یک‌شنبه ۴ تیر ۱۳۹۶
بر خط: 4115
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

2892 بازدید
طلوع و غروب مسجد به امام جماعت بستگی دارد

مسجد در دین اسلام دارای کارکردهای دینی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و تربیتی و مهم ترین جایگاه برای تبلیغ دین و ترویج خوبی هاست. مسجد، خانه خداست و بنایی مقدس که به واسطه دارابودن این جایگاه رفیع بیش از پیش باید به آن توجه شود و در راستای رونق آن گام های اساسی برداشته شود تا کارکردهای آن برای مردم مشهودتر و دامنه حضور مردم در مساجد گسترده تر شود. برای نیل به این مقصود عوامل متعددی می تواند دخیل باشد که نهادهای متولی، مردم و ائمه جماعات از این جمله می باشند. حجت الاسلام شیخ علی واشقانی فراهانی از جمله ائمه جماعاتی است که با تلاش و پشتکار خویش توانسته زمینی به مساحت ۷۰۰ متر را از شهرداری تهران مطالبه کند و در مدت ۲ سال با همت مردم و خیرین مسجد امام رضا (ع) را با زیربنایی حدود ۲۰۰۰ متر در دهکده المپیک تاسیس کند و خیل گسترده ای از مردم و علاقه مندان به دین را در این مسجد گردهم آورد به گونه ای که مسجد امام رضا (ع) اکنون به مرکزی برای فعالیت های تربیتی، دینی و قرآنی و اجتماعی تبدیل شده است. در ایام هفته مساجد در گفت وگو با این امام جماعت موفق و پرتلاش راهکارهای ارتقای نقش و جایگاه مساجد را بررسی می کنیم.


● نقش امام جماعت را در رونق مساجد و افزایش کارکردهای آن چگونه ارزیابی می کنید؟
حضرت امام (ره) فرمودند: استقامت هر مسجدی بر عهده امام جماعت است، لذا امام جماعت باید وظیفه خود را به روشنی بشناسد. یک روحانی زمانی در مدیریت مسجد موفق است که از قرآن و عترت کمک بگیرد و آن ها را آیینه کارش قرار دهد. امام صادق (ع) می فرماید: «امر شده است که ما احترام مسجد را نگه بداریم و مسجد را بزرگ بشماریم، زیرا که خانه خدا در روی زمین است» یک امام جماعت باید به این سخن گهربار امام صادق(ع) توجه کند؛ لذا برای بزرگ شمردن و نکوداشت مسجد، روحانی و امام جماعت آن باید دارای یکسری خصوصیات باشد. باید فرزند زمان باشد و براساس نیازهای زمان در مسجد سخنرانی و آن را مدیریت کند، استعدادها را بشناسد، افرادی را که در مسجد حضور می یابند بشناسد، نیازهای محل را شناسایی کند، آن ها را در مسجد مطرح و خود پی گیر رفع این نیازها باشد.
نکته مهم دیگر این است که امام جماعت یک مسجد به مقدار استعداد مردم حرف بزند. روحانی یک مسجد باید با فصاحت حرف بزند و خوش اخلاقی را پیشه خود کند تا مردم را به مسجد جذب کند. امام جماعت باید مظهر جاذبه مردم به مسجد باشد، طلوع و غروب مسجد به اندیشه امام جماعت بستگی دارد، امام جماعت نباید منتظر باشد تا مردم بگویند مسجد چه نیازهایی دارد، بلکه باید به طور خودکار در راستای رفع نیازهای مسجد حرکت کند. هر امام جماعتی که به طور خودکار برای اداره امور مسجد حرکت و تلاش کند، به رسالتش عمل کرده است. امروز جامعه ما نیازمند روحانی است که کار و تلاش نماید و پی گیر باشد، امروز تاریخ مصرف سخنرانی و حتی بهترین سخنرانی گذشته است. بلکه روحانی باید در عمل راهنمای مردم باشد، امام صادق (ع) می فرماید: «کونوادعاةالناس بغیرالسنتکم» مردم را با عمل دعوت به اسلام کنید. بر این مبنا روحانی در مسجد موفق است که همیشه در خدمت مردم باشد و دم دست باشد، مردم بتوانند بی پرده با او حرف بزنند و همه نوع مشکلات شان را با وی در میان بگذارند و او را محرم رازشان بدانند، البته این نوع روحانی و امام جماعت باید ساده زیست، وفادار و در بین مردم باشد و برای اداره مسجد وقت بگذارد. در اسلام مسجد و امام جماعت اصل است. مقام معظم رهبری فرمودند: «امام جماعت مدیر طبیعی مسجد است» بنابراین چنین مدیری باید وقت بیشتری برای مسجد و مردم بگذارد. زیرا یک روحانی از طریق مسجد می تواند بزرگ ترین خدمت را در ابعاد گوناگون فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و مسائل دینی و اعتقادی انجام دهد. امام جماعتی که موقع اذان به مسجد بیاید و بعد از پایان نماز از مسجد خارج شود و قبل و بعد از نماز حضورش در مسجد ادامه نداشته باشد نمی تواند موثر واقع شود.

● شأن و جایگاه امام جماعت در بین مسئولان چگونه است؟
در این زمینه رهبر انقلاب و امام (ره) رهنمودهای لازم که امام جماعت محور است را بیان داشتند. مسئولان فعلی هم در سخنرانی های شان در مورد نقش امام جماعت بسیار می گویند و ائمه جماعات را تشویق می کنند اما در مقام اجرا و در مرحله عمل متاسفانه چیزی مشاهده نمی شود و بین گفته ها و عمل شان فاصله بسیاری است.

● امام جماعت برای گسترش معارف دینی و ارتباط با مردم باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟
یکی از راه های اساسی رونق مساجد این است که مساجد ائمه جماعات فعالی داشته باشند و بیشترین وقت و نیروی شان را برای اداره مسجد بگذارند دوم این که امام جماعت باید پیوند عاطفی و دینی با مردم داشته باشد. مثلا زمانی که مردم از سفرهای زیارتی سوریه، مکه، کربلا و... باز می گردند، روحانی باید به منزل این افراد برود، سوم این که امام جماعت از همه امکانات و استعدادهای موجود در مسجد استفاده کند و از دیگران مشاوره بگیرد، اما تصمیم نهایی را در اداره امور مسجد خودش اتخاذ کند و کار را به جوانان و نوجوانان بسپارد و به آنان مسئولیت بدهد. چهارم این که مسجد را به امکانات مدرن و کتب و علوم دانشگاهی، اقتصادی، پزشکی، روان شناسی، جامعه شناسی و.. مجهز کند و آن را در دسترس مردم قرار دهد. نکته دیگر این که روحانی مسجد ارتباط نزدیکی با مردم داشته باشد به گونه ای که حتی اسم و فامیل نماز خوان های مسجد را بداند و قبل از نماز و بعد از نماز در مسجد حضور داشته باشد و در طول سال از سخنران های با تجربه دعوت کند تا درباره مسائل و نیازهای روز مردم سخنرانی کنند. این سخنرانی ها می تواند شامل افراد روحانی و غیرروحانی باشد. مثلا یکی از معاونین وزرا را به مسجد دعوت کند تا مثلا در مورد مسائل مورد نیاز مردم صحبت کند یا در هفته بهزیستی یک متخصص بهزیستی را برای سخنرانی دعوت کند و کلا روحانی مسجد باید دارای برنامه باشد و ۲ نوع برنامه برای مسجد و نمازگزاران و مراجعه کنندگان اجرا کند. یکی برنامه متناسب با مسائل روز و دوم برنامه ثابت تا مردم بدانند مثلا طی ۶ ماه آینده در مسجد چه برنامه هایی وجود دارد. مسجدی که تنها مخصوص اقامه نماز باشد، از رونق خوبی برخوردار نخواهد بود و مسجدی رونق خواهد داشت که از امام جماعت پیگیر، پرتلاش، عالم به روز و با نشاط برخوردار باشد. ضمن این که روحانی و امام جماعت نباید سیاست زده باشد زیرا که مسجد مرکز دین است نه سیاست بازی و امام جماعت باید فراجناحی حرف بزند و عمل کند.

● مساجد ما دارای چه مشکلات و کمبودهایی از نظر مادی هستند و برای رفع آن چه باید کرد؟
برخی از مساجد درآمدزا هستند و پاساژ و مغازه دارند و از این جهت که مسجد از مردم پول نمی گیرد، بسیار خوب است اما گاه این گونه مساجد ممکن است رنگ معنوی خودشان را از دست بدهند و چه بسا همان مغازه داران و افرادی که در پاساژهای مسجد فعالیت می کنند در نماز جماعت آن مسجد هم حضور پیدا نکنند. متاسفانه مسجدهایی هم که دارای درآمد نیستند از طرف افرادی که بنیه مالی دارند یا در موقعیت های اجرایی قرار گرفته اند کمک چندانی نمی شوند، این گونه مساجد باید دارای امام جماعت فعال برای اداره مسجد باشند که تلاش کند، در میان مسئولین نفوذ پیدا کند، نامه نگاری کند تا امور مسجد را ساماندهی کند. این اقدام را بنده انجام دادم و بازدهی خوبی هم داشته است.

● نقش مرکز رسیدگی به امور مساجد در ساماندهی و رسیدگی به مشکلات مساجد چیست؟ آیا نقشی در این زمینه ایفا کرده است؟
مرکز رسیدگی به امور مساجد نقشی در کمک به اداره امور مساجد ایفا نمی کند. این مرکز صلاحیت امام جماعت را تایید می کند و امام جماعت را گزینش می کنند. این امام جماعت است که باید با مردم ارتباط خوبی برقرار کند و برای حل مشکلات مسجد از دیگران کمک بطلبد. مرکز رسیدگی به امور مساجد مبلغ اندکی به مساجد کمک می کند اما اگر امام جماعت مردمی باشد و اعتماد مردم را جلب کند، مردم هم او را همراهی خواهند کرد زیرا که دین در زندگی مردم جریان دارد و اعتقاد قوی به خدا و معاد و مسجد دارند.

● آیا برنامه هایی هم از جانب متولیان امور مساجد برای ارتقای بینش و تربیت ائمه جماعات برگزار می شود؟
از طرف مرکز امور مساجد برای ائمه جماعت کلاس های آموزشی برگزار می شود، این کلاس ها مفید است اما این امام جماعت است که باید به این کلاس ها توجه کند و آن را در عمل به کار ببندد، ولی این مرکز نمی تواند بالاسر روحانی و ائمه جماعت بایستد و نظارت کند که آیا رهنمودهایی که در کلاس ها گفته می شود، توسط ائمه جماعت در مساجد به کار بسته می شود یا نه؟ بلکه این وظیفه روحانی است که وجدانش را حاکم کند و به پیام های این کلاس ها توجه کند، برنامه های مرکز رسیدگی به امور مساجد مثبت است و می تواند ائمه جماعات را در راه رسیدن به هدف شان که همانا ترویج دین است دل گرم تر کند.

● آیا به نظر شما باید همواره در مسجد به روی مردم باز باشد؟ چرا اغلب مساجد ما فقط هنگام نماز باز می باشند، چه مشکلاتی در این زمینه وجود دارد؟
اگر قراراست در مساجد باز باشد، نیاز به دو یا سه شیفت خادم دارد که این خدام نیز باید بیمه شوند و هزینه زندگی آن ها تامین و به آن ها حقوق پرداخت شود که در شرایط کنونی این موضوع امکان پذیر نیست و مردم هم شرایط پذیرش دو خادم برای هر مسجد را ندارند و نمی توانند به این خدام حقوق بپردازند. مسجد باید مردمی اداره شود و اگر از مردمی بودن خارج شود روح معنوی خود را از دست می دهد و تبدیل به یک مسجد اختصاصی برای افراد یا قبیله خاص می شود. اما این موضوع را نیز بگوییم که اگر امام جماعت خوب کار کند و مدیریت و فعالیت زیادی از خود نشان دهد. خودش را از مردم بداند و در بین مردم باشد و اعتبار در مسجد و محل کسب کند اکثر اوقات مسجد می تواند باز باشد. متاسفانه بیشتر ائمه جماعات مساجد امام جماعت بودن را فرع بر کار خود می دانند، در حالی که برای امام جماعت، اولین وظیفه مدیریت مسجد است، زیرا که روحانی، مرجع دینی محل است و مدیر دینی یک منطقه به شمار می رود رفتار امام جماعت در تمام افکار و اعمال مردم اثرگذار است. مردم نیز باید ائمه جماعت را بخواهند و به سخنرانی امام جماعت اکتفا نکنند.



تاریخ انتشار در سایت: ۱۶ مرداد ۱۳۸۹
منبع: / روزنامه / خراسان ۱۳۸۹/۵/۱۳
نقش ها
گفت و گو شونده : علی واشقانی فراهانی
عناوین
رسته: 0