و کنونی ـ خود را به خاطر خواسته های شخصی خودمان ـ که ما را به اسراف و بی بندوباری در مصرف می کشاند ـ فدا کنیم و آنها را ندیده بگیریم. همه باید مساله ی صرف جویی را جدی بگیرند.
باید به قدر نیاز و حاجت خرج و مصرف کرد. باید روحیه ی اسرافی که در بعضی از مردم به صورت روز افزون پیدا می شود مهار گردد. (15)
خدا نعمت را برنمی گرداند ما هستیم که بارفتار خودمان با عقبگرد خودمان با سو تدبیر خودمان در باره ی امور خویش نعمت را برمی گردانیم. (16) عامه ی مردم هم نباید اسراف و تجمل گرایی بکنند. (17)
واقعا صرفه جویی را جدی بگیرید. در جاهایی هرز رفتن ثروت ملی را داریم واقعا صرفه جویی باید یک اصل در دولت به حساب آید(18) باید از مصرف و خرج کردن بیت المال در غیر مصارف عمومی و مردمی خودداری کنند. (19) اسراف مسئولان دولتی از اسراف مردم عادی مضرتر است زیرا که این اسراف در بیت المال است. (20)
بایستی فهرستی از انواع صرفه جوییهایی را که مردم می توانند بکنند....و راههای صرفه جویی در آنها را به مردم تعلیم و نشان دهند مردم هم جدا سعی کنند که صرفه جویی نمایند. (21)
امسال همه سعی کنند اسراف را کنار بگذارند. متاسفانه در زندگی های ما اسراف وجود دارد. اسراف یعنی تضییع نعمت الهی یعنی نشناختن قدر نعمت الهی.
منکراتی که در سطح جامعه وجود دارد و می شود از آنها نهی کرد و باید نهی کرد از جمله اینهاست: اتلاف منابع عمومی اتلاف منابع حیاتی اتلاف برق اتلاف وسایل سوخت اتلاف مواد غذایی اسراف در آب و اسراف در نان. (22)
اسراف در آب اسراف در نان اسراف در مواد غذایی اسراف در وسایل زندگی زیاده روی زیاد خریدن زیاد مصرف کردن دور ریختن چیزهایی که قابل استفاده است اینها تضییع نعمت خداست (23) با همین آب موجود می توانیم نیاز کشور را برآورده کنیم. (24)
باید روی بازیافت صرفه جویی و تولید کاغذ داخلی کار شود (25)
اسراف مضر و مذموم و شرعا حرام است (26)
تجمل و اسراف در همه جا بد است (27)
اگر می خواهیم نسلی به وجود بیاید که اعتماد به نفس و انضباط اجتماعی داشته باشد یک نسل مسئولیت پذیر و با عرضه و با کفایت برای کارهای بزرگ یک نسل دارای ابتکار یک نسل مهربان و بدون احساس انتقام گیری در درون خانواده ی بزرگ جامعه یک نسل فداکار یک نسل پرکار یک نسل کم اسراف و دور از اسراف اگر می خواهیم فرهنگ عمومی جامعه به این سمت حرکت کند راه و کلیدش آموزش و پرورش است. برای تربیت چنین نسلی آموزش و پرورش باید مهیا و مناسب باشد. (28)
من از مسئولین امور می خواهم جدا در زمینه ی مصرف اموال عمومی در جاهایی که اولویت نداردـ ولو ممکن است مورد نیاز هم باشد. اما نیاز درجه ی یک نیست ـ خودداری کنند. آن جایی که امر دایر است بین نیاز با اولویت و نیاز بی اولویت خودداری کنید. آن جایی که نیاز نیست و حاجت نیست حتما مصرف نشود. آن جایی که حاجت هست اما حاجت بالاتری نیز هست آن جا هم مصرف نشود و این امکان مالی در حاجت برتر و بالاتر مصرف گردد. (29) باید اسراف نشود. هزینه کردن اعتبارات و پول های کشور در جاهای غیر لازم و تشریفاتی و زیادی حرام است. (30)
باید از تجهیزات و جنگنده ها و دیگر وسایل موجود ـ حتی یک تفنگ معمولی ـ نگهداری کنیم. تفریط و اسراف در سرمایه های ارتش ممنوع و حرام شرعی است. هیچ کس حق ندارد این تفریط را بکند همچنان که تفریط نیروهای انسانی نیز همین گونه است. شما حق ندارید عناصر کار آمد را معطل بگذارید. کار شایسته و خوب باید از انسان های کارآمد دریافت شود. باید این گردونه به طور دائم حرکت کند. (31)
گردآوری و تنظیم سید علیرضا قاسمی

مآخذ:
1 ـ دیدار رئیس جمهوری و اعضای هیئت دولت 1387 6 2
2 ـ بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه های شیراز 1387 2 14
3 ـ بیانات در خطبه های نماز عید فطر 1381 9 15
4 ـ بیانات در اجتماع بزرگ مردم در صحن امام خمینی (ره) مشهد مقدس رضوی 1376 1 1
5 ـ بیانات در خطبه های نماز عید سعید فطر 1372 1 4
6 ـ بیانات در صحن مطهر حضرت ثامن الحجج امام رضا (ع) 1377 1 1
7 ـ پیام به مناسبت آغاز سال جدید 1376 1 1
8 ـ خطبه های نماز جمعه ی تهران 1377 10 4
9 ـ پیام به مناسبت آغاز سال جدید 1375 1 1
10 ـ بیانات در خطبه های نماز عید سعید فطر 1372 1 4
11 ـ بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم در “صحن امام خمینی” حرم حضرت علی بن موسی الرضا(ع) 1374 1 3
12 ـ پیام به مناسبت حلول سال 1371 هجری شمسی 71 1 1
13 ـ بیانات در دیدار گروهی از زنان به مناسبت فرخنده میلاد حضرت زهرا (س) و “روز زن 1371 9 25”
14 ـ پیام نورزی به مناسبت حلول سال جدید 1374 1 1
15 ـ بیانات در خطبه های نماز جمعه ی سوم رمضان 1415 ـ 1373 11 14
16 ـ سخنرانی در دیدار با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران 1370 5 23
17 ـ سخنرانی در دیدار با اقشار مختلف مردم (روز بیست و نهم ماه مبارک رمضان 1370 1 26)
18 ـ بیانات در دیدار اعضای هیات دولت 1382 6 5
19 ـ بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام به مناسبت عید غدیر خم 1371 3 30
20 ـ پیام به مناسبت آغاز سال جدید 1376 1 1
21 ـ پیام به ملت شریف ایران به مناسبت حلول سال نو 1377 1 1
22 ـ بیانات در خطبه های نماز جمعه ی تهران 1379 6 25
23 ـ بیانات در مصاحبه گزارشگر صدا و سیما در جریان بازدید از “نمایشگاه کتاب” 1374 2 26
24 ـ بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار هزاران نفر از مردم و عشایر شهرستان نورآباد ممسنی 1387 2 15
25 ـ بیانات در مصاحبه ی گزارشگر صدا و سیما در جریان بازدید از “نمایشگاه کتاب” 1374 2 26
26 ـ خطبه های نماز جمعه ی تهران... 1377 10 4
27 ـ بیانات در خطبه های نماز جمعه تهران 1379 2 23
28 ـ بیانات در دیدار فرهنگیان و معلمان کرمان 1382 2 12
29 ـ پیام نوروزی به مناسبت حلول سال جدید 1374 1 1
30 ـ بیانات در دیدار گروه کثیری از کارگزاران و معلمان به مناسبت روز کارگر و هفته ی معلم 1381 2 11
31 ـ بیانات در دیدار با جمعی از فرماندهان و پرسنل ارتش جمهوری اسلامی به مناسبت هفته دفاع مقدس 1374 7 5

http://bashgah.net/fa/content/print_version/35588 (Thu Nov 27 23:55:38 2014)