يك دستفروش در سنت پترزبورگ: پرچم آمريكا همچنان پرخريدار است ، با اين تفاوت كه اگر در دهه ۹۰ ، مردم ، اين پرچم را براى برافراشتن مى خريدند، اكنون آن را براى سوزاندن مى خرند.
احساسات ضدآمريكايى در كشورهاى مختلف جهان كه از زمان حمله به عراق افزايش يافته، نگرانى هايى در بين سياستمداران و سياستگذاران آمريكا ايجاد كرده است. دولت «جورج بوش» پس از حملات يازده سپتامبر با ايجاد معاونت ديپلماسى عمومى در وزارت خارجه تلاش كرده است با اين معضل مقابله كند. اما تغيير مكرر مسؤولين اين معاونت از يكسو و ادامه روند صعودى احساسات ضد آمريكايى در نقاط مختلف دنيا از سوى ديگر حاكى از پيچيدگى زياد اين مسأله است. بنياد صلح جهانى كارنگى كه در واشنگتن مستقر است عصر پنجشنبه( سوم نوامبر) نشستى با حضور كارشناسان كشورهاى مختلف جهان و به منظور بررسى ابعاد مختلف اين موضوع و اهميت و تبعات آن برگزاركرد.
سخنران نخست اين جلسه« تاد ليندبرگ» رئيس گروه كارى ضد آمريكايى گرى كه جزئى از پروژه امنيت ملى دانشگاه« پرينستون» است، بود. وى ضدآمريكايى گرى را به انواع مختلفى از جمله« ليبرال»،«ملى گرايانه»، «راديكال» ،«فرهنگى» و «تاريخى» دسته بندى كرد. در نوع ليبرال ضد آمريكايى گرى، آمريكا به دليل آنكه به « ارزش ليبرال خود كاملاً پايبند نيست» مورد تنفر است. به نظر ليندبرگ، بسيارى از كشورهاى اروپايى را بايد در اين دسته گنجاند. در ضدآمريكايى ملى گرايانه « دخالت هاى آمريكا به عنوان تنها ابرقدرت جهان در امور كشورها و مناطق مختلف» مورد تنفر قرار دارد. برخى كشورها نظير چين در اين زمره قرار دارند. در نوع راديكال، هر نوع رفتار آمريكا تقبيح شده است و اين اعتقاد وجود دارد كه اساساً «جهان بدون ارزش هاى آمريكايى ، مكان بهترى براى زندگى است.»در ضدآمريكايى گرى فرهنگى و نخبه گرايانه كه بسيارى از فرانسوى ها را شامل مى شود فرهنگ آمريكايى عقب مانده و خام انگاشته مى شود و مورد انتقاد قرار مى گيرد. در نوع تاريخى ضدآمريكايى گرى نيز كشورهايى از جمله كشورهاى آمريكاى لاتين از عملكرد واشنگتن در گذشته نظير «حمايت از حكومت هاى ديكتاتورى» ابراز نارضايتى مى كنند.
ليندبرگ در ادامه صحبت هاى خود به اهميت و تبعات ضدآمريكايى گرى پرداخت و گفت: در بعد اقتصادى، هيچ نشانه اى دال بر تاثير منفى اين روند بر مقبوليت محصولات آمريكايى در خارج در دست نيست. وى افزود: اما در موضوعاتى نظير بهره بردارى شبكه هاى تروريستى از احساسات ضد آمريكايى براى استخدام تروريست اين مسأله اهميت دارد.
ليندبرگ در باره مقابله با انواع مختلف ضدآمريكايى گرى گفت: «كسانى را كه از آمريكا به عنوان يك قدرت برتر متنفرند، نمى توان هرگز راضى كرد» مگر آنكه آمريكا از ابرقدرت بودن خود صرف نظر كند، كه اين امر غيرقابل تصور است. وى افزود: اگر مخالفت با آمريكا به علت موضوعاتى نظير بكارگيرى مين هاى زمينى است راهى براى مقابله با آن نيست زيرا آمريكا به دليل «مسؤوليتى كه در شبه جزيره كره دارد نمى تواند از استفاده از مين هاى زمينى صرفنظر كند!»ليندبرگ سپس گفت اگر حمايت آمريكا از اسرائيل علت ضديت با اين كشور است بايد گفت كه واشنگتن حاضر به تغيير اين سياست نخواهد شد ،حتى اگر اين به قيمت تنفر برخى، از آمريكا تمام شود.
وى در ادامه صحبت هاى خود گفت: اما آمريكا مى تواند با برخى ديگر از انواع ضدآمريكايى گرى مقابله كند. وى افزود: دولت در ديپلماسى عمومى خود بايد در درجه اول ،گوش دادن به صحبت ها و نگرانى هاى ساير كشورها را بگنجاند. ليندبرگ تأكيد كرد ديپلمات هاى آمريكايى به جاى آنكه همه وقت خود را صرف سخنرانى براى بهبود وجهه كشور خود كنند بهتر است «گاهى هم ساكت شوند و فقط به صحبت هاى طرف مقابل گوش دهند.» وى همچنين گفت: عملكردهاى غلط آمريكا در گذشته نيز بايد مطرح شده و صادقانه مورد بحث قرار گيرد. ليندبرگ در پايان خاطرنشان كرد كه كمك هاى آمريكا به قربانيان حوادث طبيعى و غير طبيعى نظير سونامى اخير در اندونزى، اهميت زيادى در افزايش مقبوليت اين كشور دارد.
« الكساندر روندوس» ديپلمات باسابقه يونانى سخنران بعدى اين جلسه بود. وى در ابتداى سخنرانى اش گفت كه ضدآمريكايى گرى در جهان به حدى رسيده است كه افرادى نظير خود او كه ارزش هايى مشابه ارزش هاى آمريكايى دارند همواره در هراس و نگران امنيت خود هستند. وى براى نمونه به حادثه اى اشاره كرد كه اخيراً در يك ميهمانى شام در يونان رخ داد. روندوس گفت كه به محض ورود او دو نفر از ميهمانان به نشانه اعتراض بلند شد. و گفتند كه حاضر نيستند كه بر سر ميزى بنشينند كه «رئيس اداره» (اشاره به سازمان سيا) نشسته است. وى گفت يكى از مشكلات جدى اين است كه آمريكا « ارزش هاى جهانى نظير دموكراسى را ملى كرده است» به طورى كه امروز حمايت از اين ارزش ها با حمايت از آمريكا يكى تلقى مى شود.
روندوس با تمايز قائل شدن بين محبوب بودن و مؤثر بودن گفت: آمريكا به مرحله اى رسيده است كه بايد از بين اين دو يكى را انتخاب كند. وى افزود: در دنيايى كه روز بروز به دموكراسى نزديك تر مى شود و در آن نظرات مردم و افكار عمومى تأثيرگذارتر مى شوند، اين انتخاب اهميت حياتى دارد.
سخنران بعدى جلسه،« تماش ديويد برت» مدير پروژه تحقيقاتى اقتصاد «بوداپست» از مجارستان بود. وى به تحقيقات و مصاحبه هاى متعدد خود در كشورهاى آمريكايى لاتين، تركيه، چين و ساير نقاط دنيا اشاره كرد و گفت: در بخش خصوصى ضدآمريكايى گرى، هيچ اثر اقتصادى تاكنون بر آمريكا نگذاشته و محصولات آمريكايى همچنان خريداران زيادى دارند. برت گفت: اما در بخش دولتى اين تأثير منفى تا حدى مشهود است. وى افزود: اما كشورهايى كه تمايل به خريد كالاى آمريكايى ندارند، بيش از آمريكا متضرر مى شوند، زيرا اقتصاد آنها كوچكتر بوده و در حال توسعه هستند.
سخنران پايانى جلسه، ايوان كرستف مدير مركز استراتژى هاى ليبرال در بلغارستان بود. وى در ابتدا به خاطره اى در جريان سفر هفته پيش خود به «سنت پيترزبورگ» در روسيه اشاره كرد كه در آن، دستفروشى كه پرچم كشورهاى مختلف را مى فروخت به او گفت: پرچم آمريكا همچنان پرخريدار است، با اين تفاوت كه اگر در دهه ۹۰ ، مردم، اين پرچم را براى برافراشتن مى خريدند، اكنون آن را براى سوزاندن مى خرند.
كرستف تأكيد كرد كه يكى از مشكلات اصلى اين است كه «جوانان بيشتر از بزرگسالان، ضدآمريكايى هستند.» وى گفت: ضدآمريكايى گرى اكنون به يكى از مراحل «جامعه پذيرى» تبديل شده كه اين موضوعى بسيار جدى است.
