شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۶
بر خط: 4438
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

2321 بازدید
شمال آفریقا درسال ۲۰۰۴

۱ ـ لیبى
لیبى در شرایطى سال ۲۰۰۴ میلادى را آغازکرد که تصمیم ناگهانى «معمرقذافى» در ۱۹ دسامبر سال ۲۰۰۳ مبنى بر اعلام توقف برنامه هاى هسته اى و تولید سلاحهاى کشتارجمعى این کشور، همگان را دربهت و حیرت فروبرده بود. اگر سال ۲۰۰۳ را بایستى سال تجدیدنظر طلبى در سیاستهاى خصمانه رهبر لیبى نسبت به غرب و آمریکا نام نهاد، سال ۲۰۰۴ را مى توان به نوعى، سال تکمیل این سیاست و برداشتن گامهاى پرشتاب لیبى براى آشتى با غرب نامگذارى کرد. لغو تحریم هاى آمریکا علیه لیبى، لغو ممنوعیت اعطاى وام ازسوى آمریکا علیه این کشور، سفر قذافى به «بروکسل» ، لغو تحریم هاى اتحادیه اروپا علیه «ترابلس» و دیدارهاى «تونى بلر» نخست وزیر انگلیس، «گرهارد شرودر» صدراعظم آلمان و «ژاک شیراک» رئیس جمهورى فرانسه از لیبى همگى از رویکرد جدید در مناسبات لیبى با غرب حکایت داشت. ناظران سیاسى در پیش گرفتن سیاست مسالمت جویانه قذافى با غرب را بیش از هرچیز تحت تأثیر تحولات عراق، حمله آمریکا به این کشور و سقوط دیکتاتورى «صدام حسین» ارزیابى مى کنند. دراین باره، برخى محافل سیاسى حتى ادعا کرده اند که تنها ۲۰ دقیقه پس ازتهاجم نظامى آمریکا علیه عراق، قذافى تصمیم خود مبنى بر مصالحه و تغییر سیاستهاى خود را با مقامات غربى اعلام کرد. با این حال، تغییر سیاستهاى لیبى درمحافل سیاسى منطقه و افکارعمومى آن بازتاب منفى داشته است. این محافل براین باورند که قرارگرفتن ترابلس درکانال سازش، آمریکا و غرب را در ترکتازى درمنطقه و اعمال سیاستهایى که با منافع ملى کشورهاى منطقه مغایر است، کمک کرده است. دراین باره، فشارهاى دامنه دار آمریکا علیه سوریه، ایران و... و همزمان اشاره به سیاستهاى لیبى دربرابر غرب نشان مى دهدکه تغییر مسیر قذافى و دولت لیبى، خاکریزهاى تدافعى را درخاورمیانه تاچه حد در برابر آمریکا متزلزل کرده است.
۲ ـ تونس
پیروزى «زین العابدین بن على» در چهارمین انتخابات ریاست جمهورى تونس از سال۱۹۸۹ که در اکتبر ۲۰۰۴ اتفاق افتاد، شائبه موروثى و مادام العمر شدن مقوله ریاست جمهورى را در تونس افزایش داده است. این شائبه از آنجا ناشى مى شود که تمهیدات به کار گرفته شده قبلى در اصلاح قانون اساسى تونس، در واقع، مسیر را براى انتخاب مجدد بن على به عنوان رئیس جمهورى تونس هموار کند. با این حال، پیروزى قاطع بن على و همچنین حزب تجمع دموکراتیک (حزب حاکم) براى ۵دیگر در تونس سؤالات و تردیدهایى را نیز درباره سلامت انتخابات حتى در محافل غربى مطرح کرد. منتقدان سیاستهاى بن على در تونس عقیده دارند بن على با برگزارى منظم انتخابات در این کشور بیشتر به شبیه سازى دموکراتیک. در تونس نظر دارد تا انجام اصلاحات واقعى دموکراتیک. در این باره گفته مى شود سیاست سرکوب مخالفان سیاسى در تونس با نمایش انتخاباتى در چارچوب یک طرح دموکراتیک دنبال مى شود. در این باره، سختگیرى و وسواس دولت تونس نسبت به مخالفان آنچنان است که حتى مخالفان قانونى بن على که در ردیف مخالفان میکروسکوپى قرار مى گیرند نیز با فشارهاى سختى مواجه شده اند و از سیاستهاى حکومت، گله مندند. این در حالى است که بن على در طول دوره زمامدارى خود در تونس در ۱۷سال گذشته با به حاشیه راندن اصلاحات سیاسى، با در پیش گرفتن سیاست اصلاح و تعدیل اقتصادى، راه توسعه اقتصادى تونس را با شدت دنبال مى کند. ضمن آنکه انحصارطلبى بن على و خانواده وى در طرحهاى توسعه اقتصادى تونس نیز حدس و گمانهایى را که مى تواند حتى بوى فساد را به مشام برساند، برانگیخته است.
۳ ـ الجزایرپیروزى قاطع «عبدالعزیز بوتفلیقه» در انتخابات ۸ آوریل ریاست جمهورى الجزایر با کسب حدود ۸۴ درصد آرا دربرابر آراى ناچیز دیگر رقبا نشان داد که وى مشکل چندانى براى ادامه ریاست جمهورى خود در ۵ سال آینده ندارد. در شرایطى که حتى در خوشبینانه ترین پیش بینى ها قبل از انتخابات براى پیروزى بوتفلیقه حدود ۵۳ درصد آرا در نظر گرفته مى شد، کسب ۸۴ درصد آرا بیش از همه ناشى از حمایت اکثریت رأى دهندگان الجزایرى از بوتفلیقه و عملکرد گذشته وى بود. او که در انتخابات آوریل ۱۹۹۹ توانست با سبقت از دیگر رقبا به عنوان رئیس جمهورى الجزایر برگزیده شود با در پیش گرفتن سیاست آشتى ملى موفق شد، ثبات و امنیت نسبى را در کشور حاکم و از سالهاى بحرانى معروف به سالهاى سیاه کشور را خارج کند. بوتفلیقه در بازگرداندن ارتش به پادگانها موفق عمل کرد و توانست با بهبود شرایط امنیتى و به حاشیه راندن گروههاى افراطى اسلام گرا، افکار عمومى را با خود همراه کند. این وضعیت با رویکرد سیاست خارجى الجزایر به سوى بهبود و تقویت مناسبات این کشور با اروپا و آمریکا، اقتصاد آسیب دیده الجزایر را تا حدى التیام بخشید. کاهش میزان بدهى خارجى الجزایر و همچنین افزایش فرصتهاى شغلى، راندمان مثبت عملکرد اقتصادى به شمار مى آید. با این حال، جریانهاى سیاسى در الجزایر شکایت خود را از کوتاهى هایى که در زمینه توسعه مشارکت سیاسى صورت گرفته است، پنهان نکرده اند. در این خصوص ناظران سیاسى معتقدند تجربه سالهاى ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۲ در حکومت «شاذلى بن جدید» که به بحران خسارت بار و سیاه در الجزایر منجر شد، یک تجربه سخت براى مردم الجزایر محسوب مى شود. از این رو، طرح مطالبات سیاسى و اقتصادى از بوتفلیقه در دوره دوم ریاست جمهورى وى مى تواند چالشهایى را در جامعه ایجاد کند.

تاریخ انتشار در سایت: -۱۱۰ فروردین -۶۵۸
عناوین
رسته: 3