كتاب «تذكرةالطريق فی مصائب حجاج بيت‌الله‌العتيق»، نوشته «حافظ ‌محمد عبدالحسين كربلائی ‌كرناتكی ‌هندی» به ‌اهتمام «رسول جعفريان» و «اسرا دوغان»، توسط نشر مورخ منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری ايكنا، اين سفرنامه، كهن‏ترين سفرنامه دوره قاجاريه است و نويسنده آن يك شاهزاده فرهيخته هندی است كه فرهنگ بسيار ويژه شيعی دارد و علاقه‏مندی‏اش به حفظ تاريخ‌ها و سال‌ها بسيار گسترده و جدی است.

هم‌چنين اين سفرنامه، تنها سفرنامه‏ از سفر كسی است كه به هر دليل دير به حج رسيده و مجبور شده است قريب يك سال را در مدينه و مكه سپری كند تا موسم حج فرا رسد. زندگی يك شيعه شاهزاده فرهيخته هندی، فضای خاصی را در اين سفرنامه پديد آورده است.

حافظ محمد، نويسنده اين اثر، سفرنامه‏اش را به صورت روزانه يا به قول خودش «روزنامچه يوم به يوم» نوشته است. جزئياتی كه وی در اين سفرنامه به دست داده و ثبت حركات روزانه مؤلف، حاكی از اين واقعيت است.

در اين كتاب برخی از اطلاعات تاريخی وجود دارد كه از جهاتی می‏تواند قابل توجه باشد. بخش عمده اين اطلاعات مربوط به دولت اول وهابيان در آستانه سقوط و حدود دو سه سال پيش از حمله نيروهای «ابراهيم ‌پاشا» به آن‌هاست.

«عبدالله بن سعود» رهبر وهابيان در منطقه‏ای كه حافظ محمد ماه‏ها در رفت و برگشت، با بيچارگی و مشكل در آن‌جا به سر برده، حكومت می‏كرده است. در همان زمان، هر لحظه ترس از حمله نيروهای مصری نيز وجود داشته است. اين اتفاقات در سفرنامه حاضر انعكاس يافته است.

چاپ نخست كتاب «تذكرةالطريق فی مصائب حجاج بيت‌الله‌العتيق»، در 264 صفحه وزيری (شوميز)، با قيمت 23000 ريال و شمارگان 1000 نسخه، در تاريخ تابستان سال جاری منتشر شده است.