شنبه ۲ تیر ۱۳۹۷
بر خط: 3198
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

1243 بازدید
شهر قم قبل از ورود حضرت فاطمه معصومه(س)

امروز اول ذی القعده سالروز میلاد باسعادت کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه (س) است. آن حضرت قبل از شهادت برادرشان حضرت رضا (ع) و به شوق دیدار برادر در سال ۲۰۲ ه. ق وارد ایران شدند اما در نیمه راه بیمار شده و به قم سفر کردند، در شهر قم شیعیان این شهر که از خاندان اشعری بودند و ۱۲۰ سال قبل از هجرت حضرت معصومه در قم سکنی گزیده بودند از آن حضرت استقبال کردند اما بیماری این بانو سبب شد ایشان پس از ۱۷ روز در این شهر رحلت کنند. بارگاه ملکوتی حضرت معصومه (س) در شهر قم از گذشته تاکنون مورد توجه ویژه دوستداران و شیعیان اهل بیت (ع) بوده است. در گفت و گویی با حجت الاسلام یوسفی غروی وضعیت شهر قم از ورود حضرت معصومه(س) و نحوه حضور شیعیان ۱۲ امامی در این شهر را بررسی کرده ایم.

هجرت یکی از یاران وفادار مختار به قم
یوسفی غروی در ابتدای این گفت وگو به نحوه هجرت خاندان اشعری به شهر گمندان (قم قدیم) اشاره کرد و با بیان این که در زمان قیام و حکومت مختار ثقفی شخصی به نام صائب فرزند یکی از اصحاب پیامبر اسلام به نام مالک بن عامراشعری یمنی حضور داشت، گفت: او همراه با قبیله خود یعنی اشعریان یمن در زمان فتوحات اسلامی از یمن به عراق هجرت کرده و در شهر کوفه ساکن شده بودند. در این زمان عبدا...بن مطیع که از طرف عبدا...بن زبیر والی کوفه شده بود، پیش از این که مختار ثقفی علیه او قیام کند، او در سخنان خود هیچ نامی از امیرالمومنین حضرت علی(ع) نبرد لذا صائب فرزند مالک بن عامر اشعری در مقابل او که امیر کوفه بود، برخاست و گفت ما نیازی به روش پیشینیان نداریم و مایل به روش حکومتی هیچ کس نیستیم مگر روش حکومتی امیرالمومنین(ع). بعدها که مختار ثقفی علیه عبدا...بن مطیع ادبی قیام کرد، مختار که می دانست صائب از دوستداران امیرالمومنین(ع) است با او همراه شد وصائب از یاران وفادار مختار بود.وقتی مختار توسط مصعب بن زبیر (برادر عبدا... بن زبیر) با ۷ هزار نفر در دارالاماره کوفه به محاصره در آمد که به تدریج این۷ هزار نفر به ۷۰۰ نفر رسیدند، صائب بن مالک بن عامراشعری هم چنان به مختار وفادار ماند صائب همراه ۷۰۰ نفر دیگر از یاران وفادار مختار در دارالاماره کوفه و در محاصره مصعب در ماه مبارک رمضان به شهادت رسید. وی تصریح کرد: صائب بن مالک صاحب برادران و فرزندانی بود که از جمله آن ها احوط بود که او توسط مصعب اسیر و به زندان افکنده شد، اما به طرز ناباورانه ای از زندان آزاد شد. در زمان حجاج بن یوسف ثقفی خاندان اشعریان احساس کردند که ممکن است مروانی ها این بار سراغ احوط آیند. لذا برادرش عبدا... به او مشورت داد که از کوفه بیرون برود تا دوباره دستگیر و زندانی نشود. احوط با برادرانش توافق کرد که همراه خاندانش از کوفه خارج شوند. فرزندان عموهای آن ها در خراسان بودند احوط و برادرانش قرار بود به پسرعموهای خود در خراسان بپیوندند اما وقتی متوجه شدند بنی امیه به دنبال آن است که پسرعموهای آن ها را هم در معرض نابودی قرار دهد، از رفتن به سوی خراسان منصرف شدند و قصد داشتند از مسیر گمندان و اصفهان به آذربایجان بروند.

اشعری ها تصمیم به ماندن در قم گرفتند
یوسفی غروی به تصمیم احوط و خاندان اشعری برای ماندن در قم اشاره کرد و افزود: همواره در ایام نوروز که از قضا خاندان احوط اشعری نیز در چنین ایامی به قم قدیم رسیدند، این سرزمین مورد هجوم طوایفی از دیلمان قرار می گرفت. این طوایف باقی مانده ارتش ساسانی بودند که به کوه های دیلمان (مازندران) پناه برده و از هجوم عرب های مسلمان در امان مانده بودند و هرازچند گاهی به سرزمین هایی که عرب های مسلمان در آن جا حضور داشتند، از جمله قم حمله و اموال آن ها را غارت می کردند. در اولین حمله ای که دیلمان بعد از حضور خاندان اشعریان کوفی که در قم حضور یافته بودند، داشتند، اشعری ها با دفاع از خود حتی عده ای از افراد دیلمی را کشته و عده ای را نیز اسیر کردند و بقایای آن ها هم گریختند.

مردم قم از خاندان شیعه اشعری استقبال کردند
مدرس حوزه علمیه قم به استقبال مردم قم از خاندان اشعری اشاره کرد و یادآور شد: رئیس شهر قم در آن زمان فرد فارسی زبانی به نام یزدان فربود که خاندان اشعری اسیران دیلمی و سرهای کشته های آن ها را به سوی او فرستادند. رئیس شهر قم و مردم این شهرهم از شجاعت خاندان اشعری و دفاع شان از شهر قم تجلیل کردند مردم قم از حضور اشعری ها در این شهر استقبال کردند و از آن ها خواستند که در این سرزمین بمانند و هدایا و تحفه هایی به آن ها دادند، زمین های کشاورزی و چراگاه هایی هم برای چرای احشام اشعری ها به آن ها واگذار کردند در مجموع مردم قم از این خاندان اشعری کوفی که شیعه بوده و محبت اهل بیت را در دل خود داشتند استقبال کردند تا آن ها در شهر قم بمانند. وی به تغییر اسم قم از گمندان به گم اشاره و تصریح کرد: بالاخره برادران اشعری کوفی در شهر گمندان ساکن شده و آن جا را وطن خود قرار دادند حتی پسرعموهای آن ها از خراسان هم به آن ها در گمندان پیوستند که در گذر زمان این قریه ها به هم متصل شده و قم بزرگ را به وجود آورد. عرب ها متوجه شدند که تلفظ اسم گمندان برای آن ها سخت است لذا اندان آن را حذف کرده و به آن گم گفتند و «گم» را هم به زبان خودشان «قم» تلفظ می کردند.

موسی اشعری تشیع ۱۲ امامی را وارد قم کرد
وی با اشاره به این که موسی اشعری تشیع ۱۲ امامی را به قم منتقل کرد گفت: عبدا... اشعری فرزندی در کوفه داشت که اسم او موسی بود و در کوفه مانده بود او بعدها به قم هجرت کرد موسی شیعه جعفری به معنای خاص کلمه بود یعنی علاوه بر مودت نسبت به اهل بیت، معتقد به امامت آن ها نیز بود. او پس از قیام مختار و توابین، به شهر قم هجرت کرد و تشیع را همراه خود به قم آورد. طوری که یاقوت حموی در کتاب خود می نویسد که در این زمان (یعنی قرن ۴ هجری) هیچ اهل تسننی در قم زندگی نمی کند و همگی شیعه ۱۲ امامی هستند. نویسنده کتاب تاریخ قم نیز نوشته است اولین کسی که تشیع ۱۲ امامی را وارد قم کرد موسی بن عبدا... اشعری بود.

ورود حضرت معصومه (س) به قم
حجت الاسلام یوسفی غروی هم چنین به ورود حضرت معصومه (س) به شهر قم اشاره کرد و اظهار داشت: ۱۲۰سال پس از ورود اشعری ها به شهر قم (اشعری ها سال ۸۰ ه.ق به قم منتقل شده و حضرت معصومه (س) حدود سال ۲۰۲ ه.ق وارد شهر شدند) وارد شدند. ایشان قبل از شهادت حضرت رضا(ع) وارد ایران شدند.دعبل خزاعی قصیده مفصلی درباره اهل بیت(ع) و به خصوص درباره حضرت رضا(ع) به مناسبت ولایت عهدی آن حضرت سرود و آن را در حضور مامون عباسی در مرو خواند. جوایز و هدایایی که حضرت رضا(ع) به ایشان دادند از راه قم رهسپار بغداد شهری که دعبل در آن زندگی می کرد شد قمی ها که خبر این قصیده دعبل را شنیده بودند سر راه از دعبل خواستند در مسجد جامع قم این قصیده را تلاوت کند و حتی تکه ای از لباسی که حضرت رضا(ع) به دعبل داده بودند را به رسم تبرک گرفتند و در نزد خود نگه داشتند و در مقابل آنها نیز هدایا و اموالی را به دعبل تقدیم کردند.خبر قصیده دعبل به حضرت فاطمه معصومه (س) هم رسیده بود وایشان هم مشتاق دیدار برادرشان حضرت رضا (ع) شدند.لذا عده ای از ایرانیان که کاروان حج شان به مکه و مدینه مشرف شده بودند، در راه بازگشت حضرت معصومه (س) هم با آن ها همراه شدند لذا ایشان به ایران آمدند تا این که به ساوه رسیدند در ساوه حضرت بیمار شدند و چون حضرت از قبل از وجود شیعیان اشعری در قم مطلع بودند پرسیدند از ساوه تا قم چقدر مانده است که گفته شد ۱۰فرسنگ لذا آن حضرت از مردم خواستند که ایشان را به قم برسانند.قبل از رسیدن حضرت به قم خبر رسیدن ایشان به قمی ها رسید لذا آنها به پیشواز ایشان رفتند. بزرگ اشعری ها (موسی خزرجی) به استقبال حضرت رفتند و مهار ناقه حضرت را گرفت و به منزل خود که در حال حاضر به مقام سیده فاطمه معصومه (س) در میدان سادات میریه ای قم قرار دارد برد.حضرت معصومه (س) ۱۷روز بیشتر در این مکان نبودند که رحلت فرمودند.

جایگاه والای حضرت معصومه (س) در نزد اهل بیت
یوسفی غروی با اشاره به جایگاه والای معنوی حضرت معصومه (س) گفت: امام صادق(ع) می فرمایند: زنی از خاندان من در میان قمیان دفن خواهد شد به نام فاطمه بنت موسی (س) که به واسطه شفاعت این بانو شیعیان من وارد بهشت خواهند شد. در حدیث دیگری از آن حضرت آمده است که قم سرزمینی است که زنی از اولاد من به نام فاطمه (س) دفن خواهد شد هرکس با معرفت او را زیارت کند بهشت بر او واجب می شود.حضرت رضا(ع) نیز می فرمایند: هرکس قبر فاطمه معصومه (س) را زیارت کند بهشت برای او خواهد بود.



تاریخ انتشار در سایت: ۷ مهر ۱۳۹۰
منبع: / روزنامه / خراسان ۱۳۹۰/۰۷/۰۷
نقش ها
نویسنده : رضوانی نیا
عناوین
رسته: 0