سه‌شنبه ۵ تیر ۱۳۹۷
بر خط: 1346
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

870 بازدید
روزهای بی روزنامه

ماجرای تکراری تعطیلی‎های طولانی در ایران دیگر به یک تراژدی تبدیل شده است. برخی از مسئولین درباره این تعطیلی‎ها تذکرهای مختلفی داده‎اند. حتی رهبر انقلاب هم از این تعطیلی‎های سریالی که بعضی وقت‎ها کار مملکت را چند روزی تعطیل می‎کند گلایه کرده‎اند. بیشترین حجم این تعطیلی‎ها در روزهای عید است که تقریبا دو هفته‎ مدار چرخه کشور را قطع می‎کند. در این روزها حتی روزنامه‎ها و خبرگزاری‎ها هم دیگر فعالیت سابق خود را ندارند و در این دو هفته عید، نظام اطلاع‎رسانی و خبر کشور، به صدا و سیما محدود می‎شود و علاوه بر این، حجم اخبار و اطلاعات خبری صدا و سیما هم در این روزها کم می‎شود. بیشتر برنامه‎های صدا و سیما در این روزها به سریال‎های طنز، برنامه‎های مناسبتی شاد و فیلم‎های سینمایی خلاصه می‎گردد. بسیاری از کارشناسان رسانه و مطبوعات، تعطیلی‎ دو هفته‎ای روزنامه‎ها و خبرگزاری‎ها را با رسالت اصلی این نهادها در تناقض می‎دانند و معتقدند که اگر روزنامه‎ای بتواند پانزده روز منتشر نشود در بقیه روزهای سال هم می‎تواند منتشر نشوند. مردم ما چقدر روزنامه و مجله می‎خوانند و تعطیلی این مطبوعات چه اثری بر زندگی آن‎ها خواهد گذاشت؟ دکتر محسنیان راد، استاد ارتباطات، معتقد است که مسئله تعطیلی مطبوعات در روزهای عید گوشه‎ای از اتفاق‎های نظام رسانه‎ای کشور است و این تعطیلی‎ها را باید در طرح کلی این نظام دید. محسنیان راد می‎گوید: «اگر قرار بود که زندگی و ادامه حیات رسانه‎های کشور با تامین نیازهای مخاطبان شکل‎ بگیرد، دیگر چنین وقفه‎ای در انتشار روزنامه‎ها پیش نمی‎آمد.» محسنیان معتقد است: «اگر روزنامه‎ها برای ادامه حیات خود به فروش روزنامه و گرفتن آگهی‎ احتیاج داشتند، در روزهای تعطیلی هم کار می‎کردند.» او می‎‎افزاید: «در ایران تامین نیازهای مخاطب علت بقای روزنامه نیست و دیگر اهمیتی ندارد که روزنامه‎ها در این روزها منتشر می‎شوند یا نه.» این استاد دانشگاه به تجربه انتشار بعضی از روزنامه‎ها در روزهای عید اشاره می‎کند و می‎گوید: «در چنین روزهایی صفحه‎های روزنامه‎ها از عکس‎های تزیینی و آمارهای گردشگری پر می‎شود و مطلب مهم و جدی در آن‎ها یافت نمی‎شود. صفحه نیازمندی‎های روزنامه هم خالی می‎ماند. این واقعیت نشان می‎دهد که سرمایه‎گذارها هم می‎دانند که روزنامه‎ها در نوروز مخاطبی ندارد و بنابراین آگهی نمی‎دهند.» محسنیان راد نظام رسانه‎ای کشور را به یک بیماری تشبیه می‎کند و این اتفاق را گوشه‎ای از علایم این بیماری می‎داند.
مردم دیگر به تعطیلی روزنامه‎ها در روزهای عید عادت کرده‎اند و امروز معلوم نیست که این اتفاق چقدر در زندگی آن‎ها تأثیر دارد و چقدر به آن فکر می‎کنند، اما اگر روزهای فراغت، زمان خوبی برای فیلم دیدن و تفریح کردن است، حتما ظرفیت خوبی برای مطالعه کردن و آشتی با روزنامه‎ها نیز وجود دارد. دکتر فرقانی، استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی هم با این تعطیلی‎ها مخالف است و می‎گوید: «این میزان از تعطیلی‎ها اصلا در قاموس رسانه‎ای جایی ندارد و در هیچ کجای دنیا هم چنین اتفاقی نمی‎افتد.» او به بعضی از شکل‎های توزیع روزنامه در روزهای تعطیل اشاره می‎کند و می‎گوید: «با وجود این‎که روزنامه‎ها در روزهای تعطیل با مشکل‎هایی برای توزیع مواجه هستند، اما چنین اتفاقی با هیچ منطقی قابل توجیه نیست.» فرقانی می‎گوید: «فلسفه وجودی روزنامه این است که هر روز و نو‎به‎نو خبر و تحلیل ارایه کند و مردم را در جریان اوضاع قرار دهد.» شاید هیچ کدام از استادان ارتباطات با این تعطیلی‎ها موافق نباشند، اما آن‎ها به این نکته توجه ندارند که در این روزها دستگاه‎ها، نهادها و بیشتر حوزه‎های خبری هم تعطیل هستند. خبرنگاران و روزنامه‎نگاران چگونه می‎توانند از یک کشور تعطیل خبرها و تحلیل‎های تازه و نوبه‎نو ارایه کنند؟
دکتر ابراهیم فیاض، استاد جامعه‎شناس و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع)، مثل بقیه همکاران خودش با این تعطیلی‎ها مخالف است و از بی‎خبری نسبت به اوضاع کشور در این روزها گلایه می‎کند و می‎گوید: «جامعه به خاطر این تعطیلی‎ها دچار انقطاع می‎شود و تا دوباره فعالیت‎های خود را شروع کند با مشکل‎های زیادی روبه‎رو می‎شود». او معتقد است که این روزها خبرهای صدا و سیما هم «تنک» می‎شود و بسیاری از خروجی‎های آن تکراری است. فیاض معتقد است: «وظیفه رسانه پراکندن دانش در جامعه است و در این روزها این‎کار در جامعه تعطیل می‎شود که اتفاق خوبی نیست.» این استاد دانشگاه، این انقطاع زمانی را به ضرر جامعه می‎داند و گمان می‎کند که در این روزهای تعطیل که خبر زیادی در کشور نیست، مطبوعات باید با ارایه مقاله‎ها و تحلیل‎ها مخاطبان خود را حفظ کنند. بعضی دیگر از کارشناسان معتقدند بیشتر از آن‎که درباره تعطیلی روزنامه‎ها بحث شود، باید درباره اصل مسئله تعطیلات طولانی بحث کرد. وحید جلیلی، روزنامه‎نگار و سردبیر ماهنامه «راه»، می‎گوید: «تعطیلی روزنامه‎ها در روزهای عید اتفاق خاصی نیست و بیشتر باید به مسئله خود تعطیلی‎ها پرداخت.» او معتقد است، عدم انتشار روزنامه‎ها در نوروز خیلی هم دغدغه مردم نیست و منتشر نشدن آن‎ها باعث نمی‎شود که اتفاق خاصی بیفتد. او تأثیر مطبوعات را در کشور خیلی جدی نمی‎داند و معتقد است در روزهای تعطیل، بعضی از رسانه‎ها هم که فعال هستند، اتفاق خاصی نمی‎افتدکه خبر آن را کار کنند. او تأثیر رسانه‎های سنتی مثل دید و بازدیدهای عید را بیشتر می‎داند و می‎گوید: «این اتفاق باید در پازل رسانه‎های کشور بررسی شود.»
روزنامه «تهران امروز» امسال در روزهای تعطیل هم چند شماره‎ای منتشر شد، تا از سنت تعطیلی‎های طولانی مطبوعات پیروی نکرده باشد. حمید باباوند، سردبیر روزنامه تهران امروز، درباره تعطیلی مطبوعات در روزهای عید می‎گوید: «مردم در این روزها اقبال کمتری به مطبوعات دارند و توزیع‎کنندگان روزنامه‎ هم در روزهای عید تعطیل هستند و رساندن روزنامه به دست مخاطب کار مشکلی است. لذا بسیاری از مطبوعات ناگزیر از تعطیلی هستند.» او مؤثرترین علت تعطیلی مطبوعات را در روزهای عید، تعطیلی شبکه توزیع می‎داند و معتقد است حتی روزنامه‎های پردرآمد هم در این روزها مجبورند به صورت ویژه‎نامه‎هایی با صفحات کمتر منتشر شوند و یا اصلا منتشر نشوند.
باباوند می‎گوید: «قطع شدن شبکه‎های فرهنگی کشور در این روزها مسئله اصلی است و چنین فاصله‎ای در انتشار مطبوعات اتفاق خوشایندی نیست.»
بیشتر کارشناسان با این تعطیلات مخالف هستند، اما آیا در روزهای انتشار اتفاق خاصی می‎افتد که مخاطبان نسبت به روزنامه‎ها، مجله‎ها و نشریات اقبال نشان دهند و در روزهای تعطیلی سراغ آن‎ها را بگیرند؟ شاید اگر مطبوعات در بقیه روزهای سال بتوانند اعتماد مخاطبان را جلب و آن‎ها را با خود همراه کنند، تقاضای انتشار در روزهای تعطیل هم وجود داشته باشد.

تاریخ انتشار در سایت: ۲۱ مرداد ۱۳۸۸
نقش ها
نویسنده : رضا منتظری
عناوین
رسته: 3