مقاله «انسان از نگاه فيلون و ابن عربی» نوشته «طاهره حاج‌ابراهيمی» در آخرين شماره از فصل‌نامه «قبسات» به كوشش پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری ايكنا، در مقدمه اين مقاله می‌خوانيم: «انسان و جايگاه تكوينی او به عنوان عصاره خلقت، موضوعی است كه فيلون و ابن عربی، هر يك با اصطلاح‌ها و نگرش‌های خاصی بدان پرداخته‌اند. در اين ميان، شناخت خلقت و هدف هستی انسان و ماهيت تركيبی او از خير و شر، به منزله تمهيد مناسبی است كه راه را برای ورود انسان به سعادت و شقاوت هموار می‌سازد.

شيوه هر دو رويكرد در اين زمينه، از مشابهت كاملی برخوردار است؛ به گونه‌ای كه هر دو در تعبيرهايی همسان، راه كمال آدمی و رسيدن به تعالی‌ترين مراتب وجودی را، پيروی از شريعت و خودسازی براساس آموزه‌های دينی می‌دانند.

ويژگی بارز اين نگرش، معنادار ساختن حيات ايمانی، در قبال ضلالت ناشی از بی‌ايمانی است؛ زيرا راه اول، مطابق صيروت ذاتی جهان و راه دوم انحراف از خط مشی كل كائنات است. پژوهش حاضر، به طرح وجوه مشابهت انديشه‌های فيلون و ابن عربی درباره انسان از نظرگاه عرفانی می‌پردازد.

فيلون و ابن عربی دوچهره برجسته از دوسنت دينی متفاوت‌اند كه هردو به صورت مستقيم و با واسطه وامدار آرای فلسفی كهن يونان هستند. همين وحدت منشاف همسانی‌های تامل‌برانگيز فراوانی را در نظريه‌های اين دو متفكر موجب گرديده است. انسان از منظر هر دو حكيم، عصاره خلقت، هدف هستی، عالم صغير و چشم جهان برای مشاهده خداوند است.

 وحدت منشا دو متفكر 

فيلون و ابن عربی دوچهره برجسته از دوسنت دينی متفاوت اند كه هردو به صورت مستقيم و با واسطه وامدار آرای فلسفی كهن يونان هستند. همين وحدت منشا، همسانی‌های تامل‌برانگيز فراوانی را در نظريه‌های اين دو متفكر موجب گرديده است

شباهت انسان به خدا و اشرف مخلوقات بودن او، از اشتراكات نگاه عارفانه دو حكيم است. اين نگاه زيبا و روح‌بخش درباره آدمی، راه را برای ذكر تجربه‌های عرفانی ايشان باز می‌گشايد. از اين رو، هريك با تعبيرها و اصطلاح‌های خاص خود درباره اتحاد عرفانی ميان روح آدمی و خدا سخن گفته اند كه لازمه آن، آراستگی به اخلاق الاهی و رهايی از قيد و بندهای عالم ناسوتی و بازگشت به فطرت الاهی است و اين، با تمسك به شريعت كه معيار و قانون الهی است، امكان‌پذير می‌شود.»

چهل و چهارمين شماره نشريه «قبسات»، فصل‌نامه علمی ترويجی در حوزه دين، از سوی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی منتشر و با بهای 16500 ريال در اختيار علاقه‌مندان قرار گرفته است. فصل‌نامه «قبسات» فصل‌نامه‌ای علمی و ترويجی در حوزه دين‌پژوهی و كلام جديد است كه اين شماره آن به طور ويژه به «انسان‌شناسی» پرداخته است.