پنجشنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۶
بر خط: 2282
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

2900 بازدید
بررسی رابطه وجود و ماهیت در فلسفه ارسطو و ابن‌سینا

مقاله «رابطه وجود و ماهیت در فلسفه ارسطو و ابن‌سینا»، نوشته «رضا اکبریان» و «سهراب حقیقت» در آخرین شماره از فصل‌نامه علمی ‌ـ‌ پژوهشی «خردنامه صدرا» منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، نویسندگان این مقاله بر آنند که نشان دهند آن‌چه در آثار ارسطو دیده می‌شود، تنها متمایز ذهنی میان وجود و ذات است؛ لذا در فلسفه ارسطو نه نیازی به تمایز متافیزیکی است و نه او می‌توانست به این تمایز قائل شود.
نویسندگان در ادامه به این موضوع می‌پردازند که در جهان اسلام فارابی و ابن‌سینا با گذر از تمایز ذهنی ارسطویی به تمایز متافیزیکی میان وجود و ماهیت، توانستند تفسیر و تبیین نوینی از وجودشناسی، جهان‌شناسی و خداشناسی ارائه دهند به طوری که می‌توان از یک نظام فلسفی مستقل نزد مسلمانان صحبت کرد.
به اعتقاد نگارندگان، ارسطو در فلسفه خود از یک طرف بین وجود و جوهر ارتباط تنگاتنگی برقرار کرده به طوری که سؤال از وجود را به سؤال از جوهر و ذات قائل است. به همین دلیل است که در فلسفه وی تمایز میان وجود، جوهر و ذات به دشواری صورت می‌گیرد.
به زعم مؤلفان، همین امر باعث شده است که بین ارسطوشناسان این اختلاف پیدا می‌شود که آیا در فلسفه ارسطو بین وجود و ذات تمایزی هست یا نه، و در صورت وجود تمایز این تمایز صرفا یک تمایز ذهنی، منطقی، معرفت‌شناختی است یا علاوه بر این، تمایز عینی، متا فیزیکی واقعی نیز میان وجود و ذات مشاهده می‌شود.
در این جستار می‌خوانید: افرادی مثل ویسنوفسکی و کوریگان بر این باورند که نوافلاطونیان سر منشأ تمایز واقعی وجود از ماهیت هستند. به نظر ویسنوفسکی تحلیل آمونیاس فیلسوف نوافلاطونی، از سیر نزولی و سیر صعودی نفس در فلسفه خود باعث پیدایش علت فاعلی و وجود از یک طرف و علت غایی و ماهیت از طرف دیگر در فلسفه ابن‌سینا شده است.
در این مقاله آمده است: فرق بین ماهیت و وجود، بدون تردید یکی از اساسی‌ترین آرا و عقاید فلسفی در تفکر اسلامی است. بدون مبالغه و اغراق می‌توان گفت که این تمایز، نخستین گام در تفکر وجودشناسی مابعدالطبیعی در میان مسلمین را تشکیل می‌دهد، و بنیادی را فراهم می‌کند که تمام ساختمان مابعدالطبیعة اسلامی بر آن ساخته شده است.
پنجاه و دومین شماره فصل‌نامه علمی ‌ـ‌ پژوهشی «خردنامه صدرا» به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی آیت‌الله سیدمحمد خامنه‌ای (رئیس بنیاد حکمت اسلامی صدرا) و زیر نظر هیئت تحریریه منتشر شد.

تاریخ انتشار در سایت: ۱۲ آبان ۱۳۸۷
منبع: / خبرگزاری / ایکنا ۱۳۸۷/۰۸/۱۲
عناوین
رسته: 3