آمريکاييها روز به روز چاقتر میشوند. فقر حرکتی و تغذيه نامناسب، سبک جديد زندگی در آمريکاست که نتيجهی نشستن در برابر تلويزيون، کامپيوتر و بازيهای ويديويي میباشد. در آمريکا، دامنه پوشش تلويزيون بيشتر از تمام رسانهها است. در ايالات متحده با 281 ميليون نفر جمعيت، 219 ميليون دستگاه تلويزيون در خانهها، 1500 ايستگاه خصوصی و 9000 کانال تلويزيونی وجود دارد. آمريکاييها، وقت زيادی برای تماشای تلويزيون صرف میکنند و خوراکیهای بیارزش زيادی میخورند و تحرک بدنی اندکی دارند.
آمار کودکان و نوجوانان و بزرگسالان چاق و دارای وزن اضافی، واقعاً نگران کننده است. به گزارش دپارتمان بهداشت دولت آمريکا (HHS) 61 درصد بزرگسالان و 13 درصد کودکان و نوجوانان، دارای وزن اضافه هستند. از 1980 تاکنون، تعداد نوجوانانِ دارای اضافه وزن، 3 برابر شده است. نيمی از بزرگسالانی که اضافه وزن دارند، چاق هستند و اين آمار در حال افزايش است. مقامات بهداشتی پيشبينی میکنند که در 5 سال آينده، از هر 10 نفر بزرگسال، 4 نفر چاق شوند.
اضافه وزن يعنی کسی که چربی اضافه دارد. آمار عمومی میگويد که در زنها 20 درصد چربی و در مردها 15 درصد چربی، يک امر طبيعی است. اما اگر زنی 30 درصد بدنش و يا مردی 25 درصد بدنش چربی باشد، اينها افراد چاق محسوب میشوند.
HHS میگويد که سالانه 300000 نفر به علت چاقی میميرند. عدم کنترل وزن موجب خطراتی همچون افزايش بيماريهای قلبی، فشار خون بالا، ديابت 2 (80 درصد افراد ديابتی، اضافه وزن دارند) افزايش خطر سرطان، مشکلات تنفسی، آرتروز، عوارض تناسلی، بيماريهای کيسه صفرا و ... میشود. مسائل مربوط به وزن زياد همچنين با افسردگی، فقر حرکتی و کاهش استقامت بدنی ارتباط مستقيم دارد.
در جولای 2002، HHS برنامهای را به نام VERB جهت افزايش آگاهی در کودکان به راه انداخت. هدف از اين برنامه، افزايش فعاليت فيزيکی و اصلاح رژيم غذايي کودکان بود. زيرا بچههای چاق به بزرگان چاق تبديل میشوند. تبديلکنندگان برنامه VERB در يک اطلاعيه رسمی، هدف خود را چنين اعلام میکنند: «يک مبارزه ملی و فرهنگی جهت افزايش فعاليت فيزيکی و اجتماعی و برای از بين بردن عوامل تهديدکننده سلامتی و خطرناک برای سنين بين 13-9 سال که در اصطلاح تجاری و بازرگانی به نام گروه سنی Tweens شناخته میشود». WERB گروه سنی Tween را تشويق میکند که يکی از کارهايي که مناسب شخصيت و علايق آنها است، انتخاب کنند؛ مانند دويدن، نقاشی کردن، سرود خواندن، پريدن، اسکيت سواری؛ و اين فعاليت را به سکوی پرتاب خود به سوی سلامتی و فعاليت بدنی منظم و هميشگی تبديل کند.
يک چهارم کودکان آمريکايي، حداقل روزی چهار ساعت به تماشای تلويزيون میپردازند و فقط 27% آنها در رده سنی 12-9 سال، به فعاليت بدنی متوسط در 5 روز هفته میپردازند. سبک و رفتار زندگی نقش مهمی در چاقی کودکان و بزرگسالان دارد. هر چند که عوامل ژنتيکی را نمیتوان ناديده گرفت، اما بسياری از مشکلات سلامت افراد، با افزايش فعاليت بدنی و اصلاح رژيم غذايي، کاسته میشود. يکی از توصيههای مهم مقامات بهداشتی، کاهش «زمان صفحهای» است. يکی از اهداف برنامه WERB کاهش زمانی است که به صورت نشسته، صرف تماشای تلويزيون میشود.
به طور متوسط، افراد 13-9 سال، روزی 5/4 ساعت در مقابل صفحه رسانههای تصويری مینشينند که اعم از تلويزيون، نوارهای ويديويي يا DVD ، بازيهای ويديويي کامپيوتر و اينترنت میباشد و تلويزيون رسانهای است که از اين ميان، بيشترين وقت را _ يعنی 5/2 ساعت در روز_ به خود اختصاص داده است.
_ 26% از کودکان در آمريکا، هر روز 5/4 ساعت صرف تماشای تلويزيون میکنند.
_ 67% از کودکان آمريکايي، حداقل روزی 2 ساعت صرف تماشای تلويزيون میکنند.
_ تقريباً نصف خانوادهها (48%) با بچههای 13-9 ساله، هر چهار رسانه تلويزيون، VCR، بازيهای ويديويي و کامپيوتر را در منزل دارند.
_ اتاق خواب کودکان در قرن 21، يک محيط چند رسانهای است.
_ در اتاق خواب 57% از کودکان، تلويزيون، در 39% از آنها بازيهای ويديويي، در 30% VCR ، در 20% از آنها کامپيوتر و در 11% امکان دسترسی به اينترنت وجود دارد.
آکادمی پزشکی اطفال، در فوريه 2001 اعلام کرد که کودکان و نوجوانان از آسيبپذيری خاصی در برابر پيامهای تلويزيون برخوردارند که در نحوه درک و رفتار آنها، آثار خود را نشان میدهد. خيلی از کودکان نمیتوانند تفاوتی بين صفحه تلويزيون و واقعيت قائل شوند. تحقيقات نشان میدهد که تهديد سلامتی کودکان در دوران ابتدايي، تأثير مستقيمی در مواردی از قبيل: رفتار پرخاشگرانه و خشونتآميز، رفتار جنسی، انجام وظايف درسی و آکادميک، تصوير ذهنی از خود، تغذيه، رژيم غذايي چاقی، الگوهای رفتاری و ... دارد.
آکادمی پزشکی اطفال، والدين را به رعايت موارد ذيل توصيه میکند:
1. زمان صرف شده برای برنامههای تلويزيونی را به 1 الی 2 ساعت محدود کنيد.
2. تلويزيون را از اتاق بچهها خارج کنيد.
3. بچههای کمتر از 2 سال را به تماشای تلويزيون تشويق و تحريک نکنيد و در مقابل، سعی کنيد که به فعاليتهای گروهی عادت کنند.
4. برنامههايي را که بچهها تماشا میکنند، دقيقاً کنترل کنيد. بيشتر آنها بايد غير خشونتی، تربيتی و آگاهی دهنده باشند.
5. برنامهها را همراه با بچهها تماشا کنيد و در مورد آنها بحث و گفتوگو انجام دهيد.
6. برنامههای بحثانگيز را با موضوعاتی از قبيل ارزشهای خانوادگی، خشونت، مواد مخدر و مسائل جنسی انتخاب کنيد.
7. از دستگاههای ضبط ويديويي برای نمايش برنامههای مناسب و کيفی از قبيل برنامههای تربيتی برای کودکان استفاده کنيد.
8. از برنامههای جامعی که با هدف آموزش رسانهای در مدارس وجود دارد، حمايت کنيد.
9. پيشنهاد سرگرميهای جايگزين تلويزيون را با دقت و تدبير لازم ارائه دهيد، از قبيل مطالعه، ورزش، سرگرمی و ...
تلويزيون در آمريکا يک زندگی سالم را توصيه نمیکند. پيامهای بازرگانی مستمراً به تبليغ خرت و پرت و خوراکيهای آشغال میپردازد. علاوه بر آنکه فرآيند تماشای تلويزيون، يک فرآيند فعال نيست. رژيم غذايي که توأمان با تماشای تلويزيون ايجاد میشود، سرشار از مواد قندی، چربی و کالری است.
به نقل از Advertisinyase ، در سال 2001 هزينه پيامهای بازرگانی به 46 بيليون دلار رسيد و اين واقعاً پول زيادی است. شرکت Anheuser 285 ميليون دلار، کوکاکولا 357 ميليون دلار، جنرال ميل 510 ميليون دلار، مک دونالد 590 ميليون دلار، پپسی کولا 570 ميليون دلار و ...
با اين حجم وسيع پيامهای بازرگانی، بينندگان تلويزيون آماج 10 تا 20 هزار پيام بازرگانی در طول سال هستند. شرکتها اين پولها را خرج میکنند، فقط برای اين که بيشتر توليد کنند و بفروشند.
تحقيقات نشان میدهد که انتخاب نوع غذا، ارتباط مستقيمی با پيامهای بازرگانی دارد. علاوه بر اين که حجم وسيعی از اين پيامها مربوط به مواد غذايي کمارزش میشود. مطالعهای که در دانشگاه پورديو صورت گرفته است، حاکی از ارتباط قوی بين انتخاب خوراکيها توسط کودکان با پيامهای بازرگانی است. تحقيق ديگری که دانشگاه ايالت لوسينيا انجام گرفت و به انجمن قلب آمريکا نيز فرستاده شد، بيانگر اين نکته است که اکثر پيامهايي که در ساعات اوج تماشای تلويزيون کودکان پخش میشود، مربوط به خوراکيهای شيرين و نشاستهدار، غذاهای آماده و سريع و بستهای میشود و نکته جالب اينجاست که اين پيامها واقعاً اين خوراکيها را تبليغ نمیکنند بلکه پيامشان مربوط به سرگرمی و شاد بودن است.
مارلين امماست، پژوهشگر lsv در 14 آوريل 2002 در ميزگرد علمی انجمن صلح قلب آمريکا و آسيا عنوان کرد: «تحقيقات ما نمیتواند هيچ ارتباطی بين پيامهای بازرگانی و سلامت کودکان و نوجوانان برقرار کند. يافتههای ما حاکی از آن است که نوجوانان هر روز بيشتر از قبل به مصرف محصولات پيامهای بازرگانی گرايش میيابند که اين موجب چاقی و کاهش فعاليت بدنی و افزايش مشکلات قلبی میشود».
اگرچه اکثر تحقيقات محدود به کودکان و نوجوانان شده است ولی بزرگسالان نيز از اين قاعده مستثنا نيستند، اما مسأله کودکان يک نگرانی مهم است. خيلی از محصولات تجاری، فقط به خاطر کودکان ارائه و فروخته میشود و قند و چربی بيشترين درصد محتويات آنها را تشکيل میدهد که در بستهبندیهای زيبا و فريبنده برای جلب نظر کودکان آماده، و ارائه میگردد. وقتی که چاقی به حدی میرسد که احساس خطر میکنيم، تازه متوجه میشويم که چه ارتباطی بين پيامهای بازرگانی و رژيم غذايي وجود داشته است. اين واقعاً محل سؤال است که بازار وسيعی که محصولاتی مانند کوکاکولا، مک دونالد، پپسی و... پيدا کردهاند، به خاطر اين است که اين محصولات واقعاً خوب هستند و يا نتيجه بازاريابی مؤثر و موفق مديران و صاحبان اين شرکتها است؟
مواد تشکيل دهنده خرت و پرتها و خوراکیهای آشغال چيستند؟ خرت و پرت به غذايي گفته میشود که ارزش غذايي اندکی دارد و يا خالی از کالری است. اگر در برچسب محتويات محصولی، دو مورد اول شکر و يا چربی و روغن باشد، اين محصول خرت و پرت و آشغال محسوب میشود. شکر يا قند شامل موادی مثل: دکستروز، قند، فروکتوز، مالتوز، شيره قند با فروکتوز بالا، لاکتروز، گلوکز، مولاسيس، شير و قند، مواد شيرين کننده و قند قهوهای میشود.
در محتويات و مواد تشکيلدهنده يک محصول، مورد اول بيانگر اين است که بيشترين مادهی تشکيل دهنده محصول است. روغنهای چربیدار علايم خطرناکی هستند. بسياری از خرت و پرتها دارای شير و قند با فروکتوز بالا، چربی اشباع شده و روغن هيدروژنه- که از مضرترين مواد برای بدن میباشد- و نمک هستند.
مواد چربی و کلسترول، هر دو برای قلب مضر هستند و محدود کردن مصرف اينها از توصيههای مهم پزشکان است، اما مواظب باشيد که اشتباه برداشت نشود که اگر در هر ماده غذايي، از اين مواد به مقدار کم باشد، آن ماده قابل توصيه برای مصرف باشد. برای مثال محصول Trix را که توسط جنرال ميل توليد میشود در نظر بگيريد: اين محصول در هر وعده فقط 1 گرم چربی و يک دهم ميلیگرم کلسترول دارد، اما دو ماده اول محتويات آنرا ببينيد: آرد، شکر، شير و قند، روغن سويای هيدروژنه، نشاستهی تعديل شده، آرد نشاسته، نمک، صمغ گوار، صمغ عربی و شير و قند با فروکتوز بالا و اين در حقيقت سر تا پا شکر است. علاوه بر اين، خوراکیهای آماده و بستهبندی شده که از طرف مک دونالد و ديگران آماده و عرضه میشود، بيش از حد لازم در روغنهای چربیدار سرخ میشوند. مقدار چربی موجود در همبرگر مک دونالد و خوراکیهای مشابه در تاکوسالاد، فراتر از نياز روزانه بدن است. اگر کسی در روز غير از سالاد تاوبِل هيچ چيز ديگری نخورد، برايش کفايت میکند. غذاهای آماده و سريع دارای 1600 کالری هستند، چيزی که بيشتر از مقدار مصرفی در روز است. چنين خوراکیهايي، غذاهای چرب هستند که برای هاضمه نيز مضر میباشند.
تحقيقی که به انجمن قلب آمريکا در 9 مارس 2002 ارائه شد، بيانگر يک ارتباط قوی بين سه عامل چاقی، غذاهای آماده و سريع و تماشای تلويزيون است. مارک پرييرا محقق بيمارستان کودکان بوستن میگويد: کسانی که حداقل در هفته 2 بار غذای آماده و سريع میخورند، 50 درصد بيشتر از سايرين در معرض خطر چاقی قرار دارند. چنين افرادی با خطر مضاعف مواجه هستند: وجود گلوکزهای غيرعادی و ناتوانی در تجزيه و هضم مواد قندی. پرييرا اضافه میکند که اگر اين افراد، حداقل روزی 5/2 ساعت هم به تماشای تلويزيون بپردازند، با خطر مواجه خواهند بود. خطر چاقی و گلوکزهای غيرعادی. اما افرادی که غذای آماده را حداکثر هفتهای يک بار میخورند و بيشتر از 5/1 ساعت به تلويزيون وقت نمیدهند، با اين خطرها مواجه نيستند.
ترکيب غذاهای آماده که به زعم ما چيز مهمی است، حاوی مقدار زيادی چربی اشباع شده و کربوهيدراتهای با کيفيت پايين و مقدار زيادی جوش شيرين در نان سفيد که يک رژيم غذايي کاملاً مضر برای سلامتی است را تشکيل میدهند. وقتی که به تماشای تلويزيون میپردازيد، از خوردن خرت و پرت و آت آشغال بپرهيزيد. اگر چارهای جز خوردن نداريد، مقداری سبزی تازه خرد شده را با سس بدون چربی ميل نماييد. همچنين آب ميوهها نيز خيلی مفيد هستند. نان گندم و بيسکويت ترد نيز آرام میسوزد و انرژی توليد میکند. پايگاه اينترنتی دپارتمان کشاورزی ايالات متحده به نام nutrition.yor منبع بزرگی از اطلاعات در اين زمينه است. تقسيم غذاهای روزانه به گروههای غذايي مختلف و ايجاد وعدههای غذايي مناسب، در ايجاد رژيم غذايي مفيد، مؤثر میباشد. اندازه هر وعده غذا بايد به اندازه بزرگی مشت شما باشد، حالا کمی بيشتر و يا کمتر نيز گفته شده است. بسياری از کارکنان تغذيه، معتقد به هرم غذاها هستند که در آن مصرف نان و غلات به صورت حداکثری (قاعده هرم) و چربی و روغن به صورت حداقلی (رأس هرم) توصيه میشود.
منبع: www.turnoffyourtv.com
* ران کافمن: Ron Kaufman
