به نظر مي‌رسد، مناقشه قره‌باغ مورد توجه جدي مقامات كاخ سفيد قرار گرفته است. البته اين امر را نمي‌توان به منزله جانبداري آنها از صلح و عدالت قلمداد نمود، بر اساس طرحي، برخي از مناطق اشغالي آذربايجان از جمله فيضولي، جبراييل و زنگلان با سرحدات ايران، همجوار خواهند شد. تحقق اين طرح به ايالات متحده، اين امكان را خواهد داد تا از آن به عنوان محور و سر پلي مهم جهت اعمال فشار هر چه بيشتر و انجام عمليات نظامي عليه ايران استفاده كند.

ظاهرا پيش‌بيني novoyevremya.com مبني بر فشار آمريكا بر ايروان جهت باز پس دادن اين سه منطقه به آذربايجان، در حال تحقق است، كما اينكه در ايروان نيز اين موضوع مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرد. طبق اظهارات آرام سركيسيان، مشاور سابق امور خارجي رئيس‌جمهور و رهبر حزب دمكراتيك ارمنستان، ايروان تحت فشار قدرتهاي خارجي، موافقت خود را با آزادسازي (باز پس دادن) مناطق تحت اشغال خود (فيضولي، جبراييل و زنگلان) در قبال تضمين رفع محاصره خطوط مواصلاتي و حمل و نقل و انرژي اين كشور اعلام نموده است.

به گفته وي ارمنستان در خصوص باز پس دادن مناطق اشغالي و تحت كنترل خود و متقابلا منتفع شدن از مزاياي رفع محاصره خطوط راه آهن در قبال آن چراغ سبز نشان داده و در جريان ديدار اخير الهام علي‌اف و روبرت كوچاريان، رؤساي جمهور دو كشور در آستانه نيز اين موضوع به طور ويژه مورد مذاكره قرار گرفته و از اين رو، مواضع ارمنستان در قبال مناقشه قره‌باغ به شدت تضعيف شده است. شناسايي و معرفي اين كشور به عنوان اشغالگر در تمامي اسناد بين الملي و در خواست جهت تخليه اراضي اشغال‌شده، از علل اصلي آن به شمار مي‌رود.

يوري مرز لياكف، نماينده روسيه در مذاكرات مينسك گروه سازمان امنيت و همكاري اروپا درمصاحبه با راديو آزادي ضمن اظهار بي اطلاعي از جزييات مذاكرات رؤساي جمهور آذربايجان و ارمنستان در آستانه گزارشهاي منتشره، مبني بر ارايه طرحي از سوي پوتين در خصوص مناقشه قره‌باغ تحت عنوان «فرمول مسكو» را تكذيب نمود. به گفته مرز لياكف، رؤساي‌جمهور دو كشور، پس از انجام مذاكرات در آستانه نظرات و ديدگاه‌هاي خود را ابراز خواهند نمود و در پايان ماه اكتبر و اوايل نوامبر گفت‌وگوهاي طرفين دوباره از سر گرفته خواهد شد.نماينده روسيه در مذاكرات مينسك در اين مصاحبه همچنين گفت: بر سر بسياري از مسائل از سوي طرفين مذاكره شده و حالا وقت آن است كه مرحله ديگري از مذاكرات در سطح كارشناسان دو كشور جهت پرداختن به جزييات و ريز مذاكرات به منظور حصول توافق آماده نمودن اسناد مربوطه آغاز شود.

وفا قلي‌زاده، تحليلگر مسايل سياسي در آذربايجان، آزادسازي مناطق اشغالي اين كشور توسط ارمنستان را در حال حاضر، غير قابل اجرا و غير عملي مي‌داند. به عقيده وي، ارمنستان بدون هماهنگي و موافقت پشتيبان خود (روسيه) هيچ‌وقت به اين خواسته تن نخواهد داد؛ با توجه به اينكه ايران و روسيه متحد استراتژيك هستند، بعيد به نظر مي‌رسد روسيه با آن موافقت كند.

زرتشت عليزاده، ديگر سياستمدار آذري نيز واريانت (طرح)مورد بحث ـب از پس دادن اراضي اشغالي ـ را در ادامه توافقهاي صورت گرفته رؤساي جمهور دو كشور در كيووست آمريكا دانسته و اظهار داشت كه توافق در اين زمينه در زمان حيدر علي‌اف صورت گرفته است و الهام علي‌اف، چه بخواهد و چه نخواهد، آمريكا مصمم به اجراي اين موافقت نامه بوده و مي‌خواهد اجراي اين تصميم و قرار را به منزله تحقق اميد آذريها جهت بازپس‌گيري كل قره‌باغ قلمداد نمايد. نكته قابل توجه در اظهارات عليزاده، اين است كه به زعم وي، ايالات متحده بدون توجه به نتيجه انتخابات آن كشور و اينكه چه كسي به عنوان رئيس‌جمهور انتخاب خواهد شد، ايران را به حال خود رها نخواهد كرد.

بدين ترتيب، مي‌توان اين‌گونه تصور و پيش‌بيني كرد كه اين سه منطقه (فيضولي ـ جبراييل و زنگلان ) دوباره در دستور اصلي مذاكرات آذربايجان و ارمنستان قرار خواهد گرفت، ولي آيا روسيه با اين طرح موافقت خواهد نمود ؟ بعيد به نظر مي‌رسد.بدين ترتيب، زرتشت عليزاده نيز همچون وفا قلي‌زاده، طرح مذكور را غير قابل اجرا مي‌داند.

چنانچه مي‌بينيم، آمريكا به خاطر اهداف و مقاصد ميليتاريستي خود، حاضر است به اجبار اميدها و تلاشهاي آذربايجان را نسبت به بازپس‌گيري سرزمينهاي اشغالي خود به طور كل ناكام گذاشته آنها را به يأس مبدل نمايد.آنچه در حال حاضر براي آمريكا به صرفه است، موافقت با آزادسازي سه منطقه مورد اشاره حايل بين ايران و قره‌باغ كوهستاني ـ بدون هر گونه تضميني جهت بازگشت آوارگان به خانه و كاشانه خود ـ مي‌باشد. تأسيس (وجود) يك پايگاه مناسب نظامي براي نيروهاي نظامي آمريكايي در اين منطقه براي ايالات متحده ضروري و حياتي به نظر ميرسد.