دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶
بر خط: 1610
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

1585 بازدید
نیمه شعبان، لیله‌قدر اهل بیت(ع)

سحرگاه نیمه شعبان سال 255 (هـ. ق) با طلوع خورشید وجود حضرت خاتم اوصیاء بقیه‌الله‌الاعظم(عج) منور و با نسیم دل‌انگیز حضورش عالم امکان عطرآگین گشت و زمینه تحقق وعده خدای سبحان به پیروزی مستضعفان و امامت آنان: "و نرید ان نمن علی‌الذین استضعفوا فی‌الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثین"1 فراهم شد.
آن وجود شریف مایه فخر و مباهات همه است، زیرا آخرین ثمره معصوم از شجره طیبه آل پیامبر است. جد گرامی‌اش حضرت خاتم‌انبیاء محمدمصطفی(ص) به وجود مهدی(عج) مباهات می‌کند. وقتی آن وجود مبارک مفاخر
اهل بیت(ع) را برای سیده زنان عالم فاطمه زهرا(ع) شرح می‌داد، فرمود: خداوند ما را به ویژگی‌هایی گرامی داشته است که دیگران فاقد آن هستند: منا سبطا هذه الامه و هما ابناک2 و سپس از مهدی منتظر موعود و موجود عصر ما سخن گفت و فرمود: مهدی این امت از ماست: و منا مهدی هذه الامه3 و بدین‌سان به وجود حضرتش مباهات کرد و او را از مفاخر اهل‌بیت(ع) شمرد.

شجره مبارک مهدوی
هیچ یک از فرق اسلامی در ضرورت وجود مهدی(عج) اختلاف ندارند، ولی در نسب و شجره ایشان اختلاف است: شیعیان، به گواهی بسیاری از روایات اسلامی بر این باور صائب‌اند که مهدی(عج) از شجره طیبه آل محمد(ص) و نهمین فرزند حسین‌بن علی‌بن ابی‌طالب است.
بزرگان و دانشمندان دنیای اسلام نیز بر همین اعتقادند. علامه شعرانی در کتاب شریف یواقیت از فتوحات عارف نامدار محیی‌الدین ابن عربی ذیل عنوان "اشراط الساعه" می‌گوید:
عبارت محیی‌الدین در باب 366 از فتوحات چنین است: بدانید که خروج مهدی حتمی است... و او از عترت رسول‌الله(ص) و از فرزندان فاطمه است و جد او حسین بن‌علی و پدر او حسن عسکری، فرزند امام علی نقی(با نون) فرزند محمد تقی (با تاء) فرزند امام علی‌الرضا، فرزند امام موسی‌الکاظم، فرزند امام محمدالباقر، فرزند امام زین‌العابدین علی، فرزند امام حسین، فرزند امام علی‌بن ابی‌طالب می‌باشد. (4)
این گونه ضبط دقیق اسماء اهل بیت(ع) و "نقی" را با قید نون از "تقی" با قید تاء، جدا ساختن نشان اهمیت موضوع و همت بزرگان و دانشمندان علوم الهی در صیانت افکار جامعه اسلامی است، در حالی که در فتوحات کنونی اثری از این عبارت‌ها به چشم نمی‌خورد و به جای آن، عبارت مبهم و گمراه‌کننده "جده الحسن بن‌علی بن ابی‌طالب"(5) نهاده شده است، در حالی که شعرانی این مطلب را در سال 958 (هـ. ق) نوشته و چنین می‌گوید: عمر شریف حضرت مهدی(عج) در این تاریخ 706 سال می‌باشد. (6) از اختلاف نقل شعرانی با آنچه در کتاب‌های کنونی فتوحات است روشن می‌شود که دست تحریف در برخی کتاب‌هایی که درباره قرآن یا عترت نوشته شده راه یافته است هر چند متن قرآن از هرگونه دستبردی مصون بوده و خواهد بود.

نیمه شعبان لیله قدر اهل بیت(ع)
با تولد ولی خدا بهترین برکات بهره مردم می‌گردد، زیرا او خیرالاهل الارض(7) است و اثر وجودی بهترین انسان زمین تمام زمین و ساکنانش را بهره‌مند می‌سازد. ولی عصر(عج) و آخرین حجت الهی که خیر اهل‌الارض زمان ماست، در سحرگاه نیمه شعبان سال 255(هـ. ق) چشم به جهان گشودند و این شب مبارک که میلاد موفور السرور آن حضرت است، احتمال دارد شب قدر نیز باشد، همان‌گونه که به برخی اعمال لیالی قدر در این شب نیز سفارش گردیده است. (8)
نیمه شعبان، شب مبارکی است که در فضائل شباهت بسیاری به لیالی قدر دارد و همان‌گونه که در برتری شب‌های قدر فرموده‌اند که فانها لیله‌ آلی‌الله علی نفسه الایرد سائلا له فیها مالم یسال معصیه(9) در فضیلت شب نیمه شعبان نیز
نبی مکرم اسلام(ص) فرمود که خداوند در شب نیمه شعبان به اندازه موی گوسفندان قبیله بنی کلب بندگانش را می‌آمرزد: یغفرالله لیله النصف من شعبان من خلقه بقدر شعر معزی بنی کلب(10) و این سخن، کنایه از فراوانی آمرزیده‌شدگان در آن شب مبارک است.
کلام نورانی دیگری از امام صادق(ع) نشان می‌دهد نیمه شعبان نیز در حد خویش، شب قدر و واجد یکی از درجات تقدیر امور است. ایشان در برابری این سنت با لیالی مبارکه قدر فرمود: انها اللیله التی جعلها‌الله لنا اهل البیت بازاء ما جعل لیله القدر لنبینا(ص) (11) همان‌طور که خداوند به پیامبر (ص) شب قدر مرحمت فرمود، به ما اهل بیت نیز نیمه شعبان را عطا کرد.
امام باقر(ع) در پاسخ به پرسشی دربارة فضیلت شب نیمه شعبان فرمود که با فضیلت‌ترین شب پس از لیله‌‌القدر شب نیمه شعبان است که خداوند در این شب فضل خویش را بر بندگانش ارزانی می‌دارد و با من وکرم خود آنان را می‌‌آمرزد، پس برای نزدیکی به خدای سبحان در این شب بکوشید، چون خداوند سوگند یاد کرده است که هیچ سائلی را - تا وقتی که امر ناپسند و گناهی نخواسته است - محروم نگرداند: هی افضل لیله بعد لیله‌القدر، فیها یمنح‌الله تعالی العباد فضله و یغفرلهم بمنه. فاجتهدوا فی‌القریه الی‌الله(تعالی) فیها، فانها لیله آلی‌الله تعالی علی نفسه الایرد سائلا له فیها، ما لم یسئل معصیه و.. فاجتهدوا فی‌الدعاء و الثناء علی‌الله (عزوجل) (12)
پیامبر گرامی اسلام(ص) نیز شب نیمه شعبان به عایشه فرمود که در نیمه شعبان اجل‌ها نوشته و ارزاق قسمت می‌گردد و خدای عزوجل در این شب بیش از موهای بزهای قبیلة بنی‌کلب، بندگانش را می‌آمرزد و فرشتگان را به آسمان دنیا و از آنجا به زمین نازل می‌کند و در این نزول ابتدا در مکه فرود می‌آیند: اما تعلمین ای لیله هذه؟ان هذه اللیله لیله‌النصف من شعبان، فیها یکتب اجال وفیها تقسم ارزاق و ان‌الله (عزوجل) لیغفر فی هذه‌اللیله من خلقه اکثر من عدد شعر معزی بنی کلب و ینزل الله (عزوجل) ملائکه الی السماء الدنیا و الی الارض بمکه. (13)

راز همتایی لیلة میلاد امام زمان(عج) با شب قدر
انسان کمال معصوم - که مصادیق منحصر آن عترت طاهره‌اند - عدل و همتای قرآن حکیم است و بر اساس حدیث متواتر ثقلین به هیچ وجه از یکدیگر جدایی نمی‌پذیرند. قرآن تجلی کتاب تدوینی خدا و انسان کامل معصوم تجلی کتاب تکوینی اوست. همان‌طور که با نزول قرآن در ظرف زمانی معین، آن ظرف معهود، قدر یافته و شب قدر می‌شود، با تجلی امام معصوم و تنزلش از مخزن غیب الهی در ظرف زمان معین، آن ظرف شخصی قدر پیدا می‌کند و شب قدر می‌شود، زیرا هر چند ممکن است زمان و زمین به واسطه صدورشان از منبع غیب الهی حظی از قداست داشته باشند، اما آنچه مایه شرافت زمان است همانا متزمن و آنچه مایه فخر مکان است همانا متمکن است.
بر طبق این بیان جامع، میلاد ولی معصوم... مستلزم شب قدر شدن خواهد بود. و بر همین اساس آنچه دربارة حضرت صدیقه کبری، فاطمه زهرا(س) و نیز درباره میلاد حضرت خاتم‌الاولیاء(ع) مبنی بر تطابق حقیقت آن ذوات مبارک با لیله‌القدر یا معرفی میلاد آنان به عنوان شب قدر مطرح می‌گردد، از سنخ تمثیل است نه تعیین، همچنان که در دعای شب مبعث رسول اکرم(ص) سخن از جریان تجلی اعظم به میان می‌آید: اللهم انی اسئلک بالتجلی الاعظم فی هذه‌اللیله من الشهر المعظم والمرسل‌المکرم. (14)
روایات معصومان(ع) نیز گویای تبیین پیوند ناگسستنی قرآن و عترت‌اند و همسو با حدیث ثقلین، گواه جدایی‌‌ناپذیری این دو حقیقت و احکام‌ ‌آن‌ها از یکدیگرند. همین پیوستگی در مقام معرفت نیز جریان دارد.. ائمه(ع) برای معرفی خود از قرآن کمک می‌گیرند و برای شناساندن قرآن از حقیقت خودشان سخن می‌گویند، زیرا هیچ یک را بی‌ دیگری نمی‌توان شناخت.
از آنجا که حضرت خاتم‌الاوصیاء حجه‌بن‌الحسن‌المهدی(عج) عصاره فضائل اهل بیت وحی(ع) بلکه تمام انسان‌های کامل است، ظرف زمان تجلی او از مخزن غیب‌الهی در نشئه ملک در میان سایر ایام مبارک و موالید حجج‌الهی(ع) برجستگی خاص و ویژه‌ای یافته است که در پرتو آن همطراز لیالی قدر، بلکه شبی از شب‌های محتمل قدر به شمار می‌آید.
گویا در عصر ما که زمان ولایت آن آخرین ولی معصوم است، مقدرات عالم در مراتبی رقم می‌خورد که از شب میلاد آن حضرت در نیمه شعبان آغاز گردیده و در شب‌های ماه مبارک رمضان یکی پس از دیگری تثبیت می‌شود.

عید میلاد امام عصر(عج)
قرآن کریم بزرگداشت و گرامیداشت آیات خدا را از نشانه‌های تقوای قلوب و صفات متقیان می‌داند: (و من یعظم شعئرالله فانها من تقوی القلوب) (15) و وجود گرامی امام معصوم از برترین آیات، نشانه‌ها و شعائر آن ذوات قدسی الهی است و تکریم و بزرگداشت در ایام میلاد یا شهادت، مصداق تعظیم شعائر خدای سبحان است، اما در بزرگداشت ائمه هدایت به ویژه امام عصر(عج) کاری شایسته انجام است که در پرتو آن، کشور امام زمان(عج) تا ظهور حضرتش به قدر امکان از خطرها مصون بماند.
برخی از اعمال که در این اعیاد شریف صورت می‌پذیرد، مانند تهیه کیک‌های بزرگ، چراغانی‌های زیبا و شادباش گفتن، در برخی موارد کاملا بی‌‌ارتباط به میلاد شریف عصاره هستی است، به گونه‌ای که در چین کمونیست، ژاپن یا سایر ممالک الحادی و در عیدهای موهوم و بی‌اساسی که هیچ بهره‌ای از حقیقت ندارند، این اعمال انجام می‌شود، درحالی که باید این جشن‌های بزرگ و ایام خجسته را به برنامه‌ها و اعمالی زینت داد که با مولود آن عید پیوند داشته باشند و چون از دستاوردهای ظهور حضرت بقیه‌الله الاعظم(عج) بلوغ عقول انسان‌ها و کشف گنجینه‌های فهم بشر است، در چنین روزهایی خجسته سزاست به اموری پرداخته شود که رشد و تکامل فهم و عقل انسان‌ها و منتظران آن حضرت را تأمین می‌کند. آنجا که تلاش برای فهم و رشد عقل صورت می‌گیرد، شایسته بزرگداشت عید میلاد حجه‌بن‌الحسن(عج) و جایگاه اهل انتظار اشت.

*پاورقی:
1. سورة قصص، آیة 5.
2و3. الغیبه، طوسی، ص191، بحارالانوار، ج36، ص370.
4. ر. ک: الفتوحات المکیه، ج3، ص 327، ن. ک: الیواقیت والجواهر، ص 422.
5. الفتوحات المکیه، ج3، ص327.
6. الیواقیت والجواهر، ص 422.
7. الکافی، ج1، ص467، من لایحضره الفقیه، ج4، ص177.
8. ر. ک: اقبال الاعمال، ص214.
9. الامالی، طوسی، ص 297، وسائل‌الشیعه، ج8، ص106.
10. فضائل الاشهر الثلاثه، ص 61، بحارالانوار، ج94، ص86.
11. الامالی، طوسی، ص297، مصباح‌المتهجد، ص762، بحارالانوار، ‌ج94، ص85.
12. الامالی، طوسی، ص297.
13. فضائل‌الاشهر الثلاثه، ص 62، بحارالانوار، ج94، ص 89.
14. البلدالامین، ص 183
15. سوره حج، آیه 32


تاریخ انتشار در سایت: ۳۱ تیر ۱۳۹۰
نقش ها
عناوین
رسته: 0