جمعه ۲۹ دی ۱۳۹۶
بر خط: 1415
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

1082 بازدید
عهد مى‏بندیم همیشه در کنار هم بمانیم‏

کمیته تخصصى ازدواج و خانواده معاونت فرهنگى وزارت علوم، تحقیقات و فن‏آورى با حمایت و مشارکت نهاد مقام معظم رهبرى در دانشگاه و مرکز امور زنان خانواده ریاست جمهورى طرح «آگاهى، تفاهم» را با حضور زوجین جوان دانشجو در شهر مشهد برگزار کرد.
برگزارى چنین همایش‏هایى پیش از این فقط در تهران و براى دانشجویان تهرانى بود تا اینکه قرار شد این کار در قالب طرح آگاهى و تفاهم براى دانشجویان سراسر کشور برگزار شود. لذا در اولین گام، این طرح با حضور زوجین دانشجوى دانشگاههاى شهید بهشتى تهران و فردوسى مشهد در شهر مشهد برگزار شد تا زوجین نسبت به زندگى مشترک و تفاهم‏هاى دو طرفه آگاهى‏هایى کسب کنند.


پاى صحبت سخنرانان‏
خانم «بلغانى» مسئول کمیته تخصصى ازدواج و خانواده و مجرى طرح، هدف از تشکیل این کمیته را حفظ کیان خانواده، اشاعه فرهنگ صحیح زناشویى و آموزش دانشجویان متناسب با آرمان‏ها و ارزش‏هاى جامعه اسلامى دانست و به دانشجویان گفت: «این کمیته درصدد است تا در راستاى خط مشى وزارت علوم تحقیقات و فن‏آورى بر مبناى تجربیات نهاد مقام معظم رهبرى، زمینه ارتقاى اندیشه و معرفت همسرانى دانا و با تدبیر و ساختن کانونى مبتنى بر عطوفت و محبت را ایجاد کرده، الگوى همسران برتر را به جامعه ارائه کند، لذا طرح آگاهى، تفاهم با هدف آموزش حضورى دانشجویان سراسر کشور و ارتباط ایشان با اساتید زبده و کارآمد با سفر 313 زوج دانشجو به مشهد مقدس در شهریور 1386 افتتاح گردید.» در این سفر زیارتى، فرهنگى، آموزشى و تفریحى، با مدیریتى جامع، برنامه‏هاى متنوعى از جمله مسابقات کتابخوانى، اهداء هدایاى ارزنده، برگزارى کلاس‏ها و کارگاههاى آموزشى با اساتید مجرب، مشاوره و اردوى طرقبه انجام شد که در این گزارش سعى شده است تنها بخشى از سخنان برخى از اساتید ارائه گردد.
افتتاحیه این طرح مقارن با میلاد حضرت ولى‏عصر (عج) و روز جوان در دارالهدایه و در جوار حرم مطهر حضرت على بن‏موسى الرضا (ع) در فضایى آکنده از عشق، نور و معنویت با حضور زوجین دانشجو برگزار شد.
برنامه با قرائت پیام رهبر معظم انقلاب شروع شد در این پیام حضرت آیت‏اللَّه خامنه‏اى ضمن تبریک به زوجین دانشجو به آنها توصیه کردند که به همسران خود مهر بورزند و به آنان وفادار باشند و خویشتن را در در سرنوشت یکدیگر شریک بدانند در ادامه مقام معظم رهبرى جوانان تازه عروس و تازه داماد را اینگونه سفارش کردند: «از گره افتادن در رشته زندگى بر حذر باشید و گره‏هاى کوچک و بى‏اهمیت را نادیده بگیرید.» و از خداوند خواستند تا به همه جوانان خوشبختى و شادکامى و اعتلاء روحى عطا فرماید و کانون زندگى‏شان را با فرزندان تندرست و صالح گرمى و روشنى بخشد.
سپس در ادامه این جشن با شکوه و روحانى، آقاى «پناهیان» در حرم مطهر (امام رضا) ضمن تبریک به زوجین دانشجو صحبت‏هاى خود را با فرازى از زیارت جامعه کبیره، بخشى از دعاى ندبه و یادآورى قیام اباعبداللَّه‏الحسین (ع) و همراهى، نقش و اهمیت خانواده در آن آغاز و خاطرنشان کرد: «پروژه دین در خانواده و با تعامل اعضاى آن تحقق مى‏یابد و امامت و نبوت همواره در قالب خانواده اهداف الهى خود را جامه عمل پوشانده‏اند»
او در ادامه افزود: «سلسله امامان، ما نیز همگى در یک جریان خانوادگى تداوم یافته و امامت به فرزند امام رسیده است و هر امامى در دامن مادرى که از زنان برجسته زمان خود بوده است پرورش یافته، خلاصه آنکه داستان خانواده در زندگى امامان و الگوهاى بى‏نظیر دین، داستانى بسیار چشمگیر و قابل تأمل است.»
سپس آقاى پناهیان ضمن آرزوى خوشبختى و داشتن فرزندى صالح براى زوجین دانشجو تأکید کرد: «معنویت نیز مانند سپرده درازمدت است، یعنى اگر مى‏خواهید فرزندانتان به سطح معنوى بالایى دست یابند باید از چندین نسل قبل سرمایه‏گذارى معنوى داشته باشید، پس اگر نورانیتى در وجود خود سراغ دارید مطمئن باشید از چندین نسل پیش به شما رسیده است و اکنون ثمره‏اش به صورت عشق به اهل بیت، نماز خواندن و صفات معنوى دیگر در وجود شما تجلى یافته است روز قیامت نیز وقتى حجاب‏ها کنار رود بر همه آشکار مى‏شود که شهدا داراى نورى در سلاله و نسل‏هاى قبل از خود بوده‏اند.»
او در ادامه افزود: «گرچه نمى‏توان تأثیر نظام آموزش و پرورش را در تربیت فرزندان منکر شد، اما تمام اتفاقات مهم ابتدا در خانواده رخ مى‏دهد و سلسله ابزار و امکانات فیزیکى آموزش و پرورش تنها کمک‏کننده تعلیم و تربیت فرزندان مى‏باشد.»
وى در بخش دیگرى از صحبت‏هاى خود با ذکر حکایتى شیرین به این نکته پرداخت که درصد بالایى از موفقیت هر یک از زوجین دانشجو منوط به حمایت عاطفى و عشق و محبت زناشویى و همدلى و همیارى همسران آنهاست.
وى در ادامه صحبت‏هاى خود با اشاره به اهمیت داشتن انگیزه معنوى از تشکیل خانواده گفت: «هر کارى چندین فایده دارد و به هر فایده‏اى که نگاه عمیق‏تر داشته باشیم. انگیزه ما از آن کار مى‏شود.
شما عزیزان سعى کنید از ابتداى تشکیل زندگى مشترک انگیزه‏هاى خود را در هر کارى معنوى و خدایى کنید و براى تمام فعالیت‏هاى خود حتى نظافت و استحمام ساده، انگیزه‏اى فراتر از کار روزانه در نظر بگیرید.» سپس ایشان رو به تازه دامادهاى دانشجو گفت: «مردان با ازدواج عهده‏دار تأمین مخارج زندگى و خانواده خود مى‏شوند و از این وجه خداگونه مى‏شوند و به خدایى که رزاق است شباهت پیدا مى‏کنند، درک این انگیزه براى تشکیل خانواده، احساس معنوى رضایت‏بخشى براى انسان به ارمغان مى‏آورد. نوعروسان نیز پس از ورود به زندگى مشترک با بذل عشق، محبت و آرامش به شوهران و فرزندان خود رنگى از ربوبیت خداوند را به خود مى‏گیرند و بدین ترتیب صفات خدایى پیدا مى‏کنند، لذا درک این انگیزه براى ازدواج در یک زن، زمینه‏ساز تعالى معنوى دیگر نیز در او مى‏گردد.»
او در ادامه افزود: «انگیزه‏هاى صرفاً مادى در تشکیل خانواده بسیار خطرناک است، به طورى که در حدیث داریم «اگر مردى تنها به نیت کسب ثروت یک زن با او ازدواج کند، خدا او را فقیر مى‏سازد به طور کلى هر نوع انگیزه و نگاه بهره‏بردارى‏کننده نسبت به همسر در زندگى مشترک مذموم و نادرست است پس خوش به حال کسى که با ورود به زندگى زناشویى مى‏خواهد خود را محک بزند نه طرف مقابل را. ازدواج براى هر انسانى یکى از عرصه‏هاى امتحان اوست لذا وقتى زندگى را بستر امتحان بدانیم، مشکلات جزء لاینفک آن مى‏شوند و در این میدان است که آزموده مى‏شویم. ازدواج در مفهوم مسئولیت‏پذیرى بسیار زیباتر و خوشایندتر است.»
حجت‏الاسلام «پناهیان» با توصیه‏اى شیرین سخنان خود را در جوار حرم مطهر امام هشتم (ع) به پایان برد و گفت: «عشق و محبت اولیه بین زن و شوهر مانند دندان شیرى براى کودک است که گرچه خواهد افتاد اما زمینه‏ساز عشق و محبت دائمى بین آن دو خواهد شد، بنابراین فرصت‏ها را غنیمت شمارید و براى ارتقاء کمى و کیفى محبت خود به همسر سرمایه‏گذارى کنید.»
در ادامه مراسم افتتاحیه زوجین دانشجو در صفوف منظم قیام کردند و همراه یکدیگر سوگندنامه‏اى را خواندند: شاید هیچ قلمى نتواند صحنه‏اى را که تازه عروس و دامادهاى دانشجو دست در دست هم، رو به قبله و در دارالهدایه حرم نورانى حضرت على بن‏موسى‏الرضا (ع)، یک صدا و یکدل، پر از عشق، امید و معنویت، سوگندنامه ازدواج را زمزمه مى‏کردند، توصیف کند.
«اکنون که بال در بال چلچله‏اى عاشق راه آشیانه آرامش و تعالى را در پیش گرفته‏ایم، در پیشگاه او که هستى‏مان عطاى اوست، از منشور نورانیش قرآن مجید براى پیمودن این راه مدد مى‏جوییم و در این بوستان مقدس بهشتى، مولا و اماممان حضرت على ابن‏موسى‏الرضا (ع) را واسطه عهد خویش قرار مى‏دهیم و به الطاف تمام غنچه‏هاى نازک گل محمدى و به ستیزى و صلابت تمام کوهها پیمان مى‏بندیم که:
1- در تحقق ارزش‏هاى متعالى در محیط زندگیمان به قدر توان خویش بکوشیم.
2- اکنون که به توفیق با هم بودن رسیده‏ایم، عهد مى‏بندیم که براى همیشه با هم بمانیم و در فراز و فرود و تلخ و شیرین زندگى کنار یکدیگر بمانیم.
3- پیمان مى‏بندیم که کتاب زندگى‏مان را با واژه‏هاى صفا، صمیمیت و صداقت و معنویت و نشاط و جدیت بنگاریم و با شیرازه عبودیت و خدمت به جامعه آن را ماندگار کنیم.
4- پیمان مى‏بندیم که از ترنم شیرین انتظار حضرت ولى‏عصر (عج) زندگى مشترک‏مان را آکنده کنیم و خانه خود را خیمه‏اى در اردوگاه خیل سربازان و منتظران آن بزرگواران بدانیم.
5 - عهد مى‏بندیم که لطف همه کسانى که در حق‏مان محبتى داشته‏اند را فراموش نکنیم و قدرشان را بدانیم.
6- پیمان مى‏بندیم که فرزندان‏مان را به چشم امانت الهى بنگریم و در تربیت‏شان بکوشیم.
بار الها ما را در این راه طولانى، اما نورانى و سبز یارى کن و عطش آموختن آنچه ما را به سعادت و خوشبختى مى‏رساند در دل و جان‏مان شعله‏ور ساز.»
حالات زائرین عادى حرم نیز با مشاهده تعداد زیادى عروس در چادر سفید و دامادهاى دانشجو دیدنى بود. برخى با اشک شوق و گاه حسرت ناظر مراسم ازدواج دانشجویان در حرم بودند، برخى گریه مى‏کردند و براى خوشبختى دانشجویان دعا مى‏کردند.
در پایان مراسم افتتاحیه نیز هر یک از زوجین دانشجو هدیه‏اى به رسم یادبود از بخش فرهنگى حرم مطهر امام رضا (ع) دریافت کردند.

کارگاههاى آموزشى و ارتباطى پویا
کلاس‏ها و کارگاههاى آموزشى دانشجویان در این سفر در سالن اجتماعات هتل محل اسکان زوجین و در شرایطى بسیار صمیمى برگزار شد. دانشجویان استقبال بسیار خوبى از این کارگاهها داشتند طورى که با وجود شرکت داوطلبانه زوجین و بدون اجبار، دانشجویان به اختیار طورى برنامه‏ریزى مى‏کردند که در ساعات تشکیل کارگاه در جلسات حضور داشته باشند و تقریباً تمام صندلى‏ها پر از دانشجویانى بود که دوشادوش همدیگر براى آموختن مطالبى که زندگى‏شان را پر بارتر مى‏کرد، به گوش مى‏نشستند.
دکتر «امید پرتو» عضو کمیته ازدواج و خانواده معاونت فرهنگى وزارت علوم، تحقیقات و فن‏آورى و مدرس دوره‏هاى خانواده سالم یکى از اساتیدى بود که در این سفر زیارتى، فرهنگى حضور داشت و زوجین دانشجو با شرکت در جلسات سخنرانى ایشان راهنمایى‏ها و توصیه‏هاى مفیدى در زمینه روانشناسى ارتباط پویا به دست آوردند.
دکتر «پرتو» با اشاره به اینکه خانواده سالم راهى میانبر براى دستیابى به الگوهاى صحیحى است که باید در خانواده پیاده شود، اظهار داشت: «به منظور تحقق خانواده‏اى سالم باید اصولى را بپذیریم، اول آنکه به دنبال تغییر در خودمان باشیم. امروزه نسل جوان به دلیل عارضه منفى خودباورى، بیش از حد دچار خودباورى کاذب شده است. لذا اگر براى تعالى و رشد خود در کلاس‏هاى آموزش شرکت مى‏کنید باید بتوانید خود را تغییر دهید. براى این کار مى‏بایست براى چند لحظه قالب فکرى خود را فراموش کنید تا امکان پذیرش داده‏هاى صحیح فراهم گردد، در غیر این صورت هنوز هم در این قالب که مى‏تواند بزرگ‏ترین زندان هر فرد باشد، اسیر هستید.»
او در ادامه صحبت‏هاى خود با اشاره به این اصل که تغییرات در خانواده سیستمى است، افزود:
«حتى تغییر رفتار کودک خانواده هم مى‏تواند بر کل تعاملات خانواده تأثیرگذار باشد و تأثیر هر گونه تغییر رفتارى اعضا در کانون خانواده پس از گذشت شش ماه مشهود مى‏گردد.»
دکتر «پرتو» اضافه کرد: «بزرگ‏ترین تغییر، پذیرش تغییر است، لذا کسانى که به این باور نرسیده‏اند نمى‏توانند در جهت رشد و تعالى خود گام بردارند و به چیزى فراتر از آنچه که هستند بیندیشند، چون همیشه فکر مى‏کنند آیات، احادیث و موعظه‏ها براى دیگرى گفته شده و آنها مخاطب حرف‏هاى جدید و صحیح نیستند.»
سپس او در بخش دیگرى از صحبت‏هاى خود به عواملى که در نحوه برخورد ما با حوادث زندگى تأثیرگذارند پرداخت و گفت: «زندگى جمع بین حوادث و نحوه برخورد با آنهاست، جزء اول یعنى حوادث در زندگى همه انسان‏ها مشترک است و آنچه زندگى افراد را با یکدیگر متمایز مى‏سازد، نحوه برخوردشان با اتفاقات زندگیست. عواملى نیز در نحوه برخورد مؤثرند که مى‏توان بینش فرد را به عنوان مهم‏ترین عامل، سلامت، باورها و اعتقادات، امنیت عاطفى و در آخر میزان برخوردارى فرد از توکل به خدا را نام برد که عامل اخیر بر سایر عوامل به خوبى همپوشانى دارد.»
دکتر «پرتو» سپس براى روشن شدن موضوع به ذکر مثال‏هایى عملى پرداخت و گفت: «بینش هر فرد قالب فکرى او را مى‏سازد و دریچه نگاه او به حوادث زندگیست. مثلاً ملل شرق براین باورند که منزل محل استراحت است بنابراین فکر مى‏کنند در این محیط هر جور بخواهند مى‏توانند رفتار کنند، در خانه تعهدات خود را دیرتر پاسخ مى‏دهند، با هر کیفیتى که بخواهند صحبت مى‏کنند، هر جور که بخواهند لباس مى‏پوشند و هیچ قید و بندى براى رفتار و کلام خود قائل نیستند. در نتیجه این بینش، بسیارى از ارزش‏ها مانند احترام در خانواده تحت تأثیر قرار مى‏گیرد؛ به طورى که اگر فرد در محیط کار و خارج از منزل پشتش به غریبه‏اى که اصلاً نمى‏شناسد باشد، بلافاصله با روى گشاده برمى‏گردد و عذرخواهى مى‏کند، اما در مورد همسر در محیط خانه اصلاً این طور رفتار نمى‏کند و به راحتى اجازه مى‏دهد حرمت‏ها ترک بردارد و به تدریج بشکند!
و این در حالى است که در تمامى آیات و احادیث دینى به حفظ حرمت خانواده تأکید فراوان شده و از صفات پسندیده زن و شوهر با ایمان شمرده شده است.»
دکتر «پرتو» در بخش انتهایى صحبت‏هاى خود به ویژگى‏هاى خانواده سالم اشاره کرد و ضمن بیان اهمیت حفظ اعتدال به عنوان شرط اصلى ایجاد خانواده سالم اظهار کرد:
«خانواده سالم هدف تعریف شده و مشخصى دارد و بارى به هر جهت نیست، از این رو مى‏تواند از مشکلات و آسیب‏هاى وارده، نه تنها در جهت تقویت خود بلکه به منظور پیشبرد اهداف و کسب تجارب ارزنده استفاده کند، در حالى که آینده خانواده ناسالم مبهم و پر از یأس است، لذا انگیزه‏اى امیدبخش در افراد آن دیده نمى‏شود.»
دکتر «پرتو» مسئولیت‏پذیرى را یکى دیگر از ویژگى‏هاى خانواده سالم دانست و گفت: «خانواده ناسالم فاقد حس مسئولیت‏پذیرى است و این مشکل روز به روز گسترده‏تر و همه‏گیرتر مى‏شود.»
او همچنین ادامه داد: «مدیریت و برنامه‏ریزى در تمام زوایاى زندگى یک خانواده سالم به خوبى قابل مشاهده است، در حالى که خانواده ناسالم ممکن است اصلاً مدیر نداشته باشد و هرج و مرج و بى‏برنامگى در همه امور از تخصیص هزینه‏هاى کوچک و بزرگ گرفته تا تربیت فرزندان و رفت و آمدها به چشم مى‏خورد.»
دکتر «پرتو» مشاور خانواده ضمن اشاره به نقش انتقادهاى سازنده در محیط خانواده به زوجین دانشجو گفت:
«زن و شوهر یا پدر و مادر با انتقادهاى سازنده خود مى‏توانند زمینه رشد و ترقى یکدیگر را فراهم کنند، زیرا این نوع انتقاد برگرفته از عشق و محبت و خیرخواهى است، اما متأسفانه در خانواده ناسالم هدف از انتقاد چیز دیگرى است، لذا انتقادهاى بى‏شمار در این نوع خانواده‏ها چیزى جز عیب‏جویى نیست و نتیجه‏اى جز تخریب روابط خانوادگى ندارد.»

حق سالارى‏
خانم «فرحناز خسروشاهى» معاونت مجتمع خانواده یک تهران نشستى با موضوع حق سالارى براى زوجین دانشجو در این سفر داشت. او با اشاره به اینکه مودت نمود عینى محبت است، گفت: «محبت زوجین نسبت به یکدیگر وقتى واقعیت پیدا مى‏کند که نمود عملى پیدا کرده و در رفتارشان تجلى یابد.» او سپس اضافه کرد: «قرآن کریم عشق و محبت زوجین به یکدیگر را تعبیر به آیات و نشانه‏هاى پروردگار مى‏نماید. «وَ مِن آیاتهِ أن خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أنْفسکم ازواجاً لتسکنوا الیها وَ جَعَل بینکم مودةً وَ رحَمة...» روم آیه 21.
لذا عشق و محبت زن و شوهر پس از جارى شدن خطبه عقد، همچون هدیه‏اى از جانب پروردگار به زن و مردى است که به سنت نبوى و دستور دینى خود عمل کرده و پیوند زناشویى بسته‏اند. لذا ضرورتى ندارد قبل از ازدواج به دنبال عشق بگردیم، بلکه همین که حس تنفر نباشد کافى است، گاهى عشق موجب پرده‏پوشى حقایق مى‏شود و نمى‏گذارد انسان واقعیات را ببیند و درک کند و بتواند درست تصمیم‏گیرى نماید، از این رو در یک انتخاب عقلانى و منطقى بهتر مى‏توان تصمیم گرفت و زندگى از دوام بیشترى برخوردار است.»
معاون مجتمع خانواده یک تهران اظهار داشت: «کشور ما در ردیف کشورهاى پر طلاق دنیا قرار گرفته است، متأسفانه این وضعیت در حالى است که آموزه‏هاى دینى و قانون اساسى ما در مواد 10 و 21 آن بر استوارى روابط خانوادگى بر پایه حقوق و اخلاق اسلامى تأکید مى‏نماید.» او با بیان اینکه هنر حفظ زندگى مشترک بسى مهم‏تر از آغاز آن است، گفت: «اگر زوجین جوان پیش از ازدواج از آموزش مهارت‏هاى زندگى، حقوق و تکالیف شرعى و قانونى خود مطلع نشوند و ندانند که ایجاد و تحکیم محبت اولیه چون سرمایه‏گذارى گرانبها براى تداوم زندگى مشترک‏شان است، پس از چندى سر از دادگاههاى خانواده در خواهند آورد.»
این مشاور حقوقى سپس به لزوم کسب بلوغ لازم براى تشکیل خانواده و ازدواج اشاره کرد و آشنایى با حقوق و تکالیف طرفین ازدواج را قبل از ازدواج از شرایط لازم مانند بلوغ شخصیتى، عاطفى، بلوغ اجتماعى و مالى توصیف کرد.
خانم «خسروشاهى» در بخش دیگرى از صحبت‏هاى خود، در مورد حقوق متقابل زن و مرد که برخواسته از فقه در قانون مدنى کشور مى‏باشد این توضیحات را ارائه کرد:
«به طور کلى حقوق خانواده را مى‏توان به سه بخش: حقوق مختص به زوج (مرد)، حقوق مختص به زوجه (زن) و حقوق مشترک زوجین تقسیم کرد. در بخش حقوق غیرمالى زوج مى‏توان مسائلى چون طلاق، تمکین، حق فسخ نکاح با شرایط مقرر (ماده 1123)، تعیین محل سکنا (ماده 1114) را ذکر کرد. همچنین حقوق مالى زوجه که شامل مهریه (ماده 1082)، نفقه (1107) شامل خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث البیت، خادم در صورت عادت زن به داشتن خادم و نیز هزینه‏هاى درمان برحسب شئونات زوجه و نیز اجرت‏المثل به موجب تبصره الحاقى به ماده (336) قانون مدنى مصوب سال 1385 مى‏باشد که در مورد اخیر اگر همسر در مورد کارهاى منزل قصد قربت (تبرع) کند مستحق اجرت المثل نیست لیکن پاداش معنوى عمل قطعاً نزد خداوند محفوظ است.
از طرفى حقوق غیرمالى مختص زوجه شامل طلاق با شرایط مقرر در قانون مدنى (مواد 1130، 1129، 1029 و 1119) در 4 مورد، حق فسخ نکاح با شرایط مقرر در مواد (1122 و 1125) قانون مدنى، حق معاشرت و روابط زوجیت با همسرش مى‏باشد.»
در حالى که دانشجویان با شور و اشتیاق تمام، کنجکاوانه به صحبت‏هاى خانم «خسروشاهى» گوش مى‏کردند وى در مورد مسائلى مالى در زندگى مشترک گفت: «در نسل جوان امروز که اکثر زنان شاغل هستند باید در مورد تقسیم هزینه‏ها بر مدار حق با هم کنار بیایند، لذا تقسیم هزینه‏هاى زندگى از باب شروط ضمن عقد هیچ منع شرعى ندارد و در غیر این صورت زن مالک تمامى دارایى‏هاى خود است.»
سپس او به مسئله مهریه که امروزه براى بسیارى از خانواده‏ها به دلیل بى‏اطلاعى از مسائل حقوقى آن ایجاد مشکل مى‏کند پرداخت و اظهار داشت: «در مورد مهریه نیز باید از ابتداى زندگى مردان با هوشیارى و اطلاع کامل نسبت به عندالمطالبه بودن آن، میزان آن را براساس توان مالى خود و نه حرف دیگران و چشم هم چشمى‏ها تعیین کنند و بهتر است در جامعه مسلمان ما، در آغاز زندگى مشترک بابى براى پرداخت قسطى مهریه به زنان وجود داشته باشد تا هم اداى دِین مرد شود و هم زن به حق شرعى و قانونى خود برسد. در این مورد حتى مردان مى‏توانند پرداخت دِین خود را بر دادن هدیه مقدم کنند و به مناسبت اعیاد مختلف در طول سال، هر میزان از مهریه را که در توان دارند به زن‏شان بپردازند.»
خانم «خسروشاهى» سپس به حقوق مشترک زوجین که به منظور استحکام خانواده در ماده 1103 و 1104 قانون مدنى آمده است اشاره کرد و گفت: «طبق این قانون زن و شوهر مکلف به حُسن معاشرت با یکدیگر هستند.» او در خاتمه صحبت‏هاى خود منظور از حسن معاشرت را با بیان تاکتیک‏ها و نکات کلیدى آن توضیح داد و هنر انتخاب راهکارها و شیوه‏هاى مناسب را در هر مورد و در مراحل مختلف زندگى به زوجین جوان سپرد: «یکى از الزامات حسن معاشرت توجه به کرامت انسانى است، بعد کرامت انسان به هستى مطلق گره خورده و قابل احترام است. به استثناى معصومین (ع) معمولاً شخصیت انسان‏ها با آنها گره خورده لذا تکامل زوجین در کنار یکدیگر به این است که صفات خوب یکدیگر را تقویت و صفات منفى را اصلاح نمایند. اگر زوجین از ابتداى زندگى مشترک صفات خوب یکدیگر را بزرگ‏نمایى کنند و صفات منفى را به روش پسندیده، دور از توهین و بزرگ‏نمایى در خفا به یکدیگر متذکر شوند، به تدریج رفتارهاى منفى برطرف مى‏شود.» وى توجه به معروف را از ارکان دیگر حسن معاشرت برشمرد و گفت: «توجه به معروف یعنى توجه به عرف و عادات پسندیده که از سرشت سالم افراد آدمى نشأت گرفته. مصداق این مهم در آیات مختلف قرآن ذکر شده است و از مردان خواسته شده همسران خود را به خوبى نگه دارند و اگر او را نمى‏خواهند خداوند راه ترک و جدا شدن را برایشان قرار داده. اما متأسفانه شاهدیم که برخى خانواده‏ها براى اینکه از پرداخت مهریه رها شوند قبل از طلاق همسرشان پرونده دروغین عدم تمکین یا منافى عفت طرح مى‏کنند تا زن مجبور به بذل همه حقوق خود شود، لذا قرآن کریم مردان را از این روش ناپسند برحذر مى‏دارد.»
خانم «خسروشاهى» در بیان مصادیق حُسن معاشرت با تکیه بر سیره معصومین (ع) افزود: «مسئله دیگر ابراز عشق و علاقه متقابل زن و شوهر به یکدیگر است که جزء حقوق مشترک زوجین محسوب مى‏شود. تمام آنچه امروز در علم روانشناسى به زنان و مردان توصیه مى‏شود، بیش از 1400 سال پیش پیامبر اسلام فرموده است: «وقتى زن و شوهرى با نگاه محبت‏آمیز به هم مى‏نگرند، خداوند نیز به این زوج با نظر رحمت نگاه مى‏کند.» یا در جایى دیگر «رسول‏اللَّه (ص) فرمودند: «جلوس زن و مرد در کنار یکدیگر از اعتکاف در مسجدالنبى بیشتر ثواب دارد.»
وى در پایان به مصادیق دیگرى چون کلام و گفتار نیکو و رعایت سلیقه و علائق همسر در پوشش و آرایش ظاهرى زن و شوهر نسبت به یکدیگر و رعایت نظافت فردى‏شان اشاره کرد.

در طبیعت طرقبه‏
آقاى «مجتبى حورایى» مسئول مؤسسه ازدواج و خانواده مشهد و مؤلف کتب روانشناسى در گردهمایى زوجین دانشجو، در دامن طبیعت اطراف شهر مشهد و مکانى مفرح در «طرقبه»، با موضوع زندگى خلاق صحبت‏هایى داشت. او با توصیه به اینکه بیایید کارى کنیم زندگى‏مان مستوجب خیر و رحمت الهى قرار گیرد بحث خود را شروع کرد و گفت: «اگر خداوند خیر خانواده‏اى را بخواهد آگاهى‏شان را در باره دین افزایش مى‏دهد، لذا باید براى رسیدن این خیر زمینه‏سازى کنیم، باید مطالعه در باره دین و شرکت در جلسات مذهبى، کنترل رفت و آمدهاى خانوادگى را در زندگى مشترک مورد توجه قرار دهیم.»
او در ادامه صحبت‏هاى خود به موضوع حفظ احترام متقابل در خانواده پرداخت و با ذکر حدیثى از پیامبر (ص) که «هر کس به خانواده‏اش توهین کند، خوشى زندگى را از دست مى‏دهد»، گفت: «اگر خداوند خیر خانواده‏اى را بخواهد بینشان احترام برقرار
مى‏کند، بنابراین سعى کنید از همین روزهاى آغازین زندگى مشترک، حرمت یکدیگر را نگه دارید. گر چه صمیمیت بین زن و شوهر بسیار اهمیت دارد اما حفظ احترام متقابل آنها بسیار مهم‏تر است و در تمام مراحل زندگى باید در اولویت قرار گیرد. حتى حرف‏هاى به ظاهر کوچک و غیر محترمانه مثلاً تو گفتن‏ها و سبک صدا زدن نام همسر در ابتداى زندگى مشترک مى‏تواند در سال‏هاى بعد به بى‏احترامى‏هاى بزرگ‏تر بیانجامد. مصداق دیگر بى‏احترامى توهین به همسر و سرزنش او به خاطر خطاهاى خانواده بستگان اوست، همچنین احترام به سلیقه‏هاى فردى همسر مانند طرز لباس پوشیدن، علاقه به غذا و غیره براى تداوم زندگى مشترک لازم است.»
آقاى «حورایى» سپس به اهمیت مدارا کردن و گذشت در خانواده اشاره کرد و گفت: «اگر خداوند خیر خانواده‏اى را بخواهد مدارا و سازش را در زندگى‏شان قرار مى‏دهد.» او در ادامه افزود: «باید توانایى‏هاى جسمى و روحى همسر خود را بشناسیم و به همان میزان از او توقع داشته باشیم و با وضعیت او از لحاظ مالى و غیره کنار بیاییم تا مستحق خیر خداوند قرار گیریم.»
این سخنران سپس به ذکر مواردى که موجب مشکلاتى در این زمینه مى‏شود پرداخت و گفت: «تعریف کردن از مرد دیگر، پرتوقعى در باره تجملات و تشریفات زندگى، مقایسه سطح مالى مرد با دیگرى و کنترل رفتار شوهر و محدود کردن او از سوى زن بسیار مشکل‏آفرین است و متقابلاً مردان هم نباید بیش از توان جسمى و روحى همسر خود از او توقع داشته باشند و مثلاً همسر خود را با مادر خود مقایسه کنند،، همچنین محدود کردن رابطه زن با خانواده‏اش، سخت‏گیرى در مخارج ضرورى زندگى، عیب‏جویى و مقایسه ظاهر و دست‏پخت زن، مى‏تواند بسیار مخرب باشد و موجب سلب خیرات الهى از خانواده گردد.»
موضوع دیگر این بود که خانواده‏هایى که در خرج کردن و هزینه‏هاى خود اعتدال دارند موجب خیر و رحمت الهى قرار مى‏گیرند. آقاى «حورایى» در توضیح این موضوع گفت: «نه اسراف و زیاده‏روى در زندگى جایز است و نه بخل و حسادت. اعتدال یعنى اگر توان و ضرورت خانواده اجازه مى‏دهد، کارى را انجام دهیم و گرنه صبر پیشه کنیم.»
او با ذکر مثالى گفت: «باید از هزینه‏هاى اضافى و ریخت و پاش‏هاى غیرضرورى در مراسم عروسى جداً بپرهیزیم چون هیچ شخصى رمز خوشبختى خود را تعداد زیاد غذاهاى شب عروسى یا نوع آینه و شمعدان گران قیمتش ذکر نکرده است.»
آقاى «حورایى» در ادامه صحبت‏هاى خود به اهمیت کاوش درون و خودشناسى پرداخت و گفت: «یکى از مواردى که خداوند خیر خانواده‏اى را بخواهد این است که آنها را به عیب‏هاى خود بینا مى‏سازد.» او اضافه کرد: «بهتر است هر یک از ما پیش از آنکه به جستجوى عیب‏هاى همسرمان بپردازیم و نسبت به او نکته‏بین باشیم، ضعف‏هاى اخلاقى خود را بشناسیم و سعى در اصلاح آنها داشته باشیم.»
این استاد روانشناسى در خاتمه بیانات خود اظهار داشت: «اگر خداوند خیر خانواده‏اى را بخواهد، رهایشان نمى‏کند تا هر جور بخواهند زندگى کنند» و سخنان پایانى خود را به چند توصیه عملى به زوجین دانشجو به پایان برد.
دکتر «حورایى» به آقایان توصیه کرد:
«- مراقب کسب و کارتان باشید و سعى کنید لقمه‏اى که به خانه مى‏برید حلال باشد.
- مراقب نگاه‏تان باشید و بدانید عدم حفظ نگاه حتى زمانى که تنها هستید، در زندگى مشترک‏تان آثار منفى غیر مستقیم خواهد داشت و موجب بى‏رغبتى و سردى بین شما و همسرتان مى‏گردد.
- مراقب وعده‏ها و قول و قرارهاى خود به همسر و فرزندان‏تان باشید و به آنها عمل کنید.»
و در پایان از خانم‏ها خواست براى تداوم زندگى و خوشبختى خانواده:
«- مراقب کلام خود در حرف زدن با شوهرانشان باشند و از نیش زدن، سرزنش، زخم‏زبان و نق زدن بپرهیزند.
- از غیبت کردن شوهر خود جداً بپرهیزید چون این کار به صورت غیر مستقیم موجب مى‏شود مهر زن از دل مرد برود.
- مراقب رفت و آمدها و ارتباطات خانوادگى و دوستان خود باشند.»

اخلاق در خانواده بالنده‏
زوج‏هاى دانشجو با حضور در کلاس آقاى «خادمى» مدیر آموزش نهاد رهبرى قم، با اصول اخلاقى و تأثیر آن در رشد خانواده پویا و بالنده آشنا شدند در این کلاس که به صورت کارگاهى برگزار شد به بسیارى از سؤالات دانشجویان پاسخ داده شد.
آقاى «خادمى» با طرح این سؤال از آقایان که اگر همسر شما کار خوبى انجام دهد و شما بسیار خوشحال شوید، در مقابل شما چه مى‏کنید که نشان دهید به او احترام گذاشته‏اید و این احترام به خاطر اطاعت از دستور خداست، صحبت‏هاى خود را شروع کرد. زوجین دانشجو با اشتیاق و کنجکاوى تمام پاسخ‏هاى مختلفى دادند و راهکارهایى چون تشکر زبانى، خرید هدیه، خواندن دو رکعت نماز شکر و غیره را بیان کردند، سپس آقاى «خادمى» با بیان حدیثى از پیامبر (ص) گفت: «پیامبر فرموده است اگر همسرتان (زن) به شما نیکى کرد، دستش را ببوسید، پس بهترین و خداپسندانه‏ترین کار این است که دست همسرمان را در مقابل کار نیک او ببوسیم و او را مطابق توصیه پیامبر احترام کنیم.»
او در ادامه صحبت‏هاى خود گفت: «زندگى دو کفه دارد و تعادل و همترازى این کفه‏ها بسیار زیباتر است»، سپس او به حدیث دیگرى از پیامبر راجع به وظیفه زن در قبال شوهر اشاره کرد و گفت: «پیامبر (ص) به زن‏ها فرمودند: اگر قرار بود انسانى به انسان دیگر سجده کند، من مى‏گفتم، زن‏ها بر شوهران خود سجده کنند». بعد این استاد اخلاق در توضیح این حدیث اظهار داشت:
«پیامبر در برابر دست بوسى زن - سجده کردن به شوهر را توصیه کرده تا بدانیم احترام متقابل و ابراز محبت در زندگى مشترک لازمه زندگى زناشویى موفق و رمز تداوم آن است.» سپس آقاى «خادمى» به ذکر داستانى واقعى از زمان پیامبر پرداخت و گفت: «زنى که پدرش در بستر بیمارى بوده و شوهرش اجازه ملاقات پدر را به او نمى‏داده از پیامبر سؤال مى‏کند که وظیفه من چیست؟ آیا به دیدار پدر بیمارم بروم یا از شوهرم اطاعت کنم؟ پیامبر به او مى‏فرماید به آنچه شوهرت از تو مى‏خواهد عمل کن. باز خبر مى‏دهند که حال پدر آن زن بسیار وخیم شده و لحظه پایانى زندگى اوست و آن زن همان سؤال را از پیامبر مى‏کند و همان پاسخ را مى‏گیرد. بار دیگر خبر فوت پدر را براى آن زن مى‏آورند و زن از پیامبر مى‏پرسد آیا باید در مراسم تدفین پدر شرکت کنم یا مطابق خواست شوهرم در خانه بمانم و پیامبر همان پاسخ قبلى را به او مى‏دهند. زن به توصیه پیامبر عمل کرده و در خانه مى‏ماند. سپس پیامبر براى او پیام مى‏فرستد که «اى زن آگاه باش خداوند خودت را بخشید، پدرت را نیز آمرزید و تمام گناهان او را مورد عفو قرار داد.» (وسایل‏الشیعه، ج‏20، ص‏174.)

پیگیرى طرح آگاهى - تفاهم‏
مسئولان، حمایت‏کنندگان و مجریان طرح آگاهى - تفاهم با نشست‏هاى پى در پى خود پس از سفر مشهد مقدس، با استفاده از نظرسنجى‏هاى دانشجویان، اساتید و متخصصین امر، سعى در ارزیابى طرح و بهبود کیفیت آن در مراحل بعدى دارند و کمیته تخصصى ازدواج و خانواده طرح‏هاى جدید دیگرى چون راه‏اندازى سایت مشاور، تدوین کتاب دانش خانواده به عنوان واحدى براى ارائه در دروس دانشگاهى، برنامه‏ریزى و رایزنى جهت تثبیت مشاوره در دادگاههاى خانواده و انجام پژوهش‏هاى تحلیلى در راستاى نیازسنجى زوجین دانشجو در دست اجرا دارد.
در پایان ضمن آرزوى خوشبختى براى تمام زوجین جوان کشور و زندگى پر از سعادت و کامیابى براى آنان، ضمن بیان استقبال چشمگیر این عزیزان از طرح آگاهى - تفاهم، امیدواریم براساس خواسته آنان این طرح پویاتر و به صورت مستمر ادامه پیدا کند و در آینده نزدیک زوجین دانشجو از مشاوره اساتید روانشناسى در زمینه تربیت صحیح فرزندان نیز برخوردار شوند.




تاریخ انتشار در سایت: ۲۳ دی ۱۳۸۹
نقش ها
عناوین
رسته: 0