یک‌شنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶
بر خط: 1721
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

993 بازدید
دیدگاه رسمی

امیر حسین زمانی نیا مدیر کل سیاسی و بین الملل وزارت امور خارجه در نشست شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین در تاریخ 29/3/1383 با اشاره به اشتباهاتی که بازرسان آژانس در ارائه گزارش خود درباره ایران مرتکب شده اند تاکید کرد ایران از حق خود بر دستیابی به فناوری هسته ای نخواهد گذشت. خبرگزاری مهر متن کامل سخنان ایشان را جهت آگاهی مراجعین منتشر می کند:


آقای رییس:
در آغاز اجازه دهید از مدیرکل، دبیرخانه و بازرسان به خاطر تلاشهای خستگی ناپذیرشان صادقانه تشکر کنم و به آنها اطمینان دهم که ما به ایشان اعتماد داریم و خود را متعهد می دانیم که به همکاری با آنها برای بستن فوری این موضوع ادامه می دهیم.
آژانس بیش از یک سال است که بازرسی های قوی خود را از جمهوری اسلامی ایران آغاز کرده است. بیشتر موضوعات تقریبا روشن است و دو مسئله باقیمانده به سرعت به سوی روشن شدن نزدیک می شوند.
اما ما نباید این را از نظر دور داریم که چگونه و در چه فضایی این فرآیند آغاز شد. این فرآیند در یک فضای متعمدا سیاسی شده شروع شد. هر روزه اتهامات خیالی و نسنجیده درباره برنامه مخفی سلاحهای هسته ای ایران به شکل سنگینی القاء می شود. این اتهامات عمدتا توسط یک کشور که دست بالایی در تبلیغات رسانه های جهانی دارد آنقدر تکرار شد که به عنوان حقایق انکار نشدنی تلقی شدند. هدف بسیار ساده بود. تنها کافی است که مدارک اثبات وجود آلت جرم را بیابید.
آژانس در مواجهه با فشار بیش از اندازه ای مبنی بر این که اعتبارش از طریق تسلیم شدن به اصطلاح فریبکاری ماهرانه ایران از بین خواهد رفت. می بایست که راه جزم و احتیاط را پیش می گرفت. آژانس این نکته را هنگامی آموخت که به شکل ساده ای در گزارش نوامبر 2003 به شورای حکام اعلام کرد که تا به امروز هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط مواد و فعالیتهای هسته ای اعلام نشده ایران با یک برنامه هسته ای وجود ندارد.
این ملاحظه ملایم اما مهم آژانس مورد حمله بی محابا و مرعوب کننده مقامات کشوری قرار گرفت که از پیش تصمیم گرفته بود که حقایق چه بود یا چه می بایست باشد. شورای محترم حکام به رغم پافشاری اکثریت قاطع اعضا به ویژه عدم تعهد، با گنجاندن تمام ادعاهای زیان بار در آن گزارش بدون اشاره به آن یافته مهم، در قطعنامه نوامبر پیام ویژه خود را فرستاد.
آن روزها را پشت سرگذارده ایم امروز بعد از 670 نفر روز بازرسی سرزده و راستی آزمایی شدید هنوز آن یافته معتبر است. آژانس آن را تغییر نداده و از آن برنگشته است. اگر چه آژانس به دلایل آشکاری، از تکرار آن اجتناب کرده است. در حقیقت ماهیت پرسشها و مشکلات دگرگون شده است.
من اعضای متشخص شورای حکام را باردیگر دعوت می کنم تا آخرین گزارش و پیوست آن را بخوانند و با اتهامات اولیه مقایسه کنند.
امروز پرسشها و نگرانیها دیگر اینها نیستند.
آیا ایران بمب دارد با آلت جرم را می توان یافت؟ هرکس به درجات مختلف می داند که پاسخ منفی است.
آیا ایران اورانیوم غنی شده را تولید یا وارد کرده است؟ اکنون پرسش آن است که هر یک از ذرات در تجهیزات وارداتی آلوده از کجا آمده است؟
آیا کشف عجیب و غریب پی دو (سانترفیوژ نسل دوم) بعنوان یک برنامه مخفی سلاحهای هسته ای که در سایتهای نظامی درباره آنها سروصدای بسیاری به پا شده، مربوط شود. اکنون پرسش آن است که چه زمانی نتیجه گیریهای بازرسان آژانس که دقت اطلاعات داده شده توسط ایران را تایید می کند، ارزیابی و نهایی می شود.
آیا ایران دست به فریبکاری منظم زده بود؟ اما اکنون پرسش این است که آیا ایران برای آنکه از گذشته فعالتر باشد به جای آن که به پرسشها جواب دهد بایستی ذهن بازرسان دقیق آژانس رابخواند تا بداند که آنها چه می خواهند؟
آیا ایران به بازرسان گفت که از کجا قطعات وارداتی را دریافت کرده است. اما اکنون پرسش این است که آیا پیمانکاران خصوصی به طور کافی از پیش فعال بود ه اند تا به بازرسان فهرست اقلام و درخواستهایی را که کرده اند خواه پاسخ آن را دریافت کرده باشند یا نه، ارائه کنند. مهمتر از همه، آیا ایران آماده بوده که بطور داوطلبانه فعالیتهای غنی سازی قانونی خود را به منظور رفع احساسی فوریتی که بر طبل آن کوبیده شده بود، تعلیق کند اما اکنون پرسش آن است که ایران یا هر کشور دیگری در این خصوص آماده است تا یک انحصار خودسرانه تازه را بپذیرد؟
چرا چنین شد؟
چون شورای حکام بدین سوی هدایت شده بود تا باور کند که شفافیت کمتر کامل ایران برای آشکار شدن همه فعالیتهای هسته ایش در سالهای پیش از آن در راستای هدف یک طرح بزرگ مخفی کاری برای برنامه سلاح هسته ای بوده است. به جای آن که شورای حکام واقعیت روزمره را باور کند که این برای ایران یک ساز و کار دفاعی علیه تحریمهای یک جانبه بوده است که نه فقط عرصه هسته ای بلکه هرچیز را از مبارزه با مواد مخدر تا امنیت هواپیمایی غیر نظامی و حتی عملیات انسان دوستانه مین زدایی را در بر می گرفت. شورای حکام به این سو سوق داده شد که باور کند که باید انگیزه های غیر قانونی و شریرانه ای برای این رویه گسترده در تهیه لوازم و تجهیزات در همه زمینه هایی که تحریمهای یکجانبه فراگیر بر ایران تحمیل شده وجود داشته باشد، تحریمهایی که وجود آنها اسناد دوجانبه و چند جانبه بین المللی از جمله NPT را نقض می کند.
آقای رییس
در حالی که قرائت دقیق گزارش به صورت نمایانی ادعاهای ذکر شده در بالا را تثبیت می کند، لازم است درباره تعدادی از ادعاها و اظهارات در گزارش شفاهی و یا کتبی دبیرکل که در قطعنامه آورده شد، صریحا برای ضبط در سوابق بگوییم. ما مطمئن هستیم که این ادعاها و اظهارات غیر متعمدانه و به رغم تلاش دبیرخانه و بازرسان برای ترسیم تصویری درست، ابراز شده اند. به این خاطر است که ما در همه موارد مدارک را با آژانس تبادل و از دبیرخانه خواستیم تا درباره آن توضیح دهد. ما از دبیرخانه تقدیر می کنیم که جسارت کرد تا بخشی از این ادعاها و اظهارات را اصلاح کند و امیدواریم که توضیحات بیشتر درباره دیگر مسائل نیز به زودی اعلام شود.
همکاری کمتر فعالانه و عمل کمتر قانع کننده
در فوریه 2003 بیش از 670 نفر روز بازرسی نامحدود در ایران انجام شده است که یکی از بیشترین راستی آزمایی هایی سرزده و گسترده در تاریخ آژانس است. به رغم این واقعیت که دسترسیهای تکمیلی مذکور که ماده 4 پروتکل الحاقی قانونا پس از ارائه اعلامیه (مندرج در پروتکل) به آژانس داده می شود ایران تصمیم گرفت که حتی پیش از تقدیم اعلامیه هایش به طور داوطلبانه بیش از 12 دسترسی تکمیلی بدهد که بیشتر آنها ظرف 2 ساعت و یا حتی کمتر از آن بوده است.
لازم است به خاطر داشته باشیم که فقدان معیارهای معلوم یا مشخص یا یک چارچوب زمانی که مبنای آن ایران بتواند خود را برای چنین بازرسیهای متعددی سازماندهی کند، موجب می شود تا ایران عمدتا بعد از درخواستهای آژانس اطلاعات را ارائه کند یا دسترسی را آسان نماید اما در فضای همکاری و همانگونه که در گزارش مدیرکل تایید شده است، اقدامات برای برآورده کردن درخواستهای آژانس در کاملترین و سریعترین شکل ممکن انجام گرفته است.
2- اطلاعات ناقص و فقدان وضوح
1-2 برنامه پی 2
همانطور که دبیرخانه در 17 ژوئن 2004 آن را روشن ساخته، مدارک و سوابق ملاقاتها و مصاحبه های انجام گرفته توسط آژانس، آشکارا نشان می دهد که ملاحظه مذکور در گزارش که می گوید اطلاعات مربوط به پی2 در مواردی همچنان متغیر و متناقص بوده ، هیچگونه توجهی ندارد. ما مدارک را با دبیرخانه تبادل کردیم و معتقدیم که این اشتباه غیر عامدانه بوده است. هنگامیکه که این اشتباه کوچک به یک نتیجه گیری جدی منتج شد و تاثیر جدی بر پیش نویس قطعنامه گذارد، ما خواهان اصلاح آن شدیم. اکنون روشن است که ایران اطلاعات خود را درباره منشاء آهن رباها یا مکانهایی که قطعات مختلف پی 2 در آنجا ساخته شده است، تغییر نداده است. متاسفانه بررسیهایی که دبیرخانه انجام داد به اصلاحات ضروری مبتنی بر حقایقی در قطعنامه منجر نشد. اما توضیحات دبیرخانه به گونه ای قابل فهم ابهامهای تازه ای را موجب می شود که توضیحاتی را لازم دارد.
اول تعدد آهن رباها: تعداد کل آهن رباهای مورد سوال حدود 150 عدد است و نه 40000 عدد که اظهارات کاملا تاسف بار و بیهوده ای درباره آن در یک جلسه غیر رسمی گفته شد. البته مابه اظهار تاسف از چنین گفته ای توجه کردیم، اما تعجب می کنیم که چگونه رسانه ها متوجه آن نشدند. از این آهن ربا 100 عدد آن کیفیت پایینی داشت و فقط حدود 50 عدد از آن قابل استفاده بود. این 100 قطعه با قیمت هر کدام حدود 4 دلار و آهن رباهای با کیفیت بهتر هر یک با قیمت 7 دلار خریداری شده است.
این اظهارات گویای آن است که ایران برای اولین بار در ماه می تصدیق کرد که در پی کسب 4000 آهن ربا بوده و برای به دست آوردن تا 100 هزار دیگر علاقه نشان داده است. این موضوع کاملا توسط پیمانکار تا جایی که ظاهرا بازرسان قانع شدند توضیح داده شد. دو موضوع در اینجا نیاز به توضیح دارد:
1- پیمانکار خصوصی برای بازرسان توضیح داد که برای خرید یک قلم جنس از یک کمپانی اروپایی که کمتر از 10 دلار قیمت دارد، او مجبور بوده است که آن را از نظر مالی برای فروشنده جذاب کند و او این کار را از طریق وعده به خرید به میزان بسیار زیاد انجام داده است. کل این قضیه ممکن است برای آنها که مشمول چنین تحریمهای غیر قانونی که افراد حقیقی و حقوقی ایرانی در تهیه بیشتر تجهیزات اولیه از خارج با آن مواجه می شوند، تعجب انگیز باشد. اما این واقعیتی ملموس از محیط فعالیت اقتصادی ایران است.
2- مقصر دانستن یک پیمانکار ایرانی برای ندانستن این که او خود می بایست در ارائه اطلاعات نه فقط مربوط به خریدهای واقعی اش بلکه در واقع درباره درخواستهای ناموفقش پیش قدم می شده است، منصفانه نیست.
ثانیا در مورد گزارش ماه مارس و سخنرانی ایران، در حالیکه در ملاقات 28 ژانویه یک تصویر کامل در مورد منشاء آهن رباها برای بازرسان ترسیم شد موضوع واردات آهن ربا صرفا در ماه می برای دبیرخانه مهم گردید، به عبارت دیگر موضوع اولیه در جریان مباحث این بود که ایران از واسطه ها چه چیزی دریافت کرده است. این مسئله موضوعی بود که بازرسان و دبیرخانه روی آن متمرکز بودند و بخاطر همین موضوع سخنرانی ایران و گزارش ماه مارس دبیرخانه در این قالب مورد توجه قرار گرفت. از عبارت ومحتوای مندرج در سند INFCIRC/628 و سایر سخنرانیهای ایران کاملا روشن است که ایران بارها روی این موضوع تاکید کرده است که از واسطه ها قطعات پی 2 را دریافت نکرده است. آهن رباهای خریداری شده از واسطه نبوده است بلکه از یک کمپانی آسیایی بوده است که آژانس نیز در گزارش خود به آن اشاره کرده است. پروبال دادن به این موضوع به عنوان یک توجیه برای بکاربردن کلمه ناکام بودن یا عدم شفافیت گمراه کردن دیگران است.
2-2- غنی سازی لیزری
اشتباه غیر عمدی دیگر مندرج در گزارش در مورد همخوانی اظهار نامه های ایران در مورد سطوح غنی سازی لیزری همانگونه که انتظار می رفت به متن قطعنامه راه یافت.
ما شواهد خود را به دبیرخانه ارائه کردیم و معاون مدیرکل در امور پادمان در جلسه توضیحی فنی شورای حکام در تاریخ 10 ژوئن 2004 تلاش نمود تا به نوعی این موضوع را بیان کند که ممکن است اشتباهی توسط آژانس در این مورد صورت گرفته باشد. اما نمی توان حقیقت را انکار کرد که این اطلاعات غیر صحیح در متن قطعنامه باقی ماند. از نظر ما شایسته است که دبیرخانه همچنین حقایق را بدون ابهام در مورد این مساله نیز بیان کند. اجازه بدهید در این خصوص توضیح دهم.
در نامه 21 اکتبر 2003 به مدیرکل، ایران به آژانس اطلاع داد که در جریان عملیات لیزر حدود 8 کیلوگرم اورانیوم فلزی در اتاق ها بخار شد و در برخی تجربه ها غناهای بالاتری در حد میلی گرم بدست آمد.
در جریان اولین مصاحبه با بازرسان آژآنس که در تاریخ 28 اکتبر سال 2003 برگزار شد متخصص لیزر ایران گفت: که ما به اهداف مورد نظر قرارداد رسیدیم و حتی برخی مواقع به غنای در حد یک عدد دو رقمی رسیدیم.
- در حالیکه روشن است که از اکتبر سال 2003 ایران همواره به موضوع دستیابی به غنای سطح بالاتر یا حتی یک عدد دو رقمی اشاره کرده است راز بزرگ این است که چگونه گله اندکی در گزارش نوامبر راه یابد تا مرجعی برای پاراگراف 33 گزارش فعلی برای ناهمخوانی اظهارات ایران باشد؟
- قطعنامه این مسئله را مرجع خود قرار داده و حتی یک قدم نیز فراتر نهاده است و بدون کوچکترین توجیهی از گزارش فعلی آن را از قلم افتادگی نامیده است چه برسد به اینکه قطعنامه بخواهد داستان واقعی را درج کند.
- جالب است که در هر صورت، کارشناسان غنی سازی لیزر به خوبی از این حقیقت آگاهند که بخاطر تنظیم کردن و بهینه سازی دستگاهها، می توان در برخی موارد قطعات بسیار ریزی از اورانیوم با غنای بالا رانیز به دست آورد (مثلا 15%) که در گزارش به آن اشاره شده است یا حتی بالاتر از آن، اما توانایی سیستم زمانی روشن می شود که این غنی سازی برای مدت طولانی ادامه یابد.
3- تاخیر در بازرسی و نمونه برداری قطعات پی 2
همه جا گزارش شده که ایران بازرسی ها را برای یک ماه به تاخیر انداخت. همچنین ادعا شده است که این موضوع سبب تاخیر و آنالیز نمونه برداری ها شده است و این مسئله نیز به قطعات راه یافته است. حقایقی را که ما به آژانس نشان داده ایم بیانگر این است که این موضوع صحت ندارد و ما همچنین منتظر روشن شده این موضوع توسط دبیرخانه هستیم.
اجازه دهید توضیح دهم.
- در خلال زمان مورد بحث، بازرسان آژانس در تاریخ 27 ماه مارس سال 2004 وارد تهران شدند و نه اواسط آوریل، بازرسان مختلف تقریبا از ماه مارس در ایرا ن حضور داشته اند.
- درخواست تاخیر 10 آوریل صرفا مربوط به اجرای تصمیم تازه اعلام شده ایران در مورد تعلیق نبوده است.
- در مورد تاخیر در نمونه برداریهای از پی 2، برای بازدید یا نمونه برداری از قطعات پی 2، یا مکانهای مربوطه، از زمان ورود بازرسان در تاریخ 27 مارس 2004 هیچ مانعی وجود نداشته است.
- در خلال زمان مورد بحث، بازرسان آژانس به انتخاب خود، قطعات پی 2، را تا قبل از اواسط ماه آوریل بازرسی نکردند و حتی آن زمان نیز از آنها نمونه برداری نکردند. مسئله ای که در گزارش به عنوان یک موضوع خیلی مهم و فوری از آن یاد شده است بازرسان صرفا یکماه بعد یعنی اواسط ماه می از این قطعات نمونه برداری کردند.
4- دامنه تعلیق فعالیتهای غنی سازی
به عنوان یک اقدام اعتمادسازی در پی توافق با سه کشور اروپایی در اکتبر سال 2003 ایران تصمیم گرفت تا فعالیتهای غنی سازی خود را به صورت داوطلبانه تعلیق کند. همزمان ایران به حق ذاتی خود برای استفاده صلح آمیز از فن آوری هسته ای از جمله در زمینه غنی سازی تاکید کرده است. به منظور اینکه هرگونه مانع را برای عادی سازی هرچه سریعتر وضعیت ایران در آژانس از میان بردارد دامنه اقدامات داوطلبانه ایران در ماه مارس سا ل2004، در پی یک توافقنامه گسترده تر گردید. بصورت کاملا واضح ایران دامنه تعلیق خود را طی نامه های 29 دسامبر 2003 و 24 فوریه 2004 تعریف کرده است و از آژانس دعوت کرده است تا اقدامات مندرج در نامه های مزبور را مورد راستی آزمایی قرار دهد. علیرغم مشکلات زیاد فنی و قراردادی، ایران هر دو تصمیم را به صورت کامل و با حسن نیت انجام داده است و برای آژانس دسترسیهای فوق العاده و بدون محدودیتی را برای راستی آزمایی تعلیق فراهم ساخت.
آژانس در گزارش اخیر خود تاکید کرده است که هیچ فعالیتی را در تعارض با تصمیمات داوطلبانه ایران برای تعلیق غنی سازی مشاهده نکرده است. در مورد کارگاههای خصوصی که به تولید قطعات ادامه می دادند بخاطر مشکلات قراردادی امکان تعلیق به موقع فعالیت آنها فراهم نشد.امکان وجود مشکلات قراردادی که منجر به این گونه موارد می شود همچنین مساله جبران خسارت و اقدامی که برای رفع این مسئله به طور کامل انجام شد بصورت روشن در نامه 24 فوریه سال 2004 بیان گردید. بنابر این هرگونه القاء در مورد اینکه اجرای تصمیم داوطلبانه ایران جامع نبوده است صحت ندارد. همزمان باید این موضوع درک شود که ایران این اقدامات را برای افزایش اعتماد بین المللی انجام داده است و روشن است که در یک تجربه اعتمادسازی مسائل حاشیه ای نباید بزرگتر از مساله اصلی گردد.
ایران علیرغم محدودیتهای غیر قانونی و چند جانبه ای که در طول 2 دهه و نیم گذشته با آن روبرو بوده است از طریق کوشش فراوان و توانایی هوشی دانشمندان خود به توانایی غنی سازی دست یافته است و ایران تکنولوژی صلح آمیز خود را رها نخواهد ساخت و هیچ گونه معیار ساختگی، خودخواهانه و با اغراض سیاسی را که از طریق جلوگیری از ورود ایران به گروه کاری آژانس یا سایر مکانیزمها در این خصوص پیگیری می شود را نخواهد پذیرفت. توازن بین حقوق و تعهدات کشورها طبق NPT از استفاده های صلح آمیز اساس نظامی را که ظاهرا قصد تقویت آن را دارند از بین می برد.
راه پیش رو
اینجانب نکات فوق را تنها به این جهت متذکر شدم که پیچیدگی این روند را نشان دهم و توجه همکاران محترم در شورا را به این مطلب جلب نمایم که یک اشتباه سهوی یا غفلت از سوی دبیرخانه می تواند چه پیامدهای ناخوشایندی در برداشته باشد. چرا که کسانی هستند که با وسواس زیاد می خواهند عبارتی را در اینجا یا آنجا یافته و در قطعنامه بگنجانند یا جارو و جنجال بی مورد به راه اندازند.
ما شهامت دبیرخانه در روز گذشته که به اشتباه خود اعتراف کرد را مورد تقدیر قرار می دهیم قابل درک است که در ارائه مطالب ممکن است ابهاماتی وجودداشته باشد یا در برخی زمینه ها مبالغه شده باشد. اما مسلم است که این اشتباهات و نتیجه گیری از آنها در گزارش می تواند جو کلی حاکم بر شورا و سیر کلی پیش نویس قطعنامه را تحت تاثیر قرار دهد. چنانچه این اشتباهات منبع نتیجه گیری ها نباشد، طبیعی است که موضوع به صورت عادی در شورا مطرح می شود.
اکنون، ما با قطعنامه ای مواجه هستیم که از وضعیت واقعی خود در صحنه، که توسط بازرسان مشاهده و ارزیابی شده فاصله دارد و در نتیجه صحت مفاد مندرج در این قطعنامه جای تردید است. بنابر این، تغییر جزیی در یک یا دو عبارت قطعنامه که به خاطر اطلاعات جدیدی که دیروز به شورای ارائه شد، نمی تواند تاثیر بسیار منفی که این پیش نویس نه فقط برای ایران بلکه برای کل روند دارد، را مرتفع کند و در واقع کل روند را با خطر مواجه سازد.
چه کسی در پیش آمدن این وضعیت مقصر است؟ آیا تقصیر متوجه بازرسانی است که زحمت بسیاری را متحمل شده و طبیعی است در جایی اشتباهی را نیز مرتکب شوند و یا تقصیر متوجه کسانی است که به طور مستمر جو سالم و بی طرفانه را که لازمه انجام این بررسیها است تخریب کرده و با پیش داوریهای خود در جهت تخریب افکار دیگران از جمله بازرسان از هیچ تلاشی فروگذار نکردند و در این راه رسانه های مغرض خود را بکار گرفته اند؟
آقای رییس
ما احترام زیادی برای بی طرفی و کار حرفه ای آژانس و مدیرکل، دبیرخانه و بازرسان قائل هستیم. ماهمه تلاش خود را بکار بستیم تا هر آنچه را که نیاز دارند بدست آورند تا اینکه کار مشترک ایران و آژانس هرچه زودتر به سرانجام برسد.
این هدف به راحتی قابل حصول است و شاید هم از هم اکنون به نتیجه رسیده باشد. گزارش شفاهی و کتبی مدیرکل اگر با دقت مورد مطالعه قرار گیرد بدون شک گویای این مطلب است که آژانس در روشن ساختن دو موضوع باقیمانده یعنی پی 2 و آلودگی پیشرفت قابل توجهی کرده است.
در اینجا مایلم چند مطلب را متذکر شوم.
نکته اول در مورد پی 2 : سه دور گفتگوی فشرده میان بازرسان آژانس و مقاطعه کاران خصوصی که در تحقیق و توسعه پی 2 کار می کردند صورت گرفت.که آخرین آن در 30 مه 2004 انجام گرفت. بازرسان آژانس در آخرین جلسه جمع بندی خود در 2 ژوئن 2004 با مقامات ایران اعلام داشتند که اظهارات ایران در زمینه تحقیق و توسعه پی 2 با یافته های آنان تطبیق دارد. آنها متقاعد شدند که امکان انجام آزمایش سانترفیوژ براساس طرح پی 2 مستلزم تهیه قطعاتی از خارج و تولید لوله محافظ و اجزای سانترفیوژ در دوره زمانی اعلام شده است. بنابر این از نظر بازرسان این موضوع اساسا روشن شده و صرفا بایستی ارزیابی نهایی آن در وین انجام گیرد.
لازم به ذکر است که مدیرکل نیز در گزارش شفاهی خود به شورای حکام در تاریخ 14 ژوئن 2004 با ظرافت اذعان داشت که اطلاعات تکمیلی در خصوص سانترفیوژ پی 2 از سوی ایران ارائه شده که ما سرگرم ارزیابی این اطلاعات هستیم. ما همچنین نمونه برداری محیطی کرده ایم و در حال تجزیه و تحلیل آن می باشیم. امیدواریم این اطلاعات بتواند ما را در درک و روشن شدن همه موضوعات مربوط به برنامه پی 2 کمک کند. ما از نقطه نظر علنی دبیرکل درباره حل وفصل این موضوع تااجلاس سپتامبر استقبال می کنیم ومطمئن هستیم که توضیحات دیروز معاون مدیرکل به ختم سریعتر این موضوع کمک کند.
نکته دوم: موضوع آلودگی همانطور که در گزارش آمده است موضوع آلودگی یک موضوع پیچیده ای است که به ردیابی ذرات و نه مواد هسته ای مربوط می شود.
ایران همواره اعلام داشته است که منبع آلودگی ها صرفا مربوط به قطعات آلوده ای می شود که از طریق واسطه ها خریداری و وارد کرده است و ایران تنها توانسته است از طریق سانترفیوژهای گازی اورانیوم 2/1 در صد U-235 تولید کند.
آژانس به رغم فراز ونشیبهای که در گزارشات قبلی بوده اکنون در پرتو تحلیل های جدید از نمونه برداری ها به نتایج جدی تری دست یافته است. این نتیجه گیری ها ادعاهای ایران در زمینه منشاء خارجی داشتن آلودگی ها را تایید می کند. نمونه روشن آن آخرین گزارش تحلیلی نمونه برداری ها است که در تاریخ 15 مه 2004 ارائه شد و درآن آژانس اطلاع دادکه به طور کلی این یافته ها موید اظهارات دولت ایران در زمینه منبع آلودگی 54 درصد غنای اورانیوم در قطعات وارداتی سانترفیوژها است.
جای هیچ شک و تردید برای ایران وجود ندارد که آلودگی 36 درصد نیز ناشی از آلوده بودن قطعات وارداتی است. نمونه برداری از این قطعات ( که به رغم اصرار ما تا این تاریخ بسیار محدود انجام شده است) بار دیگر ثابت خواهد کرد که ادعای ایران در این زمینه صحیح بوده است.
این مساله بویژه از این جهت مورد تایید است که ماشاهد اصلاح تدریجی نقطه نظرات آژانس در زمینه مکانهایی هستیم که آلودگی 36 درصد در آنجا یافت شده است. در ابتدا در 27 اکتبر 2003 ادعا شده بود که این آلودگی تنها در یک اتاق بوده است. در حالی که در گزارش فعلی روشن است که این آلودگی در نقاط دیگری که قطعات وارداتی در آنجا نگهداری می شود نیز یافت شده است. همکاری کشورهای دیگر می تواند در حل و فصل سریع تر این موضوع کمک کند.
قطعنامه ای که هم اکنون تصویب شد گسستی بزرگ از واقعیات موجود در گزارش است. لحن و محتوای از پیش تنظیم شده قطعنامه و بی توجهی آن نسبت به حقایق نشان می دهد که یک تمایل سیاسی برای منحرف کردن مسیر این فرآیند وجود دارد. بدون توجه به اصلاحاتی که در عبارت آن انجام شد عناصری در مقدمه و بندهای 7 و 8 اجرایی مربوط به یوسی اف (UCF) و تحقیقات درباره رآکتور آب سنگین، نقض مفاد و روح پیمان منع گسترش سلاحهای هسته ای NPT و اساسنامه آژانس وجود دارد. این اولین نمونه در تاریخ آژانس است که از یک دولت عضو خواسته می شود تا از اعمال حق خود درباره تاسیساتی که قبلا نیز اعلام شده و تحت پادمان کامل و جامع آژانس است، خودداری ورزد. شورا باید آگاه باشد که این رویه به رغم اعتراض اکثریت کشورهای عدم تعهد در حال شکل گیری است. بدین وسیله قدردانی خود را از گروه عدم تعهد در وین به خاطر دفاع اصولی آنها و تلاشهای خستگی ناپذیرشان اعلام می کنم.
آقای رییس
در خاتمه مایلم 6 نکته دیگر را متذکر شوم.
1- ایران بنا به اقتضای امنیت ملی خود به منع گسترش سلاحهای هسته ای و استفاده صلح آمیز از فن آوری هسته ای متعهد است.
2- سلاحهای هسته ای هیچ جایی در دکترین دفاعی و امنیتی ایران ندارد.
3- انجام صدها نفر- روز بازرسی سرزده و قوی، بارها و بارها این نکته را تایید کرده که ارزیابی اولیه آژانس (مبنی بر نبود مدرکی دال بر ارتباط فعالیتها و مواد هسته ای اعلام نشده ایران با فعالیتهای نظامی) هنوز به صحت خود باقی است و باقی خواهد ماند.
4- انجام نمونه برداری ها و تجزیه و تحلیل های بیشتر تنها می تواند به صحت ادعای ما درباره منشاء خارجی آلودگی بیافزاید، ما کاملا آماده هستیم که در قالب پادمان و پروتکل الحاقی این اقدامات صورت گیرد.
5- ایران از اکتبر سال 2003 با شفافیت با آژانس همکاری کامل داشته است و به همین دلیل آژانس توانسته به طور فشرده و گسترده راستی آزمایی های خود را انجام دهد. اکنون آژانس می تواند در یک روند عادی برای اجرای متعارف پروتکل الحاقی و در یک جو ناشی از ملاحظات فنی و نه سیاسی به راستی آزمایی خود ادامه دهد.
6- ما تدابیر مربوط به اعتمادسازی داوطلبانه خود را در پرتو اجرای تعهدات متقابل شرکای خود بررسی می کنیم و تصمیم لازم را در این خصوص اتخاذ خواهیم کرد.

تاریخ انتشار در سایت: ۳۰ خرداد ۱۳۸۳
منبع: / خبرگزاری / مهر ۱۳۸۳/۰۳/۳۰
عناوین
رسته: 3