دوشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۶
بر خط: 4578
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

818 بازدید
مبارزه نکن، نادیده بگیر

کاربران اینترنت روزهایى را به یاد مى آورند که به تازگى یک اى میل ایجاد کرده بودند و با ذوق و شوق هر روز آن را چک مى کردند تا احتمالاً به نامه اى بربخورند. چنین وضعیتى آنها را به یاد پستچى محله مى انداخت که وقتى وارد کوچه مى شد همه همسایگان چشم انتظار نامه اى از دوست و آشنا سر از در و پنجره بیرون مى آوردند. با این حال در جهان مجازى این ذوق و شوق خیلى زود جاى خود را به دلزدگى ویژه اى داد که ناشى از وجود نامه هاى ناخواسته در صندوق پستى الکترونیکى کاربران بود. در واقع اسپم ها هیچ کارى که نکرده باشند خیلى زود تمام جذابیت اى میل ها را گرفتند. اگر تا یکى دو سال قبل آنها صرفاً یک مزاحم در لابه لاى نامه هاى واقعى کاربران به شمار مى آمدند امروزه کاربران به زحمت نامه هاى واقعى خود را از لابه لاى اسپم ها بیرون مى کشند و چه اى میل هاى واقعى که در بین انبوهى از نامه هاى ناخواسته از میان رفته و یا گم شده است. در طول این سال ها مبارزات متعددى با اسپم صورت گرفت و حتى هم اکنون نیز به عنوان یک معضل اصلى در مرکز توجه و بحث نهادهاى بین المللى حاکم بر اینترنت قرار دارد، با این حال به نظر مى رسد نه مبارزات فنى مختلف و نه قانونگذارى و برخوردهاى حقوقى و پلیسى با اسپم و اسپمرها به نتیجه نرسیده است. براساس تحقیقات، کاربران آهسته آهسته خود را با اسپم تطبیق داده اند و به نوعى حضور آن را به عنوان یک ویژگى جهان مجازى پذیرفته اند و بر پایه همین ارزیابى ها چنین رویکردى به محتواى ناخواسته، عملاً بهترین روش براى بى اثر کردن آن بوده است چنانکه آمارها حاکى از کاهش نقش اسپم طى ماه هاى اخیر است. بى توجهى کاربران شاید پاشنه آشیل این دشمن رویین تن بود که حالا کم کم پایه هاى امپراتورى اش را متزلزل مى بیند.

یک راه غیرممکن
پیش از آنکه بحث اسپم آغاز شود بد نیست نیم نگاهى به تعریف آن بیندازیم که طى سال هاى گذشته تغییراتى هم کرده است: اسپم هرزنامه هایى است که از طریق اى میل ها فرستاده مى شود و سیستم هاى میزبان را آلوده کرده و فعالیت هاى آنان را فلج مى کند. این هرزنامه ها به راحتى از فیلترها عبور کرده و به سرعت به سیستم هاى مختلف یک شبکه بزرگ راه پیدا مى کنند. علت گسترش سریع این پدیده به خاطر اهمیت اى میل در فعالیت هاى بر خط است. اى میل گسترده ترین برنامه کاربردى اینترنتى است و از هر ۱۰ کاربر اینترنتى، ۹ نفر از اى میل استفاده مى کنند. گفته مى شود ۶۵ درصد از اى میل ها به وسیله اسپم آلوده مى شوند. بزرگترین دسته هاى اسپم در رابطه با محصولات اقتصادى و سرویس هاى مالى عمل مى کنند. اسپم از سال ۲۰۰۰ تاکنون رشد زیادى کرده است. تعداد اسپم ها در سال ۲۰۰۱ ، ۷ هزار مورد؛ در سال ۲۰۰۲ ، ۴۰ هزار مورد و در سال ،۲۰۰۳ ۱۳۵ هزار گزارش شده است.اما مبارزه با اسپم ها داراى سابقه طولانى است و راه هاى بسیارى براى مبارزه با آن آزمایش شده است. در نخستین اقدام شرکت هاى بزرگ و کوچک با استفاده از ابزارهاى فنى سعى در مبارزه با این معضل نوظهور کردند. با توجه به این که اسپم برخلاف ویروس چهره خرابکارانه اى (حداقل در نگاه نخست) نداشت شرکت ها تصور مى کردند که در مبارزه با آن با مشکل چندانى روبه رو نخواهند شد از این رو نوشته شدن نرم افزارهاى مختلفى که در صندوق پستى، سرورهاى اى میل و یا نرم افزارهاى مربوط به دریافت اى میل به کار گرفته مى شد راه حل قطعى مبارزه با نامه هاى ناخواسته به شمار مى آمد. اسپم ها این مقاومت را خیلى زود با یافتن راه هاى متقابل دفاع و حمله کنار زدند. در واقع تکنولوژى نامه هاى ناخواسته طى سال ها و ماه هاى گذشته کاملاً پیشرفت کرده و حالا نامه هاى اسپم کاملاً به نامه هاى واقعى افراد شباهت دارند. آنها از عناوین و اسامى که به طور مکرر توسط کاربران استفاده مى شوند سود مى برند، به این ترتیب با قوى تر شدن فیلترینگ شرکت هاى مبارزه کننده با اسپم عملاً نامه هاى حقیقى افراد نیز در معرض خطر اسپم خوانده شدن قرار گرفت به طورى که هم اکنون بسیارى از کاربران نامه هاى واقعى خود را از لابه لاى نامه هاى پوشه اسپم صندوق پستى خود پیدا مى کنند.صف مبارزان بعدى سیاستمداران بودند، کسانى که مى خواستند نام خود را با تصویب قانونى علیه این معضل مهم در تاریخ جهان ثبت کنند. در طول یکى دو سال انبوهى از مباحثات حقوقى درگرفت و قوانین متعدد و سخت گیرانه اى علیه نقض کنندگان قوانین سایبر وضع شد و براى ارسال کنندگان اسپم مجازات هاى سنگینى در نظر گرفتند با این حال نه سیاستمداران و نه بعد از آنها فعالان اقتصادى که به این مبارزه وارد شدند نتوانستند موفقیتى کسب کنند و شکست فلاکت بارى نصیب آنها شد.در آغاز برخى فعالان معتقد بودند فرستنده و گیرنده اسپم هم دو هزینه اى از بابت ارسال و دریافت اسپم نمى پردازند ولى اقتصاددانان با استدلال ثابت کردند که گیرندگان اسپم مشمول این پرداخت هزینه مى شوند. به گفته بنجامین هرمالین اقتصاددان دانشگاه برکلى آمریکا براى اى میل ها و به اصطلاح دریافت کنندگان هر اسپم هزینه اى حاشیه اى مثل برق، اینترنت و انبار یا محل ذخیره اى میل ها دارد. این موضوع براى فرستندگان یک استراتژى سودمند و مطمئن ایجاد مى کند چرا که اگر یک نفر از یک میلیون نفر روى آن اسپم کلیک کند این کار را نهایتاً سودمند مى کند.برخى افراد اعتقاد داشتند در صورت به وجود آمدن یک سیستم تبادلات مالى براى ارسال و دریافت اى میل ارسال اسپم به سود اسپمر نخواهد بود و رشد آن متوقف مى شود. بیل گیتس صاحب مایکروسافت یکى از آنهاست که قریب به یک سال قبل پیش بینى کرد با تکنولوژى فیلترینگ ممتاز و پیشرفته و یک سیستم پرداخت مى توان ظرف دو سال اسپم را شکست داد. مخالفان این موضوع نظر بیل گیتس را تلاشى براى پنهان کردن نقایص نرم افزارهایش دانستند و گفتند که رئیس مایکروسافت مى تواند با برطرف کردن نقایص متعدد نرم افزارهاى این کمپانى کمک شایانى به مبارزه با ویروس و اسپم نماید. تفکر بیل گیتس البته براى طرفداران آزادى روى وب چیزى در حد کفر قلمداد شد چرا که آنها با این موضوع که براى ارسال اى میل از مردم پول دریافت شود به شدت مخالف بودند البته شرایط رشد صنعت اى میل در سال هاى بعد و خصوصاً ظهور پدیده هایى مثل GMAIL که فضاى نامحدود و امکانات عالى را در اختیار کاربران قرار مى داد عملاً خارج شدن این طرح بیل گیتس را نشان مى داد.خرید تمبر مجازى براى ارسال اى میل نظر دیگرى بود اما به نظر مى رسید حتى کاربران متمول نیز بیشتر از آنکه به فکر خرید تمبر براى اعتباربخشى به نامه ها باشند کنار آمدن با اسپم ها را راه حل مناسب ترى مى دانند.تقریباً دو سه سال بعد از شیوع گسترده اسپم در سطح جهان همه کارشناسان با یک نظر موافق بودند و آن این که مى توان به راه حل هاى کاهش اسپم فکر کرد اما از بین بردن کامل اسپم در کوتاه مدت کارى غیرممکن خواهد بود. در همین حال تلفیق اسپم ها و ویروس ها با یکدیگر عملاً روش هاى جدید مبارزه با این معضل را سخت تر کرد.اگر نامه هاى ناخواسته زمانى واقعاً یک محصول را تبلیغ مى کردند حالا بهترین راه براى ضدتبلیغ هم ارسال اسپم بود به طورى که ارجاع دادن کاربران به جاى دیدن یک محصول به دانلود یک تروجان و یا یک ویروس عملاً اسپم را از حالت نسبتاً کم خطر آن به یک معضل پرخطر تبدیل مى کرد. آمارها روز به روز نشان دهنده رشد اسپم و عقب نشینى متخصصان فنى شرکت هاى امنیتى بود و براى دوره اى همگان پذیرفتند که در مقابل اسپم ها روش هاى متعدد شکست خورده و به نتیجه مطلوبى نرسیده است.

برنده این جنگ بزرگ
در اوایل سال ۲۰۰۴ اعلام شد که در حدود دوسوم پیام هاى الکترونیکى (در حدود ۶۳ درصد) نامه هاى ناخواسته هستند. این در حالى بود که این آمار در زمان مشابه در سال ۲۰۰۳ حدود ۳۷ درصد و در سال قبل از آن ۵/۱ درصد بود. در همین حال در سال ۲۰۰۲ خسارت ناشى از اسپم ها در حدود ۲ میلیارد دلار بود که این میزان در سال ۲۰۰۴ بیش از ده میلیارد دلار برآورد شد. سال قبل حتى کار به جایى رسید که برخى کشورها مثل انگلستان لیستى از خسارات به بارآمده توسط اسپم ها را تهیه و منتشر کردند. انگلیسى ها ارسال یک هرزنامه یا اسپم را به دشمن ۵۰ پوندى نام گذارى کردند. در طول سه سال گذشته همزمان با رشد اسپم ها محتواى آنها نیز دچار تغییراتى شد به طورى که از موضوعات تبلیغاتى و محصولات کامپیوترى به سمت محصولات پورنوگرافى و حتى نژادپرستانه سوق پیدا کرد. اسپم ها حتى در مواردى به موضوعات سیاسى نیز وارد شدند و همزمان با وقوع رویدادهاى خاص اسپم هاى خاص آن موضوع نیز به صندوق هاى پستى کاربران سرازیر مى شد.
با ورود بحث اسپم به موضوعات مذاکرات بین المللى عملاً جبهه جدیدى علیه آن شکل گرفت. جلسات مختلف آمادگى جامعه اطلاعاتى موضوع اسپم را به عنوان یک معضل اساسى مورد توجه ویژه قرار دادند و ساعت ها روى آن بحث و مذاکره کردند. اتحادیه جهانى مخابرات سال قبل یک اجلاس در خصوص این موضوع برگزار کرد. نهادهاى مختلف مدیریت کننده اینترنت نیز به اسپم به عنوان یک موضوع ویژه توجه کردند و کنفرانس هاى متعددى در این زمینه برگزار شد.پلیس نیز در این میان بیکار ننشست. تنها پلیس فدرال آمریکا طى سال گذشته ۱۰۳ نفر را دستگیر کرد که از این میان ۵۳ نفر به خاطر ارتکاب جرایمى همچون ارسال اسپم به زندان هاى طویل المدت محکوم شدند. یکى دو هفته قبل یک محکومیت سنگین ۹ ساله نیز براى یک ارسال کننده اسپم قطعى شد. با این حال در همین سال آمار رشد اسپم با رشد قابل توجه روبه رو شد به طورى که گفته شد بیش از هفتاد درصد از اى میل هایى که کاربران در سال ۲۰۰۴ دریافت کردند هرزنامه بود. به این ترتیب جنگى که میان نهادهاى قانونى و متخصصان کامپیوترى علیه پیام هرز در جهان شکل گرفت در سال ۲۰۰۴ به اوج خود رسید اما به رغم استفاده از ابزارهاى مختلف برنده این جنگ اسپمرها بودند. این را تابستان سال گذشته زمانى که تصویب قانون علیه اسپم موجب افزایش اسپم شد به همگان ثابت شد.
هم اکنون کشور آمریکا به رغم آن که بیشترین مبارزه را با اسپمرها انجام داده از بیشترین حجم ارسال اسپم نیز برخوردار است و چین، کره جنوبى، برزیل و روسیه در مکان هاى بعدى قرار دارند. براساس آمارهایى که از سایت هاى کنترل کننده اسپم در جهان به دست آمده طى چند ماه اخیر حجم اسپم ها نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۰۴ با کاهش روبه رو بوده اما با این وجود بسیارى از کارشناسان تردید دارند که برخورد با اسپم به چنین نتیجه اى رسیده باشد. براساس جدیدترین نظرسنجى ها بیش از آن که مبارزه با اسپم باعث کاهش حجم اسپم شود تطبیق دادن کاربران با اسپم ها چنین دستاوردى را به همراه داشته است. به نوعى تحقیقات نشان مى دهد کاربران این عامل مزاحم را چیزى در حد معضل ترافیک، آلودگى و... ارزیابى مى کنند و سعى در نادیده گرفتن آن دارند. بر این اساس میزان بى اعتمادى به صندوق پستى الکترونیکى که به خاطر افزایش حجم اسپم افزایش یافته بود در حال کاهش است.

اسپم ایرانى
مثل هر تکنولوژى وارداتى دیگر اینترنت نیز مجموعه اى از مشکلات و معضلات خود مثل اسپم و ویروس را با خود به این سو و آن سوى جهان مى برد. معضل نامه هاى ناخواسته هر چند ابتدا از کشورهاى پیشرفته آغاز شد اما به مرور با استقرار اینترنت در کشور و رشد استفاده از آن مشکلاتى چون ویروس، اسپم و یا نامه هاى دروغین جاى خود را در صندوق پستى کاربران ایرانى باز مى کنند. هر چند هنوز برآورد دقیقى از میزان اسپم فارسى که به سمت صندوق پستى کاربران ایرانى نشانه مى رود وجود ندارد اما با یک ارزیابى محدود هم مى توان حدس زد که بخش عمده نامه هاى ناخواسته از سوى برخى سایت ها و شخصیت هاى سیاسى خارج از کشور ارسال مى شود و یا تبلیغ محصولات کامپیوترى است که توسط شرکت هاى داخلى به فروش مى رسد. نزدیکى به برخى رویدادها مثل انتخابات نیز فرصت مناسبى براى جمع آورى اى میل هاى کاربران ایرانى و ارسال بیانیه هاى تبلیغاتى له یا علیه آن است.این البته آغاز راه است و هنوز نمى توان اسپم ایرانى را یک معضل براى کاربران به شمار آورد اما به نظر مى رسد اسپم هاى ایرانى به تدریج با شناخت راه هاى نفوذ بتوانند گستردگى بیشترى بیابند.

تاریخ انتشار در سایت: -۱۱۰ فروردین -۶۵۸
نقش ها
نویسنده : على پرند
عناوین
رسته: 3