در دنياي امروز انتخابات به عنوان نماد شركت مردم در سرنوشت خود و مظهر آزادي شناخته شده و در جامعه جهاني نيز جزئي از فرهنگ شده است. در جمهوري اسلامي ايران هم انتخابات به عنوان مظهر آزادي، حق انتخاب و مشاركت عمومي در اداره امور و سرنوشت خود نهادينه گرديده و جمهوري اسلامي نسبت به عمر پربركت خود بيشترين انتخابات را با حضور پرشكوه مردم برگزار كرده است. اگر اين امر اجتماعي در مسير صحيح و تكامل قرار گيرد و در هر دوره عيب و نقص هاي آن مرتفع گردد، انتخاب هاي آينده سالم تر برگزار مي گردد، لذا آراسته شدن به فضايل اخلاقي براي مردم و نيز براي انتخاب شوندگان پسنديده و ضروري است.
حوزه سياست از جمله حوزه هايي است كه طرح مباحث اخلاقي در آن ضروري مي نمايد، هرچند ارتباط دادن ميان حوزه اخلاق و حوزه سياست قدري پيچيده تر از ديگر حيطه هاي مشابه است اما از نظر جامعيت دين و همه شمولي آن نمي توان به تفكيك ميان آن دو مقوله و عدم ارتباط آنها حكم داد، چرا كه ناخواسته به نوعي انديشه هاي غيرديني گرايش پيدا خواهد كرد.
رويكرد تبليغاتي انتخابات در ايران
در كشور ما و در شكل نوين حكومت داري انتخابات به منظور تعيين مستقيم يا غيرمستقيم نهادهاي حاكميتي به طور ميانگين در هر دوره مهم ترين پديده اجتماعي و سياسي محسوب مي شود.
انتخابات ميدان بزرگي براي نشان دادن عزم، استقامت، رشد، دانايي و بصيرت ملتي محسوب مي شود كه طي قريب سه دهه گذشته پس از انقلاب اسلامي، با هوشياري موانع را پشت سر گذاشته اند و با وجود برخي تلاش هاي دشمنان داخلي و خارجي براي مسدود شدن باب انتخابات درجمهوري اسلامي، اقدام دشمن به جايي نرسيدو مردم با حضور خود در انتخابات مختلف، به مردم سالاري ديني جلوه اي پرشكوه بخشيدند.
هر چند در ظاهر برخي مي كوشند تا فرآيند انتخابات را برگرفته و مشابه انواع غربي آن و در چارچوب هاي ليبرال دمكراسي پذيرفته شده معرفي كنند، در حالي كه تفاوت هاي اساسي ماهوي بين انتخابات به سبك غربي آن و مردم سالاري ديني و مولفه هاي پذيرفته اش وجود دارد. از جمله اين تفاوت ها، نوع تبليغات، جلب افكار عمومي و جذب آراي آنها است، امر مهمي كه توسط حضرت امام(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامي همواره مورد تاكيد قرار گرفته در انتخابات، بهترين وضعيت برگزيده شدن و انتخاب بهترين ها است تا با هوشياري بال هاي سياسي مردمي نهاد مشورتي مورد نياز كشور به دست مردم تشكيل شود.
روش هاي مذموم در تبليغات انتخاباتي
براي انتخاب بهترين ها شناخت، حرف اول را مي زند، شناخت هم از راه هاي گوناگوني ايجاد مي شود كه يكي از آنها قطعا تبليغات و سازوكارهاي تبليغي است. آنچه واضح و روشن است اين كه در شناخت نامزدها، نبايد تبليغات رنگين و متنوع آن هم از نوع غربي آن و با هزينه هاي ميلياردي، در شرايطي كه كشور با مشكلات متعدد اقتصادي بازمانده از گذشته دست و پنجه نرم مي كند، انجام شود. اين قبيل اقدامات كمترين تاثير مثبتي در مشاركت سياسي مردمي دارد كه بيشتر آنها از حيث اقتصادي متوسط محسوب شده و همچنين نگاه چندان خوشايندي نيز به اين دست اسراف كاري ها ندارند.
از جمله نكات ديگري كه ضروري است به آن توجه شود، اجراي اقدامات تكراري است كه همواره از سوي گروه هاي سياسي و يا بهانه جو در انتخابات شكل مي گيرد و آن نيز زيرسوال بردن و ناديده گرفتن عملكرد مسئولان بخش هاي ديگر است. نگاهي به شعارهاي نامزدهاي مجلس نشان مي دهد كه در آستانه هر انتخاباتي نقد مسئولان هميشه بهانه خوبي براي به نمايش گذاشتن آنها مي شود و اين بار كه انتخابات مجلس هشتم، بهترين فرصت براي بهره برداري تبليغاتي از نارضايتي مردم شده، برخي به بزرگ نمايي اين مشكلات مي پردازند و اين اميدواري را در مردم ايجاد مي كنند كه آنها با توجه دقيق به واقعيات به مشكلات مردم رسيدگي خواهند كرد ولي آنچه نبايد ناديده گرفته شود تلاش بسياري از نهادهاي دولتي و حكومتي براي كاهش رنج هاي مردم است. بايد گفت امروزه شرايط كشور به گونه اي است كه مشكلاتي فراروي مردم و مسئولان قرار دارد كه جز با همكاري و صبر مردم و برنامه ريزي عالمانه مديران قابل حل نيست. اگر بلوغ و رشد انتخاباتي انتخاب كنندگان چنان باشد كه رفتار تبليغاتي داوطلبان را فارغ از هيجانات و احساسات مقطعي ارزيابي كنند، اگر وعده هاي بزرگ، ناشدني و بي ارتباط با نمايندگي مجلس را نشانه اي از عدم صداقت تلقي كنند و اگر ريخت وپاش ها امتيازي منفي محسوب شود، ديگر كسي به خود اجازه نخواهد داد با چنين اقداماتي به فرهنگ ملي اهانت كند.
سخنان حضرت آيت الله العظمي خامنه اي در اجتماع عظيم مردم يزد برخاسته از نگاهي آسيب شناسانه در همين باب بود، ايشان انتخاب بهترين نامزدهاي انتخاباتي با راي مردم را زمينه ساز تشكيل مجلس مورد نياز كشور خواندند و خاطرنشان كردند: «در شناخت نامزدها نبايد تبليغات رنگين و متنوع و با وعده هاي بزرگ و غيرعملي عمران و آباداني را ملاك قرار داد، چرا كه اينگونه كارها وظيفه دولت است و وظيفه نماينده مجلس شناخت و تصويب قوانين مورد نياز و مشخص كردن مسير حركت قواي مجريه و قضاييه است.»
بدون شك اثبات توانايي، قابليت ها و شايستگي هاي نامزد انتخابات امري لازم و ضروري است و اگر تلاش ها به آنجا بينجامد كه رعايت صداقت در گفتار و ادعا، جزء اصول انتخاباتي تلقي شود. يقينا هدف اصلي تبليغات چيزي جز اين نيست، توجه به اينكه نامزدهاي انتخاباتي بازيگر اصلي عرصه انتخابات هستند، قطعا پرهيز از بداخلاقي ها، تخريب و هتك حرمت، جريانات، احزاب و كانديداهاي نمايندگي مجلس از جريانات و طيف هاي مختلف مي تواند سلامتي كامل انتخابات را در پي داشته باشد.
