چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷
بر خط: 1508
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

429 بازدید
جبهه پایداری بازیچه احمدی‌نژاد بود (1)

آقای رحیمی قبلا در انتخابات برای آقای هاشمی پول‌های مساله‌دار خرج کرده است و متعلق به آن جریان بود. چگونه این چینش برای احمدی‌نژاد صورت گرفت که بعداً معاون اول او آقای رحیمی شد و یا آقای بقایی و ملک‌زاده را وارد کابینه کرد. ملک‌زاده عنصر دست دهم متملق دولت هاشمی است.


وضعیت احزاب در دولت‌های نهم و دهم در گفت‌وگو با عباس سلیمی نمین

آسمان: درباره نسبت دولت احمدی‌نژاد و احزاب بحث‌های مختلفی مطرح شده که عمدتا از تعارض این دولت با احزاب سیاسی حکایت دارد. آیا شما هم با این منتقدان همراه هستند؟

عباس سلیمی نمین: یکی از نقاط قوت دلوت احمدی‌نژاد این است که مناسبات پنهانی احزاب و قدرت‌ها را تا حد زیادی به هم ریخت. تجربه دوران احمدی‌نژاد بخصوص در دولت نهم تجربه بسیار خوبی از عملکرد فردی است و نباید عملکرد دولت دهم باعق شود که راه به قدرت رسیدن افراد در سایه محوریت یافتن تشکیلات بسته شود. در واقع، ساختار سیاسی ایران صرفاً براسا کارکرد احزاب بنا گذاشته نشده است. به عبارت دیگر، همفعالیت احزاب را پذیرفته و هم فعالیت‌های فردی را در عرصه سیاسی به رسمیت شناخته است. در برخی ساختارهای سسیاسی شما نمی‌توانید رشد کنید و قدرت را به دست بگیرید، مگر اینکه از مسیر احزاب عبوور کنید، اما در ایران اینطور نیست و در قانون اساسی ایران این محدودیت وجود ندارد.

 اما کار سیاسی نیاز به همفکری جمعی و تشکیلاتی دارد و نظام حزبی در تمام ساختارهای دموکراتیک دنیا مورد قبول است.

عباس سلیمی نمین: ساختار و نظام حزبی محاسن و معایب خاص خود را دارد. از محاسن حزب این است که افراد قبل از دست یافتن به قدرت رسمی، در نهادهای قدرت فعالیت سیاسی و جمعی را تجربه می‌کنند و توانمندی خود را به نمایش می‌گذارند. این تجربه اندوزی تا حدودی جلوی خطاها سیاسی را می‌گیرد و موجب می‌شود افرادی که داعیه رسیدن به قدرت را دارند، توانمندی‌شان در این حوزه محک بخورد، وگرنه در آستانه انتخابات افراد بدون اثبات توانمندی‌های خود به عرصه می‌آیند و با عده و عید توجه مردم را به خود جلب می‌کنند، بدون اینکه بتوانند از عهده این وعده‌ها برآیند. از طرف دیگر، احزاب موجب رشد سیاسی و بینش مردم می‌شوند و از محل منابع مردمی و بودجه عمومی در جهت ارتقای سیاسی جامعه فعالیت می‌کنند. احزاب باید در زمینه ارائه راه‌حل‌های سیاسی،‌برای برون رفت از مشکلات به روز باشند و نیازهای فکری و دغدغه‌های مردم را پاسخ دهند. از مهمترین محاسن احزاب، پاسخگو کردن دولت‌هاست. اگر قانون احزاب به خوبی اعمال شود، توسعه احزاب باعث شفا‌سازی در حوزه قدرت می‌شود و جلوی زدوبندهایی را که نظام‌های مختلف سیاسی و صاحبان قدرت در خفا انجام می‌دهند، می‌گیرد و از عملکرد نوسانی گروه‌ها و جریانات جلوگیری می‌ند. از معایب احزاب این است که با ساختار نیمه‌آشکار می‌تواند منجر به برخی دادوسندها بین احزاب رقیب بشود. یعنی در دو حزب اقلیت ندهند.در آن صورت رقابت‌ها محدود و با چرخش قدرت مدیریت می‌شود و با توافقات پنهانی از دست این احزاب خارج نمی‌شود گاهی هم منافع حزبی بر منافع ملی ترجیح داده می‌شود و با پنهان کاری منافع حزب به جای منافع ملی معرفتی می‌شود گاه این احزاب پشتوانه مالی جدی پیدا می‌کنند و با بازوی رسانه‌ای قوی این اهداف را برای مردم تبیین می‌کنند باید یادآور شوم که سهل‌طلبی در احزاب و تنش‌آفریتی از آسیب جدی آنهاست. هر وقت حزب تولد فکر نداشته باشد،‌ با دعوا و تنش کار خود را پیش می‌برد.

 اشاره داشتید که قانون اساسی ایران امکان به قدرت رسیدن افراد بدون نیاز به تشکیلات را فراهم ساخته است و از احمدی‌نژاد به عنوان نمونه آن نام بردید. آیا چنین ساختاری قابل دفاع است؟

عباس سلیمی نمین: به نظر من، وقتی فردی صاحب اندیشه و فکر است و پاسخ فکر و سلیقه خود را از احزاب فعال در کشور دریافت نمی‌کند، نباید او را از ورد به عرصه فعالیت ممنوع کرد. نباید او را از ورود به عرصه فعالیت ممنوع کرد. بنابراین، قانون اساسی ایران امکان فعالیت را به افراد داده است. اما فردگرایی یک‌سری ضعف‌های قابل توجه دارد گاه فردی می‌تواند با شعارهای مردمی افکار عمومی را جب کند، اما فرصت عملکرد کلان و عملیاتی کردن شعارهای خود را نداشته باشد.

 منتقادان احمدی‌نژاد از او به عنوان مصداق بارز جریان ضد تحزب و تشکیلات نام می‌برند که به‌ویژه بعد از سال 88 برای احزاب شرایط انقباضی به وجود آورد و به دلیل، حتی خیلی از طرفداران اصولگرای خود را از دست داد. فکر نمی‌کنید اگر او فردی بود که از درون حزب بیرون آمده بود، ما بعد از 8 سال این مشکلات را در عرصه‌های مختلف داخلی و خارجی نداشتیم؟

عباس سلیمی نمین: این فرضیه کاملا درست است. دوره آقای احمدی‌نژاد را بایدبدون گرایش‌های سیاسی بررسی کرد. در عین حال،‌ تجربه دوره احمدی‌نژاد نباید به گونه‌ای نشان داده شود که را ه را بر فعالیت فردی ببندد. اما از طرف دیگر کسانی که دوره آقای احمدی‌نژاد را این‌قدر سیاه‌نمایی می‌کنند مدل همان اجزایی هستند که می‌خواهند چرخش قدرت در بین خودشان اتفاق بیفتد و لاغیر. قبل از دولت احمد‌ی‌نژاد یک‌سری دادوستد در قدرت ایران به‌وجود آمد.جریان چپ سیدمحمد خاتمی و جریان راست مدرن آیت‌الله هاشمی رفسنجانی قبلا در رقابت با هم بودند، اما بعداً پیوندهایی با توافق‌های پنهان به وجود آمد و امور اقتصادی دولت اصلاحات در دست طرفداران آقای هاشمی ماند. دولت اصلاحات می‌خواست ایستایی و رکورد سیاسی را برطرف کند، اما در عمل توسعه سیاسی بدون برهم زدن مناسبات اقتصادی ممکن نبود. چگونه می‌شود عناصر اقتصادی دولت قبلی در قدرت بمانند، ولی دولت بعدی بخواهد توسعه سیاسی انجام دهد؟ به نظر من، به‌خاطر این پیوندهای نانوشته مردم به فردی مثل احمدی‌نژاد رأی دادند.

 یعنی توسعه سیاسی دولت اصلاحات فقط از طریق سیاست اقتصادی نزدیکان هاشمی به مشکل برخورد؟

عباس سلیمی نمین: این یکی از مشکلات اصلی در ساختار سیاسی آن موقع بود.

 نظر شما این است که مردم به دلیل عملکرد دو رئیس جمهور قبلی به این نتیجه رسیدند که به فردی چون احمدی‌نژاد رأی بدهند؟

عباس سلیمی نمین: بله. اما منظور من عملکرد بد آنها نیست. منظورم این است که رأی به احمدی‌نژاد با هدف«تعبیر» بود، اما عملا دو حزب یا دو تفکر می‌خواستند با تبانی در قدرت بمانند. در این دوره احمدی‌نژاد توانست قاعده بازی را به هم بریزد و افرادی را که درون این ساختار نبودند، سر کار بیاورد.

 اما همین مردم مجددا در این دوره به فرد رأی دادند که از طرف روسای جمهور قبل از احمدی‌نژاد حمایت شد. آیا این به آن معنی نیست که مردم پی‌بردند که در انتخاب قبلی‌شان اشتباه مرده بودند؟

عباس سلیمی نمین: درست است. اما اینجا قضیه فرق می‌کند احمدی‌نژاد از شرایط موجود آن زمان استفاده کرد و بر موج سوار شد. به نظرم تمایلات کلی جامعه احمدی‌نژاد را انتخاب کرد و چرخش قدرت در آنجا اتفاق افتاد.

 صریح‌تر می‌پرسم؛ آیا شما تفکر حزبی و نظام حزبی را رد می‌کنید؟

عباس سلیمی نمین: نه. من اعتقاد کامل به رشد تفکر حزبی در سیستم سیاسی جامعه دارم. اگر احزاب را نفی کنیمة شفاف‌سازی در جامعه اتفاق نمی‌افتد. البته خود احزاب مشکلات زیادی دارند.

 احزاب به غیر از مواردی که بر شمردید، چه مشکلاتی دارد؟

عباس سلیمی نمین: نواقص قانون احزاب از مشکلات عدیده احزاب است. چون این قانون در دهه 60 نوشته شده است و شاید پاسخگوی نیاز امروز جامعه نباشد. اما به نظر من، بیشترین مشکلات به دلیل یکسری مناسب‌ها و ابزارهایی است که در بین احزاب به وجود می‌آید و باید جلوی آن را گرفت.

 شما از تبانی بین راست و چپ صحبت کردید. آیا به برهم زدن و یک تغییر صددرصدی در آرایش نیروهای سیاسی معتقد هستند؟

عباس سلیمی نمین: من فکر می‌کنم در سال 76 آقای خاتمی با شعار تغییر آمد، اما نتوانست آن را عملی کند مردم با رای به خاتمی به کارگزاران دولت هاشمی در آن دوره رأی منفی دادند؛ اما آنها در قدرت ماندند، اینها سرمایه‌داری لجام گسیخته را دنبال می‌کردند و از طریق مبادلات بین حزبی و تبانی در قدرت ماندند. من می‌خواهم این نکته مورد توجه قرار گیرد که حزب چه امکاناتی به مردم می‌دهد که می‌تواند در قرت باقی بماند متاسفانه در انتهای دلوت احمدی‌نژاد هم وقتی ایشان در مسیر بقای در قدرت افتاد، سعی کرد این ابزارها را به دست آورد. او می‌خواست مکانیزمی را دنبال کند که جبهه مشارکت و کارگزاران دنبال کرده بودند و تمام تلاش خود ر به کار می‌گرفت که در قدرت بمانند.

 شما از بر هم زدن مناسبات در دوره احمدی‌نژاد صحبت کردید، در حالی که بعدا خود احمدی‌نژاد هم خواست همین مناسبات را برای گروه خود به وجود آورد.

عباس سلیمی نمین: بله؛ چون رویکردش تغییر کرد.

 چرا؟

عباس سلیمی نمین: بعضی معتقدند آقای احمدی‌نژاد در دولت نهم(84 تا 88) صادقاه شعار اصولگرایی داد و بعضی اعتقاد دارند ایشان همان زمان هم خیلی در شعارهای اصولگرایی صادق نبود. اما من می‌گویم صداقت و عدم صداقت را با هم داشت. او توانست مناسبات ناسالم را بر هم زند. در کابینه دولت نهم افراد خوبی حضور داشتند؛ اما وقتی احمدی‌نژاد خواست در قدرت باقی بماند، دیگر کارهای اولیه خود را کنار گذاشت و دولت او از درون منهدم شد. اما اینکه چگونه دولت احمدی‌نژاد از درون منهدم شد،‌قابل بررسی و تامل است. در ابتدای دولت نهم مسیر توسعه کشور به سمتی می‌رفت که یک عملکرد مثبت را از فرد به نمایش بگذارد؛ اما بعداً این فرد در مسیر دیگری افتاد و 12 ـ 10 نفر از وزرای دولت نهم را از کار بر کنار کرد.

 اما گفته می‌شود دلیل این بر کناری‌ها آن بود که احمدی‌نژاد نمی‌توانست نظری مخالف نظر خود را حتی از هم تیمی‌های خودش بشنود. آیا این به همان ضدتشکیلاتی بودن ایشان بر‌نمی‌گردد؟

عباس سلیمی نمین: اگر ایشان از درون تشکیلات بیرون می‌آمد، نمی‌توانست آن تغییرات را ایجاد کند. او شریان‌های اقتصادی کارگزاران را قطع کرد و اینها نگران بودند که اگر 4 سال دیگر هم دولت احمدی‌نژاد ادامه یابد، این گروه کاملا از بین بروند.

 اما دولت احمدی نژاد4 سال دیگر هم در قدرت ماند.

عباس سلیمی نمین: بله.

 عد‌ه‌ای بر این باورند که دولت احمدی‌نژاد از نظر اقتصادی ناسالم‌ترین دولت بوده است.

عباس سلیمی نمین: برای همین می‌گویم که ولت ایشان را منهدم کردند هر فردی خصلتی دارد و سیاستمدارها خصلت غرور و خودخواهی و خودباوری را با هم دارند. احمدی‌نژاد هم این خصوصیات را دارد. اما اینکه چه کسی سرمایه‌گذاری می‌کند تا خصوصیات منفی او رشد پیدا کند، در حدی که دچار «فردمحوری فاجعه‌آمیز» شود را نمی‌دانم و اینها باید مورد تأمل قرار گیرد.

 یعنی خصوصیات فردی احمدی‌نژاد بعدها توسط جریانی دست کاری شد؟

عباس سلیمی نمین: به نظرم باید این مسأله دقیق بررسی شود.

 بیشتر در این باره توضیح می‌دهید؟

عباس سلیمی نمین: در انتهای دولت نهم اتفاقی افتاد که از درون تجربه موفق دولت ناموفق شود و دولت از تمام شعارهای خودش فاصله بگیرد.

 منظور شما«جریان انحرافی» است؟

عباس سلیمی نمین: بحث از آقای مشایی فراتر است؛ اگر چه ایشان قطعا با تملق‌گویی خودش روی احمدی‌نژاد تاثیر گذار بود. چه کسانی از طریق تشکیلات اتاق فکر به احمدی‌نژاد خط دادند؟ آقاای مشایی در ابتدای دولت نهم چند کلمه هم نمی‌توانست حرف معمولی بزند، ولی بعدا در همه زمینه ‌ها وارد می‌شود. در انتهای دولت نهم و در اوایل دولت دهم تغییر در احمدی‌نژاد را در اوج می‌بینید. این به اتفاق بر‌می‌گردد که به احمدی‌نژاد تغذیه فکری می‌دهند و به او در عمل خط می‌دهند و او را به یک غرور کاذب و توهمات آن چنانی می‌رسانند. از سی‌دی «ظهور نزدیک است» تا اینکه به او می‌گویند علایم یابد بررسی دقیق شود، که کسانی بودند که به او گفتند تو یار امام زمان(عج) هستی.

 گفتید احمدی‌نژاد در ابتدای ریاست جمهوری خود مناسبات قدرت را بر هم‌زد و طرحی نو ر انداخت. چه کسانی برای دولت احمدی‌نژاد توطئه کردند؟

عباس سلیمی نمین: این اتفاق به مشارکت و کارگزاران ربطی ندارد.

 اصولگرایان چطور؟

عباس سلیمی نمین: نه.

 خب. دقیق بفرمایید در آن اتاق فکر چه کسانی حضور داشتند؟

عباس سلیمی نمین: به هر حال یکسری افراد چاپلوسی مثل آقای رحیمی، ملک‌زاده و مرتضوی که سابقا تملق‌گویی آنها اظهر من الشمس بود. کارنامه این افراد در دولت هاشمی روشن است. مرتضوی برای تملق هاشمی کارهایی در قوه قاییه انجام داد که واقعاً از نکات تاریک تاریخ ماست.

 آقای احمدی‌نژاد که از برهم زدن مناسبات صحبت می‌کردند، چطور از این افراد استفاده کردند؟

عباس سلیمی نمین: من می‌توانم بگویم افراد متملق کاری ندارند که فردی که تملق‌اش را می‌کنند هاشمی است یا احمدی‌نژاد.

 اما شما از سلامت نفس آقای احمدی‌نژاد صحبت کردید؟

عباس سلیمی نمین: بله من عرض کردم که ایان را وقتی دچار کاذب کردند، این افراد را به تشکیلات ایشان آوردند و به تدریج این افراد را ارتقاء دادند.

 آقای سلیمی نمین! خیلی از این افراد قبل از سال 88 هم دولت احمدی‌نژاد حضور داشتند.

عباس سلیمی نمین: به هر حال ورود افراد بسیار متملق به حلقه نزدیک احمدی‌نژاد که قبلا در دولت هاشمی شأن نازلی داشتند و در رده‌های پنجم و ششم بودند، اتفاق افتاد. افرادی مثل رحیمی که زیر مجموعه آقای جاسبی بود.

 و به نظر شما احمدی‌نژاد به اینها فرصت داد؟

عباس سلیمی نمین: احمدی‌نژاد به این حلقه پر مساله بالاترین فرصت را داد.

 شما نمی‌توانید همه‌چیز را اینطور تفسیر کنید. انگار همه علیه دولت‌ احمدی‌نژاد بسیج شده بودند تا توطئه کنند.

عباس سلیمی نمین: نمی‌توانیم بگوییم یا اینکه صورت گرفته است؟ آقای رحیمی قبلا در انتخابات برای آقای هاشمی پول‌های مساله‌دار خرج کرده است و متعلق به آن جریان بود. چگونه این چینش برای احمدی‌نژاد صورت گرفت که بعداً معاون اول او آقای رحیمی شد و یا آقای بقایی و ملک‌زاده را وارد کابینه کرد. ملک‌زاده عنصر دست دهم متملق دولت هاشمی است.
ادامه دارد...


بخش دوم این گفتگو را می‌توانید با عنوان «جبهه پایداری بازیچه احمدی‌نژاد بود (2)» از لینکهای پیوست مشاهده کنید.


با انتخاب لینک کانال تلگرام در قسمت «صفحه اینترنتی مرتبط» به ما ملحق شوید.

تاریخ انتشار در سایت: ۲۲ اسفند ۱۳۹۶
صفحه اینترنتی مرتبط
نقش ها
گفت و گو شونده : عباس سلیمی نمین
مطالب
عناوین
رسته: 1