پنجشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۷
بر خط: 695
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

1662 بازدید
تبلیغی جدید برای مصرف دود و دم در ایران!


آن قدر تعداد موتورسیکلت‌های پارک شده درپیاده‌روی خیابان فراوان است که فکر می‌کنم یکی از هیأت‌های معروف تهران برنامه خاص جشن و سرور اعیاد دارد. اما هنوز راه طولانی به محل تجمع اصلی موتورسیکلت‌ها باقی مانده که بوی توتون و تنباکوی به اصطلاح معطر، فضای خیابان را پرکرده است و به مشام رهگذران می‌رسد.
نشانی‌اش را یکی از دوستان به من داد. وقتی فهمید می‌خواهم گزارشی از قهوه‌خانه‌ها و افزایش شدید مصرف قلیان آن هم از سوی نسل جوان، تهیه کنم. همراهم شد و به راه افتادیم حرف‌هایش به یقین تبدیل شد وقتی که مغازه دو دهنه بسیار بزرگی را که به رستوران شبیه است، به عنوان قهوه‌خانه دیدم. قبلا با نمونه‌های کوچکتر قهوه‌خانه‌های مملو از مشتریان قلیان مواجه شده بودم. اما این یکی از عجایب است که پس از تصمیمات اخیر دولت برای آزادی مصرف قلیان در قهوه‌خانه‌ها، تبلیغات بیشتری برای آنها بوده و گویی سفارشی رسمی برای دود و دم داخل قهوه‌خانه‌ها شده است!
سرمای هوای بیرون قهوه‌خانه با بخار درون آن، شرایطی را به وجود آورد که از بیرون به هیچ وجه نمی‌‌توان داخل قهوه‌خانه ‌را دید و این وضعیت البته به دلیل تاریکی هوا و نور بسیار محدود و کم درون هم هست! چاره‌‌ای ندارم که باید به قهوه‌خانه‌ وارد شوم و به محض ورود خاطره حمام‌های سنتی در ذهنم تداعی شد که بخار آب اجازه نمی‌داد تعداد افراد حاضر در حمام دیده ‌شوند فضا کاملاً مه گرفته و دود و دمی است. بوی تند توتون‌‌های معطر چینی، مصری و... نفس کشیدن را به شدت سخت و سنگین کرده است.
لحظاتی بعد که چشمها به فضای داخل قهوه‌خانه - قلیان آباد - عادت کرد و توانستیم روی یک از صندلی‌های چوبی بنشینیم، کاغذهای سفیدی را در چند نقطه مقابل و اطراف خود دیدیم که قیمت‌ها را هر لحظه به رخ مشتریان می‌کشید میوه‌‌ای تک نفره... و میوه‌ای دو نفره... ساده... و...
من که هنوز فرصت فکرکردن و نفس کشیدن را ندارم توافق برتر نوع قلیان انجام شد و قلیانی دو نفره با دو سر مجزا، روی میز سبز شد. عجیب اینکه هیچ یک از ما دو نفر اهل دود نبودیم و اصلاً ‌تهیه قلیان برای حضور د ر جمع اهل قهوخانه‌ بود و دیگر هیچ!
اهل قهوه‌خانه‌ای که عمده حرفه‌های آنها به تعرف و تمجید از خود و به اصطلاح خود قهوه‌خانه‌ای‌ها "چاخان"! تمام می‌شود. در یکی که از حرف زدن خسته می‌شد دیگری شروع می‌کرد و عجیب‌تر اینکه لحظاتی آنقدرحرف در حرف فراوان بود که هیچکس هم متوجه حرف طرف مقابل خود نبود. انگار فقط آمده بودند حرف بزنند و کسی هم گوش ندهد! جوانانی که نمی‌خواهند قبل از ساعت 10 و 11 شب به خانه بروند! و بدتر از آن افراد میانسالی نیز که حضور در قهوه‌خانه را به کانون خانواده ترجیح می‌دهند و... محیط از هر جهت برای حضور بسیار سنگین است دود فراوان امکان تحمل و نشستن را به من نمی‌دهد و به ناچار بیرون می‌زنیم!
البته این وضعیت فقط مختص قهوه‌خانه‌‌ها نیست؛ در پارک‌ها و تفرجگاههای شهری و به ویژه مناطق تفریحی کوهپایه، سفره‌خانه‌های سنتی هم در کنار مواد غذایی، مواد دخانی و معروفترین آنها در این سفره‌خانه‌ها، یعنی قلیان را به قیمت‌های گزاف در اختیار مردم قرا رمی‌دهند.
متأسفانه این شرایط در کشوری رخ می‌دهد که قانون منع ممنوعیت استعمال دخانیات را هم دارد و سالهاست که بسیاری از دستگاههای اجرایی و تبلیغی برای کاهش مصرف سیگار و قلیان تلاش می‌کنند، ضمن آنکه حادثه تلخ دیگری نیز اخیراً رخ داده است که با تصویب دولت، قهوه‌خانه‌ها از شمول آئین‌نامه اجرایی قانون جامع کنترل و مبارزه با دخانیات خارج شدند در حالیکه بر اساس ماده هفت آئین‌نامه اجرایی قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات و به منظور حفظ سلامت عمومی، استعمال این مواد در اماکن عمومی که قهوه‌خانه‌ها هم جزیی از اماکن محسوب می‌شود، ممنوع است. این کار ضمن آنکه قبح مصرف قلیان را می‌شکند سبب تسری به سایر مشکلات اجتماعی و اخلاقی هم می‌گردد که اگر در هر زمینه‌ای دستگاههای اجرایی و انتظامی نتوانستند قانون را اعمال کنند، استثنائاتی برای آن ایجاد نمایند و بعید هم نیست با همین تفکر روزی برسد که اجازه دهند سایر بزه‌ها نیز در مکان‌های خاص مجاز شمرده شود!
عجیب‌تر هم اینکه در ماده 8 قانون جامع کنترل و مبارزه با دخانیات قهوه‌خانه‌ها نیز در کنار همه اماکن جمعی دیگر قرار گرفته است.
دقیقاً مشخص نیست توتون و تنباکو از چه زمانی وارد ایران شده و قلیان چگونه ساخته شده است، اما هر چه هست مصرف قلیان فقط در کشورهای عربی و ایران و برخی کشورهای اطراف رواج دارد و در سایر کشورهای جهان مصرف نمی‌شود. جالب اینکه دولت فرانسه اخیراً یکی از قهوه‌خانه‌های شرقی را که در آن قلیان در اختیار مشتریان قرار می‌داد، تعطیل کرد و حتی تحصن و اعتصاب غذای مالک ترک آن هم، به جایی نرسید.
به هرحال یک موضوع را به طور قاطع می‌توان مطرح کرد که چون توتون و تنباکو بومی ایران و کشورهای اسلامی نیست، تبلیغ این تحفه اعتیادآور و سمی یقینا باب میل استعمارگران غربی از آغازین روزهای مراودات تجاری و بازرگانی با ملل شرق زمین بوده است. قلیانی که علاوه بر زیان‌های جسمی، تبعات منفی سیاسی هم برای ایران به بار آورده بود و واقعه معروف و فتوای تحریم میرزای شیرازی در جای خود برای بررسی عامل اثرگذار در جدایی دولت و ملت ایران در قالب همین قلیان قابل بحث و بررسی است، قلیانی که اکنون هم نشان داد طرفداران فراوانی در میان سیاستمداران دارد!
پس فراورده‌های که ماده خام آن از توتون و تنباکو باشد، به آن مواد دخانی گفته می‌شود و در این مورد تفاوتی بین سیگار و قلیان یا پیپ و چپق نیست، اما موضع‌گیری اخیر دولت کار را به جایی رساند که در جامعه ما چنین تبلیغ شد که قانون منع استعمال دخانیات برعکس شود و دولت مجری قانون استعمال دخانیات شده و محفلی برای دوری از قانون را به عموم معرفی کرده است!
این حرکت تخریبی آنچنان آسیب رساننده به زیانبار بودن مصرف توتون و تنباکو و استفاده از قلیان است که یقینا بازگشت به گذشته میلیاردها تومان هزینه نیاز دارد که بتوان به نقطه آغاز انحراف گذشته بازگشت.
در این زمینه دکتر محمدرضا معدنی دبیر اجرایی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات با اشاره مصوبه دولت مبنی بر مجاز شدن استفاده از قلیان در قهوه‌خانه‌ها، این مصوبه را خلاف سلامت‌مداری جامعه خواند و خواستار تجدیدنظر در آن شد.
وی با اشاره به مصوبه دولت مبنی بر خروج قهوه‌خانه‌ها از شمول آئین‌نامه اجرایی قانون جامع کنترل و مبارزه با دخانیات با پیشنهاد وزارت بهداشت به اینها می‌گوید: این در حالیست که مطابق پیگیری‌‌های به عمل آمده از دفتر وزیر بهداشت و دبیرخانه ستاد مبارزه با دخانیات، چنین پیشنهادی از طرف وزارت بهداشت ارائه نشده است. حتی اگر فرض کنیم وزارت بهداشت این پیشنهاد را داده. باید بگوییم خلاف قانون عمل کرده است. زیرا براساس ماده یک قانون جامع مبارزه با دخانیات، ستاد مبارزه با دخانیات اگر بنا باشد هر تغییری در آیین‌نامه اجرایی اعمال شود، باید در این ستاد مطرح، رای‌ریزی و با رای حداکثری به دولت ابلاغ شود.
به گفته معدنی، ریاست این ستاد برعهده وزیر بهداشت و متشکل از بیش از هشت عضو از جمله وزیر آموزش و پرورش، وزیر صنعت و معدن و تجارت و جمعیت مبارزه با دخانیات است و وزارت بهداشت نمی‌تواند به تنهایی این پیشنهاد را ارائه بدهد و باید مصوبه ستاد را می‌گرفته است.
دبیر اجرایی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات،‌ با بیان این مطلب که این اتفاق افتاده و در نهایت چه وزیر و چه کارشناسان وزارت بهداشت و سایر مسئولان نسبت به مصرف قلیان ابراز تمایل داشته باشند، جمعیت مبارزه با دخانیات با شدت وحدت در مقابل این ابلاغیه می‌ایستد و با آن مخالف است،‌ اظهار می‌دارد: زیرا طبق معاهده کنترل دخانبات در دنیا که جزو یازده کشور اولی بودیم که این معاهده را امضاء‌کردیم، مصرف دخانیات به هر شکلی و در هر مکانی ممنوع است، به ویژه در اماکن عمومی که شامل قهوه‌خانه‌ها هم می‌شود.
به گفته معدنی، طی نتایج مطالعات علمی و به اثبات رسیده در مراکز آکادمیک، سرو یک مرتبه قلیان با مصرف 100 نخ سیگار برابری می‌کند، یک سرو قلیان که 40 دقیقه طول می‌کشد، بالغ بر هزاران هزار ماده سمی را داخل ریه‌ها می‌کند.
وی ادامه می‌دهد: همچنین سرو قلیان باعث انتقال بیماری‌های ریوی واگیردار بسیاری شده و باعث می‌شود امروزه شاهد بیماری‌ها و ناهنجاری‌هایی در بیمارستان مسیح دانشوری باشیم.
دبیر اجرایی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات در ادامه به یک دلیل مجاز شدن مصرف قلیان در قهوه‌خانه اشاره می‌کند که آن مسقف نبودن قهوه‌خانه است! اما عنوان می‌کند: یا ما چشمهای خودمان را بسته‌ایم یا اطلاعی نداریم و به قهوه‌خانه‌ها نرفته‌ایم. کدام قهوه‌خانه هست که مسقف نباشد؟، بالغ بر 95 درصد قهوه‌خانه‌ها مسقف هستند. برخی مراکز هم هستند که در پارک‌ها قلیان عرضه می‌کند که ما با آن‌ها نیز مخالف هستیم. زیرا یک فرد غیر سیگاری هم می‌‌خواهد از آن محیط استفاده کند. دود حاصل از مصرف مواد دخانی در کل فضا پخش می‌شود و 40 درصد بیماری‌هایی که یک مصرف‌کننده در معرض ابتلا به آن‌هاست، به فرد غیرسیگاری هم منتقل می‌شود.
وی با بیان این که "قلیان پهن و تفاله سیگار است" می‌افزاید: از این پس باید بگوییم "پهن سیگار مجوز گرفت". قلیان تنباکوئی دارد در حقیقت تفاله و مواد زائد سیگار است. این مواد زائد به این خاطر که سمی هستند باید معدوم شوند. اما اسانس میوه به آن اضافه کرده و به خورد جوان ما می‌دهد.
دبیر اجرایی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات تاکید می‌کند: شدیدا مخالف این مصوبه هستیم و آن را خلاف سلامت‌مداری جامعه می‌دانیم.
وی همچنین می‌افزاید: متاسفانه مصرف قلیان در میان زنان ایرانی هم افزایش یافته و این خود به منزله آژیر خطر است. چرا که زنان ما، مادران فردا هستند و مصرف مواد دخانی اثرات سوئی را به فرزندانشان انتقال می‌دهد. در حال حاضر مصرف قلیان در زنان برابر با مصرف مردان شده و به 22 درصد رسیده است. مصرف سیگار در مردان 22 درصد، در زنان 4 درصد، مصرف قلیان در زنان و مردان برابر و 22 درصد است.
معدنی در پایان یادآور می‌شود: طبق قوانین مبارزه با دخانیات این ابلاغیه خلاف سلامت‌مداری جامعه است. در تصویب این قانون هیچ توجهی به از هم پاشیدگی خانواده‌ها، اعتیاد، بیماری و بار سنگینی که بر دوش دولت می‌افتد نشده است.
انتظار ما از دولتمردان و بویژه رئیس جمهوری که همیشه در نشاط و سلامت مردم پیش قدم بوده است تجدیدنظر در این ابلاغیه است.

درخواست تجدیدنظر
هیات مدیره جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران هم، تصمیم اخیر دولت را غیرعلمی و آن را معامله با سلامتی ملت می‌دانند و از دولت می‌‌خواهند در این تصمیم تجدیدنظر صورت گیرد.
این جمعیت در اعلام انتقاد خود آورده است: "در شرایطی که همه جهانیان با وضع قوانین سخت‌گیرانه و قاطع با مجازات کلان قانونی استعمال دخانیات (سیگار و قلیان) را ممنوع نموده‌اند، در شرایط کنونی که همه اقشار جامعه از مضرات مواد دخانی آگاهی کامل دارند به حدی که در خانواده‌ها کودکان به والدین نصیحت می‌کنند و از آنان می‌خواهند که. "اگر مرا دوست‌داری و نمی‌‌خواهی مرا یتیم کنی، سیگار و قلیان را ترک کن". جای خوشبختی است که مجلس شورای اسلامی ایران با تصویب قوانین کنترل دخانیات یک سند تاریخی و افتخار‌آمیز برای ملت ایران است. جای تعجب است که می‌بینیم اجازه کشیدن قلیان در مجامع عمومی از سایت مردمی (www.dolat.ir) ابلاغ می‌گردد!
همه می‌‌دانند که اعتیاد به سایر موادمخدر از دخانیات شروع می‌شود، آیا مصوبه ا خیر در دولت، مجلس و جوانان این مرزو بوم را فراموش کرده که بی‌مهابا حاضرند نوجوانان و جوانان را در مسیر اعتیاد قرار دهند، ما چه جوابی برای مردم دلسوز ایران خواهیم داشت که می‌‌خواهند جوانان خود را پاک و سالم پرورش دهند و درگیر این دکه‌ها اعتیادآور نشوند.
لذا اگر به دلیل مسائل علمی باور ندارند و چشم‌های خود را بر پیشرفت جهانیان بسته‌اند، حداقل براساس تعهد مذهبی که دارند به فتاوای مراجع عالیقدر خود رجوع کنند که چگونه مصرف دخانیات را برای آحاد جامعه بخصوص مبتدیان تحریم نموده‌اند.
در چنین شرایطی اجازه دادن به استفاده از قلیان‌ها در قهوه‌خانه‌ها جای تعجب دارد؟!!! لذا براساس قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات مصوبه سال 85 و آیین‌نامه اجرایی آن و تاکید اخیر دیوان عدالت اداری بر ممنوعیت استعمال مواد دخانی (سیگار و خصوصا قلیان) و مصرف عدم عرضه مواد دخانی در قهوه‌خانه‌ها، از ریاست محترم جمهوری و مسئولین دلسوز تقاضا می‌شود در رابطه با تصمیم‌گیری اخیر تجدیدنظر فرمایند."


تاریخ انتشار در سایت: ۳ آذر ۱۳۹۰
نقش ها
نویسنده : مجید زندی
عناوین
رسته: 0