یک‌شنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶
بر خط: 2082
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

639 بازدید
دنیای جاسوسی در عصر مناسبات نوین واشنگتن ـ مسکو

وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا دو هفته قبل اعلام کرد که نیروهای امنیتی و اطلاعاتی آمریکا، 10 فرد مظنون به جاسوسی برای روسیه در خاک آمریکا را در چهار ایالت نیویورک، نیوجرسی، ماساچوست و ویرجینیا بازداشت کرده‌اند.
گفته شد که این افراد سال‌ها همچون شهروند عادی آمریکا، در ایالات متحده زندگی می‌کردند.
چند روز پیش از دستگیری این اشخاص، باراک اوباما و دیمیتری مدودف رؤسای جمهوری آمریکا و روسیه در «آرلینگتون» در برابر دوربین‌های تلویزیونی در فضایی دوستانه به همبرگرفروشی «رایزهل برگر» رفتند. هر کدام، یک «چیزبرگر» و مقداری سیب‌زمینی سرخ کرده، سفارش دادند. اوباما مهمان‌نوازانه پول غذا را پرداخت. در این زمان البته رئیس‌جمهوری آمریکا از وجود شبکه به اصطلاح جاسوسی در خاک آمریکا مطلع بود، ولی در این‌باره سخنی گفته نشد، اما پس از اجلاس سران کشورهای گروه8 و گروه20، یعنی سه روز بعد از صرف صمیمانه چیزبرگر! با دستگیری اعضا یک شبکه جاسوسی، جنجالی در رسانه‌ها برپا شد به طوری که حتی سخن از بازگشت به فضای «جنگ سرد» نیز به میان آمد. گفته می‌شود اوباما نیز از زمان دستگیری اعضای این شبکه خشنود نبوده است، آن هم مدتی کوتاه پس از سفر مدودف به آمریکا، ولی بنابه ارزیابی «اف. بی. آی» افراد مظنون خطر را حس کرده و احتمال فرار آنها می‌رفت اما در مجموع، اتهام‌هایی که به آنها زده می‌شود، چندان محکم نیستند.
گزارش‌های اولیه درباره نحوة فعالیت این افراد حاکی از آن است که جاسوس حرفه‌ای نبوده‌اند. به طوری که یک کارشناس روسی و استاد دانشگاه می‌گوید: این افراد با شیوه‌ای که کار می‌کردند، چه چیزی را می‌خواستند، پیدا کنند که در شبکه اینترنت نمی‌توان یافت؟ به گزارش خبرگزاری فرانسه، فعالیت این گروه مانند داستان‌های جنایی است: تحویل پول به صورت مخفیانه، پیام‌های رادیویی با رمز و تلاش پرزحمت برای ساختن یک هویت جعلی برای خود، از جمله شیوه‌هایی است که بیشتر به داستان‌های جنایی دوران جنگ سرد شبیه است.
برخی از این افراد از اوایل دهه 1990 میلادی در آمریکا زندگی می‌کردند. آنها خود را زوج‌هایی معرفی می‌کردند که می‌کوشیدند تا آنجا که ممکن است آمریکایی جلوه و هرگونه ارتباط خود با روسیه را پاک کنند. اینها مدعی بودند که شهروندان آمریکا، کانادا و پرو هستند. به گزارش خبرگزاری رویترز، اعضای این گروه که آنها را «غیرقانونی» خوانده‌اند، از جمله مأموریت داشتند سیاستمداران تصمیم‌گیر در آمریکا را به عنوان خبرچین جذب کنند. عملیات پولشویی هم یکی دیگر از اتهام‌های آنها است. دستیابی به هویت آمریکایی در درازمدت هم یکی از وظایف این افراد بوده است؛ با این هدف که به اطلاعات حساس در ایالات متحده دست پیدا کنند. از قرار معلوم، یکی از متهمان، اطلاعاتی دربارة تغییرات پرسنلی در «سیا» را منتقل کرده است. در مجموع وظایف گروه، از جمله گردآوری اطلاعات و انتقال آن به سرویس جاسوسی برون‌مرزی روسیه (اس. وی. آر) بوده است. این سرویس درحال حاضر به جای کا. گ. ب، این وظیفه را برعهده دارد.
دایرة ضدجاسوسی «اف. بی. آی» از قرار معلوم از مدت‌ها پیش، این مأموران روسی را زیرنظر داشته است. نخستین گزارش، مراقبت مربوط به سال 2000 است. در پی آن، نیروهای امنیتی مخفیانه وارد منزل آنها شده و دستگاه‌های شنود در خانة آنها، فرستنده «جی. پی. اس» در خودروهایشان و دوربین‌های مخفی در اتاق‌های هتل‌های آنها کار گذاشته بودند. «اف. بی. آی» تمام تماس‌های ایمیلی آنها را کنترل و گفت‌وگوهای تلفنی آنها را شنود می‌کرد. مقام‌های روسی قصد دارند، این اتهام‌ها را بررسی کنند. وزارت امورخارجه روسیه، اطلاعات آمریکا در این زمینه را «متناقض» خواند و اعلام کرد که این اطلاعات را ارزش‌یابی خواهد کرد. بیانیه وزارت امورخارجه روسیه می‌افزاید ما نمی‌توانیم بفهمیم، چه دلیلی وزارت دادگستری آمریکا را بر آن داشته که یک بیانیة علنی با روح داستان‌های جاسوسی از دوران جنگ سرد را منتشر کند. سرگئی لاوروف، وزیر امورخارجه روسیه نیز ناخشنودی خود را نسبت به دستگیری‌ها، آن هم چند روز بعد از سفر مدودف به واشنگتن نشان داد. وی این اتهام‌ها را بی‌اساس خواند. در هر صورت با توجه به سرانجام کار که مبادله 10 جاسوس روسی مقیم آمریکا با 4 روسی زندانی به جرم جاسوسی در مسکو را در پی داشت، چنین استنباط می‌شود که مسکو و واشنگتن هیچ‌یک مایل به بازگشت به دوران جنگ سرد نیستند.
روسیه و آمریکا مبادله جاسوس‌ها میان خود را نشانه‌ای برای اثبات جدیت تلاش‌های دو کشور برای بهبود مناسبات دوجانبه می‌دانند. مقامات در مسکو خاطرنشان کرده‌اند که این مبادله به دلیل وجود اعتماد زیاد میان مدودف و اوباما امکان‌پذیر شده است. در اینجا این سؤال مطرح است که آیا در آمریکا محافلی وجود دارند که سیاست نزدیکی به روسیه را برنمی‌تابند؟ در کارزار انتخاباتی میان اوباما و مک‌کین از حزب جمهوریخواه، هیچ موضوعی در سیاست خارجی، به اندازه نوع برخورد با روسیه این‌قدر متفاوت نبود. مک‌کین حتی می‌خواست روسیه را از گروه 8 بیرون کند. از سوی دیگر وی خواستار گسترش ناتو تا مرزهای روسیه بود، حتی اگر روس‌ها به شدت به آن اعتراض داشته باشند. برخی دموکرات‌های دوران کلینتون که هنوز هم مقام دولتی دارند، نسبت به پیشنهادهای اوباما به روسیه به دیدة تردید نگاه می‌کنند. آنها هنوز افتخار می‌کنند که در دوران کلینتون قلمرو ناتو، با وجود مقاومت کرملین، به سمت شرق اروپا گسترش یافت. آنها همچون گذشته به قدرتمندان جدید حاکم بر روسیه، با سوءظن می‌نگرند، ولی کاخ سفید می‌کوشد پس از طی تنش‌های دوران جرج دبلیو بوش، دور جدیدی از مناسبات با روسیه را آغاز کند که البته صاحب‌نظران واقع‌بین در این زمینه نیز تردید دارند. «چارلز کاپچان» مسئول دایرة اروپا در شورای امنیت ملی دوران ریاست جمهوری بیل کلینتون در این مورد به مجله آلمانی اشپیگل می‌گوید: قضیه جاسوسی در دور جدید مناسبات آمریکا و روسیه، بیشتر یک چالش تبلیغاتی است تا یک تهدید واقعی. قضیه جاسوسی، حداکثر می‌تواند تا اندازه‌ای جبهه محافظه‌کاران در سنای آمریکا را که نسبت به تصویب قرارداد خلع سلاح با روسیه به دیده تردید می‌نگرند، تقویت کند.
در مجموع چنین به نظر می‌رسد که جنگ سرد به شکل سابق خود دیگر تکرار نخواهد شد، ولی از سوی دیگر چنین استنباط می‌شود که روابط روسیه و آمریکا بار دیگر اهمیت استراتژیک خود را بازمی‌یابد، البته نه به گستردگی سابق، ولی در سیمای جهانی، چندان هم بی‌تأثیر نخواهد بود.



تاریخ انتشار در سایت: ۲۸ تیر ۱۳۸۹
منبع: / روزنامه / اطلاعات ۱۳۸۹/۴/۲۴
نقش ها
نویسنده : پرویز علمایی‌
عناوین
رسته: 0