باعث افتخار است كه به شركت كنندگان در همايش تجارت و توسعه پايدار خوشامد بگويم. در ابتدا اجازه بدهيد كه با قربانيان زلزله جنوب آسيا همدردى خود را ابراز بكنم. چنين بلاياى طبيعى اهميت و آسيب پذيرى محيطى كه در آن زندگى مى كنيم را به ما يادآورى مى كند. خانم ها و آقايان، باعث افتخار همه ماست كه سازمان تجارت جهانى (WTO) آغازگر بحث توسعه پايدار است. احساس غرور مى كنم كه اين همايش در سازمان  ما برگزار مى شود. مانند همه اعضا از وضعى كه اتفاق افتاده، بسيار خوشحالم. اين همايش براى اولين بار در تاريخ نظام تجارى چندجانبه برگزار مى گردد. اين همايش همچنين در برنامه توسعه سازمان تجارت جهانى در اجلاس دوحه بررسى شد. در مذاكرات تجارى صورت گرفته در دوحه، توسعه در راس برنامه هاى سازمان تجارت جهانى قرار گرفت. در حالى كه سال ها است سازمان تجارت جهانى در كميته هاى تجارت، محيط زيست و تجارت، توسعه مسائل زيست محيطى و توسعه بحث مى كند، بند ۵۱ برنامه توسعه دوحه، شكلى تازه به تفكرات ما داده است. در بند ،۵۱ وزيران به ما ياد دادند تا چارچوب فكرى خود را تغيير دهيم. به عبارت ديگر، مسائل زيست محيطى و توسعه را از هم نبايد تفكيك كنيم. اينها مسائلى هستند كه در همه حوزه هاى سازمان نفوذ كرده اند. در حقيقت از طريق لنزهاى بند ،۵۱ ما بايد دوباره به سازمان تجارت جهانى بنگريم. ما بايد به ياد داشته باشيم كه توسعه پايدار هدف نهايى سازمان است. اين موضوع در صفحه ،۱ بند ۱ توافقنامه  اى كه سازمان تجارت جهانى براساس آن شكل گرفته، ذكر شده است. اما شايد شما بپرسيد كه اگر توسعه پايدار هدف اصلى سازمان تجارت جهانى است، اين سازمان براى رسيدن به اين هدف چه وظيفه اى دارد؟ تجارت، موتور رشد اقتصادى است. اگر شما مثل من به بازارها معتقديد، همچنين مى دانيد كه تجارت توانايى لازم براى توزيع كارآمد منابع را دارد. اگر شما به بازارها معتقديد، همچنين مى دانيد كه آنها نيازمند تغيير و اصلاح هستند. اجازه بدهيد براى شما چند مثال بزنم. در جهان بدون مرزهاى اقتصادى ظاهرى، كالاها به راحتى جابه جا مى شوند، تجارت آزادانه صورت مى گيرد. در جهان، كشورى كه داراى آب و هواى خشك است مجبور نيست منابع آبى محدود خود را براى كشت فشرده آبى مصرف كند و در عوض محصولات كشاورزى را وارد مى كند. همين طور، كشورى كه دسترسى محدودى به دريا دارد مجبور نيست براى تغذيه جمعيت خود، ذخيره  ماهيان خود را مصرف كند. به وسيله تجارت، اين كشور ماهى وارد مى كند و شيلات خود را براى هميشه نگه مى دارد. تجارت به توزيع كارآمد منابع از جمله طبيعت توجه دارد. برخلاف تصور بعضى از افراد، تجارت دوست حفاظت محيط زيست است نه دشمن آن. همان طور كه همه ما مى دانيم، توانايى بازارها براى ارائه نتايج سودمند با چيزى كه ما درون بازار قرار مى دهيم، مرتبط است. اگر هزينه هاى اجتماعى و محيطى فعاليت   هاى ما كاهش پيدا كند، تقسيم درستى از منابع صورت نخواهد گرفت. مثلاً اگر يك كشتى كه محصولى را از كشور X به كشور Y جابه جا مى كند، زباله هاى خود را در داخل دريا بيندازد، آن وقت هزينه هاى تجارت بيشتر از سودهايش خواهد شد. همه اينها براى سازمان تجارت جهانى چه معنايى دارد؟ اگر سازمان توانايى لازم براى باز كردن مرزها را دارد تا از اين طريق موتور رشد اقتصادى را روشن بكند، كشورهاى عضو، نيازمند سياست   هاى هماهنگ هستند.

از لحاظ اجتماعى، بايد توزيع منصفانه و عادلانه سودهاى تجارى تضمين شود. از لحاظ زيست  محيطى بايد اطمينان داده شود كه تجارت به جز كمك به محيط زيست، نتيجه ديگرى در برندارد. اين سياست  ها را ديگر نبايد وظيفه ساير سازمان  ها دانست. سازمان تجارت جهانى مسئول آنها است. البته از دانش ساير سازمان   هاى همكار بايد بهره جست و به بحث هايى كه در كشورهاى عضو در جريان است، توجه كرد. همه اينها نشان دهنده اهميت موضوع مورد بحث است.

ما همچنين مى دانيم در دنيايى زندگى مى كنيم كه در آن ميليون ها نفر با روزى كمتر از يك دلار به زندگى ادامه مى دهند. اين موضوع براى توسعه پايدار پيام خاصى دارد. همان طور كه گزارش Brundtland بيان مى كند، بسيارى از كشورها با «آلودگى فقر» مواجه هستند. فقر باعث شده تا مردم از محيط طبيعى خود بيش از اندازه استفاده كنند و اين بهره بردارى زياد باعث از بين رفتن فرصت هاى توسعه شده است. همان طور كه همه ما مى دانيم يك محيط طبيعى سالم براى رشد اقتصادى يك عامل حياتى است. تجارت و WTO مى توانند باعث رشد اقتصادى شوند. وقتى كه WTO موتور رشد اقتصادى را روشن مى كند، بايد اطمينان داده شود كه قوانين آن، اجراى معاهد ات چندجانبه حفاظت از محيط زيست را با مشكل مواجه نمى كند. اين توافقنامه ها ستون اصلى سياست  هايى است كه من از آنها صحبت كردم.

WTO بايد از اين سياست  ها حمايت كند. همچنين بايد اطمينان حاصل شود كه قوانين WTO از طريق اصلاح يارانه هاى مضر شيلات و كشاورزى به اصلاح مشكلات زيست محيطى كمك مى كند. البته WTO مى تواند در حفاظت از محيط زيست نقش بارزترى داشته باشد كه مستقيماً در حيطه وظايف خود قرار دارد و آن آزادسازى بازار در كالاها و خدماتى است كه به حفاظت از محيط زيست كمك مى كند. مذاكرات «كالاها و خدمات زيست محيطى» به عنوان بخشى از برنامه اجلاس دوحه در حال برگزارى است. در حالى كه منطقى به نظر مى رسد كه كشورها براى كالاها و خدماتى كه به محيط زيست آسيب مى رسانند، ماليات وضع كنند، ايجاد مانع بر سر راه كالاها و خدماتى كه به محافظت از آب، خاك و هوا كمك مى كنند، منطقى نيست. در حقيقت، چنين مالياتى مساوى با جريمه رفاه و بهداشت مردم است.

بنابراين من اميدوارم كه كشورهاى عضو اهداف والايى را در اين مذاكرات دنبال كنند. مسائل ديگرى وجود دارد كه مذاكرات دوحه بايد به آنها بپردازد، مسائلى كه در برنامه اين همايش هم ديده مى شود. به عنوان مثال، رابطه بين توافقنامه تنوع زيستى با TRIPS، يا توافقنامه TRIPS و نياز به انتقال تكنولوژى. البته اين مسائل به هيچ وجه خدشه اى به بعد توسعه پايدار مذاكرات دوحه وارد نمى كند. البته مسائل ديگرى مانند توافقنامه TRIPS و بهداشت، كتان و غيره وجود دارد كه ما بايد براى رسيدن به يك توسعه واقعى به آنها توجه كنيم.

خانم ها و آقايان، شما يك روز و نصف ديگر در پيش رو داريد. در اين زمان شما به مسائل مختلفى مانند كشاورزى تا انتقال تكنولوژى خواهيد پرداخت. سخنرانان مشهورى در اين همايش شركت كرده اند، من بسيار خوشحالم كه صميمانه به همه شما كه به سازمان تجارت جهانى آمده ايد خوشامد مى گويم. با اين جملات جلسه را علنى اعلام مى كنم و براى همه شما در مذاكراتتان آرزوى موفقيت دارم. همان طور كه من در مقدمه كتابم كه اخيراً توسط دانشگاه ملل متحد منتشر شده، گفته ام توسعه فرآيند مشكلى است كه نيازمند پيشرفت در هر سه اصل اقتصادى، زيست محيطى و اجتماعى است. از طريق اين همايش، شما بايد به بند ۵۱ برنامه توسعه دوحه و مفهوم توسعه پايدار اهميت خاصى بدهيد _ در مجموع ممكن است چنين چيزى به وجود نيايد.