نخست وزير هند- سينك ‌مان موهان-  با اعلام اين موضوع كه دولت هند درصدد خاتمه دادن به سياست پيشين خود مبتني بر عدم همكاري و اتحاد با ايالات متحده و برقراري همكاري هاي استراتژيك مستحكم و در حقيقت بي‌سابقه با واشنگتن است با مقامات آمريكايي ملاقات خواهد نمود. برقراري چنين مناسباتي، ایالات متحده و هند را به اجراي عمليات مشترك نظامي در آينده به ويژه در قاره آسيا رهنمون ساخته و سبب مي‌گردد تا این دو کشور با مشاركت سياسي و ديپلماتيك به نظارت و مهار دولت چين بپردازند. به طور كلي، ايالات متحده به واسطه اتحاد با هند به لحاظ استراتژيكي در آسيا لانه‌گزيني مي‌كند. در عوض، هند به منافع محدودي كه برخي از آنها نامحسوس و برخي ديگر سؤال برانگيز و مشكوك است دست می يابد. از جمله اين منافع مي‌توان به دستيابي هند به نيروي نظامي ايالات متحده و تكنولوژي پيشرفته آن و نقش احتمالي هند در طرح واشنگتن براي شكل دادن مجدد خاورميانه اشاره نمود.

در مضمون كلي، هند وارد رابطه‌اي يك‌سويه در قالب همكاري گسترده با ايالات متحده تحت قرارداد دوجانبه شده است.

رابطه چند بعدي

روند برقراري ارتباط ميان هند و ايالات متحده از ابعاد متعددي برخوردار است. در بعد اقتصادي،رشد و توسعه برنامه‌هاي عملياتي مبتني بر نرم‌افزارهاي كامپيوتري و مراكز مخابراتي و انتقال آن از آمريكا به هند به بهترين نحوي حاصل آمده است.

توافق حال حاضر دهلي‌نو و همراهي هر چه بيشتر آن با تقاضاهاي دولت مردان آمريكا در حوزه خدمات و كشاورزي در قالب مذاكرات تجارت جهاني نيز مرهون پيشرفت روابط اقتصادي است.

همانگونه كه شركت كامپيوتريIBM 13 هزار فرصت شغلي در ايالات متحده و اروپا فراهم آورده ، درصدد ایجاد 14 هزار فرصت شغلي در هند است.

در طول ملاقات سينك با سران آمريكا به تيم توانمند شركت CEO متعلق به دو كشور پيشنهاد شد تا نقش مهمي در استحكام و قوت مبادلات تجارت و سرمايه‌گذاري ايفا نمايند.

متعاقب بازديد اخير وال مارت به نمایندگیCEO از هند، به نظر مي‌رسد كه دولت سينك با پذيرش ورود شركت‌هاي مطلقا خارجي در تجارت خرده فروشي، انحصارگرايي را لغو كند.

به لحاظ سياسي نیز، ايالات متحده پيشنهاد كرده است كه به روند تبديل هند به قدرت جهاني در قرن 21 كمك خواهد كرد. در اين راستا ايالات متحده با وعده و وعيد به حمايت از تلاش هند جهت كسب جايگاه ثابت در شوراي امنيت سازمان ملل متحد حتی بدون برخورداري از حق وتو مبادرت مي‌نمايد. طي ماه اخير معاون وزير آمریکا در امور سياسي ـ نیکلاس برنزـ اظهار داشت كه ايالات متحده تنها تعداد محدودي از اعضاي دايمي شوراي امنيت يعني حدود دو كشور را همراهي مي‌كند.

وي يكي از دولت‌ها را ژاپن معرفي نموده و اشاره كرد كه هند نيز احتمالاً دومين كشور خواهد بود؛ چرا كه اين كشور از معيارهاي گوناگون مورد نظر ايالات متحده نظير جمعيت، ظرفيت نظامي، توان اقتصادي، تعهد به دموكراسي و حقوق بشر و اعطاي كمك‌هاي صلح‌جويانه و مالي به سازمان ملل متحد برخوردار است. علاوه بر اين به عنوان كشوري ضد تروريسم و مخالف گسترش سلاح هاي كشتار جمعي در عین برقراري توازن جغرافيايي مطرح مي‌باشد. وي اظهار داشت كه تصميم نهايي واشنگتن درخصوص عضويت هند در شوراي امنيت، سياسي خواهد بود.

ساختار نظامي جديد

روابط نظامي دو كشور نيز به نحو مطلوبي در قالب موافقت گسترده و در عين حال بحث‌برانگيز كه از آن تحت عنوان ساختار جديد روابط دفاعي هند و ايالات متحده ياد مي‌گردد در 28 ژوئن به امضای وزراي دفاع دو كشور رسيد.

طبق اين قرارداد طرفين متعهد به همكاري با يكديگر در عمليات چند مليتي شدند.علاوه بر اين طرفين متعهد گرديدند تا به تقويت و استحكام توان نظامي خود در جهت افزایش امنيت و مبارزه با گسترش سلاح‌هاي كشتارجمعي (WMD) بپردازند.اين دو كشور همچنين گفتماني درخصوص استراتژي دفاعي و تبادلات اطلاعاتي با يكديگر خواهند داشت.

همچنين دو كشور در راستاي افزايش ظرفيت جهاني عمليات موفقيت‌آميز صلح‌جويانه با تمركز بر توانمندسازي ساير كشورها و به كارگيري نيروهاي توانمند و تربيت‌شده براي اهداف … ، به يكديگر كمك خواهند نمود.

منظور از عبارت فوق كه ناتمام و به صورت نقطه‌چين آورده شده است، نقش اساسي هند در تربيت نیروهای نظامی عراق و پليس اين كشور است.چنين تصميمي به هنگام کاهش تعداد سربازان واشنگتن در عراق از ارزشي خاصی برخوردار می گردد.

بطور كلی، همكاري مشترك دو كشور در قالب اجرای عمليات كوتاه مدت خارج از محدوده در آسيا بر مواردی نظير صلح‌جويي، جستجو و امداد، كمك‌هاي بشردوستانه، امداد حوادث و اسكورت محموله‌هاي با ارزش مشتمل می گردد.

واشنگتن خواهان آن است تا ناوهاي جنگي هند از طريق تنگه مالاكا به اسکورت كشتي‌هاي جنگي ایالات متحده بپردازند. اخيراً يك مقام آمريكايي حين بازديد از هند، به تشریح دليل منطقي همكاري ايالات متحده با هند در پشت درهاي بسته مبادرت نمود. بنا به گفته وی بدترين نتيجه براي ايالات متحده آن است كه از آسيا محروم گردد.وي اظهار نمود كه درگيري اصلي ايالات متحده،جلوگیری از تسلط دیگر قدرت ها بر منطقه است.اگر جاي او بودم، بر روي موضوع عدم رضايت ايالات متحده از آسيا كار مي‌كردم. در حال حاضر روابط زيادي برقرار نموده‌ايم اما هيچ يك از آنها به لانه گزيني ما در آسيا منتهي نگرديده است. تنها توافق جديد با هند چنین امكاني را براي ما فراهم مي‌آورد. ايالات متحده ديدگاه صريحي به نيروي نظامي مستحكم هند دارد.

واشنگتن خواهان آن است كه سربازان هندي را به عنوان سربازان پياده در عمليات نظامي جهاني از آن خود كند. همانگونه كه در مقياس وسيع، ارتش هندي بريتانيا جهت گسترش قلمرو امپراطوري بريتانيا در خاك خاورميانه و افغانستان مورد سوء استفاده قرار گرفت.

همكاري استراتژيك جديد

گزارش اكتبر سال 2002 كه توسط پنتاگون ارايه شد، درك افسران آمريكايي از همكاري نظامي ايالات متحده با هند در قالب مصاحبه با 40 افسر آمريكايي را مطرح مي‌كند.

از اين مصاحبه مي‌توان نتيجه گرفت كه ارتش آمريكا در جستجوي شريك نظامي دایمي است تا بتواند مسووليت بيشتري براي انجام عمليات كوتاه‌مدت خود در آسيا بر عهده گیرد.

همچنين امکان تمرکز ارتش آمريكا بر روي منابع دراز مدت خود در مأموريت‌هاي نظامي را فراهم آورد. يك درياسالار آمريكايي اذعان مي‌دارد كه ايالات متحده و هند هر دو از چين به عنوان تهديد استراتژيك ياد مي‌كنند. هر چند كه نمي‌توانيم در عموميت به بحث در اين خصوص بپردازيم.

وي اضافه مي‌كند: تا سال2020 خواهان يافتن دوستي هستيم كه قادر به امداد ارتش آمريكا جهت رسيدگي به تهديد چين باشد. نمي‌توانيم این مساله را تكذيب كنيم كه هند نيرويی خنثی کننده براي چين به شمار می آید.

ديگر مقام رسمي ارشد ارتش آمريكا اذعان مي‌ دارد که دولت مردان هندي‌ در صورت دستيابي به تكنولوژي، رابطه خود با ايالات متحده را به عنوان يك موفقيت ستايش خواهند كرد.

در صورتي شاهد رابطه‌ي موفقيت‌آميز خواهيم بود كه بتوانيم برنامه مشترك نظامي ترتيب داده و مشتركاً با هندي‌ها به عمليات بپردازيم.

تكنولوژي هند در جستجوي كاربردي دوگانه از راكتورهاي هسته‌اي و تجهيزات پيشرفت نظامي نظير سيستم‌هاي پيشرفته ضدموشك پاتریوت است.

اگر چه مشكلی بر سر راه این مساله وجود دارد و آن اين كه ساختار جدید با افكار عمومي هند متناسب نيست. احزاب چپ هند كه حمايت آن‌ها براي سینک بسيار حياتي است قوياً به مخالفت با آن مي‌پردازند. رابطه فرمان بردارانه هند با آمريكا كه در جهت دستيابي به امپراطوري جهاني است مورد انزجار اغلب شهروندان هندي است كه به تاريخچه كشور خود به واسطه برقراري استقلال در سياست‌ خارجي و خودمختاري بين المللي مي‌بالند. سينك بازي قمار را آغاز كرده است.اما بعيد به نظر می رسد كه به آساني بتواند قرارداد جديد خود با ايالات متحده را به خورد ملت هند دهد.

* پرافول بيدواي: Praful Bidwai

منبع اصلي:

http://www.fpif.org/fpiftxt/157  (14 JULY 2005)

تماس با مترجم:

cambyze76@yahoo.com