سرانجام پس از ماه ها كشمكش سياسي در فرانسه، براي انتخاب جانشين ژاك شيراك، در پي اعلان نتايج دور دوم انتخابات رياست جمهوري، نيكلاساركوزي، نامزد حزب راستگرايي يو ام پ (1) با كسب 53 درصد آرا، در برابر خانم رويال، نامزد سوسياليست ها به پيروزي رسيدو به عنوان رئيس جمهوري فرانسه برگزيده شد.

 كشور فرانسه، از سال 1848 ميلادي تاكنون 22 رئيس جمهور را به چشم ديده است و نيكلا ساركوزي با كسب بيشترين آرا در دور دوم انتخابات رياست جمهوري، به عنوان بيست و سومين رئيس جمهور، به اليزه راه يافت.

 دور اول انتخابات فرانسه، در تاريخ دوم ارديبهشت برگزار شد كه در اين مرحله، ساركوزي و رويال توانستند، با به دست آوردن بيشترين ميزان آراي رأي دهندگان، به دور دوم انتخابات راه يابند بر همين اساس ميزان آراي ديگر نامزدهاي شركت كننده در دور اول انتخابات رياست جمهوري فرانسه به شرح زير بوده است: (ژان ماري لوپن) (راست افراطي) با 10/51 درصد و (فرانسوابايرو) (راست ميانه) با 18/55درصد آراي اخذ شده را به خود اختصاص دادند و (اولويه بوزانسنو) ازحزب كمونيست انقلابي 4/3 درصد، (فيليپ دو ويليه) از حزب راست افراطي جنبش براي فرانسه، 2/7 درصد، (ماري ژرژ بوفه) از حزب كمونيست فرانسه، 1/8 درصد، (دومينك ووآنه) از حزب سبزها 1/7درصد، (آرلت لاگيه) از حزب مبارزه كارگري، 1/6 درصد، (نيكلا نيوز)از حزب شكار، ماهيگيري و طبيعت، 1/3 درصد، (ژرار شيواردي) ازحزب كارگران 0/1 درصد از آرا را كسب كرده بودند.

 با آنكه ژان ماري لوپن از فرانسوي ها خواسته بود كه در انتخاب دور دوم شركت نكنند و آن را تحريم كرده بود، باز هم حدود 85 درصد واجدين شرايط در اين انتخابات شركت كردند. ژان ماري لوپن، حتي رسمٹ درسخنراني تبليغاتي خود از ساركوزي خواسته بود كه از انتخابات كنار رفته و به دليل كانديدا شدن در انتخابات رياست جمهوري فرانسه از مردم عذر خواهي كند. نا گفته پيداست كه يكي از بهانه هايي كه لوپن براي انتقاد از ساركوزي اظهار مي كرد، مجاري الاصل بودن وي است كه دراين راستا، مانورهاي بسياري انجام داد. وي به خوبي مي داند كه مردم فرانسه به زبان و اصالت خود اعتقاد بسياري دارند.

 نيكلا ساركوزي در فرانسه به دنيا آمده؛ اما پدر و مادر وي خارجي بودند. پدر وي كه يكي از اشراف زادگان مجارستان بوده، در طول جنگ جهاني دوم به ترك خانه و كاشانه خود مجبور مي شود و به فرانسه مهاجرت مي كند و در آنجا با مادر نيكلا كه يك يوناني يهودي بوده، آشنا مي شود؛ البته مادر وي پس از اين آشنايي، دين مسيحيت را بر مي گزيند.

 به همين دليل، دين ساركوزي نيز يهودي مي شود كه با توجه به اين نكته، حمايت هاي آشكار و بي پرده وي از يهوديان بي علت نيست.

 از نيكلا ساركوزي كه در حزب راستگراي فرانسه پيشرفت هاي بسياري داشته، به عنوان شاگرد شيراك ياد مي شود؛ حتي برخي روزنامه هاي فرانسوي نيز از توافق هاي پشت پرده شيراك با وي درزمينه انتخابات رياست جمهوري فرانسه خبر داده اند. شيراك در روز 21مارس به صورت رسمي حمايت خود را از ساركوزي اعلام كرد.

 در همين حال، ساركوزي كه مقام وزارت كشور فرانسه را طي چند سال اخير بر عهده داشت، با بحران هاي بسيار عظيمي رو به رو شد كه مي توان گفت، بخشي از محبوبيت وي را نزد فرانسويان از بين برد. ازجمله اين بحران ها مي توان، به شورش هاي سال 2005 ميلادي اشاره كرد كه درآن، مهاجران درپي كشته شدن دو نوجوان سپاه پوست در يكي از شهرهاي اطراف پاريس، به خيابان ها ريختند و هزاران خودرو و مغازه را به آتش كشيدند و خسارت هاي بسياري به اموال دولتي وارد آوردند. (2)

 پيش از بررسي پيامدهاي انتخاب نيكلا ساركوزي به عنوان رئيس جمهور جديد فرانسه، يادآوري اين نكته ضروري به نظر مي رسد كه به زودي انتخابات پارلماني در فرانسه برگزار مي گردد و ساركوزي براي اينكه بتواند سياست هاي خود را به مرحله اجرا در آورد، بايد حزبش درانتخابات پارلماني آينده كه در ماه ژوئن برگزار مي گردد، نيز پيروزي شود؛ در غير اين صورت نيكلا ساركوزي مجبور خواهد بود، قدرت سياسي را باحزب رقيب تقسيم كند؛ به عبارت ديگر، با نخست وزير حزب رقيب همكاري نمايد. بنابراين، براي تغيير اساسي در سياست داخلي و خارجي فرانسه، بايد منتظر انتخابات پارلماني جديد بود.

 پيامدهاي انتخاب نيكلا ساركوزي به عنوان رئيس جمهور جديد فرانسه

 1. روابط با اتحاديه اروپا

 از پيامدهاي مهم انتخاب نيكلا ساركوزي به عنوان رئيس جمهورجديد فرانسه، تسريع در فرايند تصويب قانون اساسي اتحاديه اروپااست. اين در حالي است كه قانون اساسي اتحاديه اروپا، توسط 54/67درصد مردم فرانسه در 29 مي 2005، رأي منفي گرفت. اين رأي منفي در كشوري كه خود داعيه دار و سردمدار شكل گيري و توسعه اتحاديه اروپا بود، براي رهبران اتحاديه نو پاي اروپايي پيام ويژه اي داشت. ازاين رو، اتحاديه اروپا به دنبال رئيس جمهوري بود كه بتواند، بن بست پيش آمده در تصويب قانون اساسي را باز گشايي نمايد.

 به گفته گاردين، ساركوزي (آقاي رئيس جمهور) مورد نظراروپايي هاست مردي كه با تصميم هاي ضربتي خود، به پيشرفت اقتصادي و سياسي اتحاديه اروپا، محبوب بسياري رهبران اروپايي است. البته وي يك بار انتقادات فراواني را بر پيكر بانك مركزي اتحاديه اروپا وارد كرد. با اين همه آنجلا مركل و توني بلر از رياست جمهوري وي دفاع مي كردند. از نظر بسياري سياستمداران اروپايي، اين نيكلاساركوزي است كه مي تواند، با عقايد خود اروپا را وارد مرحله تازه اي كند.

 بنابراين، با انتخاب نيكلا ساركوزي، احتمال مي رود كه وي به سرعت با ساير رهبران اروپايي وارد مذاكره شود و بدين ترتيب، پيش نويس جديد قانون اساسي واحد اتحاديه اروپا، روي ميز رهبران كشورهاي اروپايي قرار گيرد.

 درباره اصلاحات اتحاديه اروپا، وي بر آن است كه اتحاديه اروپا بايد ازافزايش تعداد اعضا خودداري كند... اتحاديه اروپا پس از افزايش تعداداعضاي خود از 15 به 25 كشور، به زمان نسبتا طولاني نياز دارد تا بتواندتوان و قواي خود را افزايش دهد. وي با اشاره به كانديداتوري كشورهاي روماني، بلغارستان و تركيه براي عضويت در اتحاديه اروپا اظهار داشته است كه اتحاديه اروپايي، پيش از اين به بلغارستان و روماني وعده عضويت اين اتحاديه را داده است؛ اما بايد بپذيريم كه تركيه، به هيچ وجه شرايط لازم و كافي براي پيوستن به اتحاديه اروپايي را ندارد وتركيه تنها مي تواند، به عنوان شريك تجاري با اتحاديه اروپايي تلقي گردد.

 از اين رو، موضع ساركوزي در قبال اتحاديه اروپا، موافق موضع آنجلامركل صدر اعظم آلمان است. وي معتقد است كه بايد به سرعت درباره قانون اساسي اتحاديه اروپا كه در سال 2005 در همه پرسي فرانسه شكست خورد، به نتيجه رسيد. بنابراين ساركوزي گفته است كه نسخه تغيير يافته اين قانون را به همه پرسي نخواهد گذاشت، بلكه به تأييدمجلس اكتفا خواهد كرد، زيرا بر اساس قانون اساسي فرانسه، رئيس جمهور مي تواند، بدون ارجاع به همه پرسي و تنها براساس تصويب مجلسين، به يك معاهده بين المللي بپيوندند.

 از سوي ديگر، بي ترديد در اين چار چوب، اتحاد ميان رهبران راست گراي آلمان و فرانسه، مي تواند به موتور حركت تقويت ساختارهاي معطل اتحاديه اروپا تبديل گردد.

 2. روابط با ايالات متحده امريكا

 از زماني كه ژاك شيراك، مخالفت خود را با ائتلاف، به رهبري امريكا، در جنگ عراق، در سال 2003 اعلام كرد، روابط فرانسه و به تبع آن اتحاديه اروپا، با ايالات متحده امريكا رو به سردي گراييد. در همين دوره زماني، نيكلا ساركوزي در دولت حزب حاكم، به عنوان وزير كشور واقتصاد و دارايي، چند بار به ايالات متحده امريكا سفر كرد و كوشيد تا ازسردي اين روابط بكاهد؛ از اين رو انتخاب وي به رياست جمهوري فرانسه اين مسئله را تداعي كرده است كه وي مي تواند، روابط اروپا -امريكا را بهبود بخشد. شايد به همين دليل در نخستين ساعات اعلام انتخاب وي به رياست جمهوري، جرج دبليو بوش، با تماس تلفني، انتخاب وي را تبريك گفت. گرچه نيكلا ساركوزي در نخستين نطقي كه پس از پيروزي اش در اين انتخابات ارائه كرد، از دوستي و همكاري باايالات متحده سخن گفت: ولي به اختلاف نظرها با اين كشور، به ويژه در خصوص مسئله محيط زيست و گرم شدن كره زمين نيز اشاره كرد.

 با اين همه، قانون اساسي اتحاديه اروپا و الحاق تركيه به اين اتحاديه، از مشكلات جدي فرا روي دولت آينده فرانسه است. از يك طرف، مردم فرانسه به قانون اساسي اروپا در همه پرسي پاسخ منفي داده اند كه بسياري برآنند كه اين پاسخ منفي فرانسويان به قانون اساسي اروپا، پاسخ منفي آنان به الحاق تركيه به اين اتحاديه است كه از سوي امريكاو متحدانش در اروپا حمايت مي شود. بنابراين مسئله الحاق تركيه به اتحاديه اروپا، از ديگر نقاط چالش برانگيز در روابط دولت جديد فرانسه وايالات متحده امريكا خواهد بود.

 از همين رو برخي تحليلگران بر آنند كه روابط خوب فرانسه، امريكا وانگليس كه ساركوزي وعده آن را داده است، به زودي به تيرگي خواهدگراييد، چرا كه اين روابط همواره در طول تاريخ، براساس بي اعتمادي بوده است و اين مسير به راحتي تغيير نخواهد كرد. همچنين به نظرمي رسد كه خوش بيني امريكايي ها درباره بهبود روابط با فرانسه، تااندازه اي مشكل باشد، زيرا ساركوزي همواره در اتخاذ تصميم در مسائل سياست بالادستانه محافظه كار بوده است و بعيد به نظر مي رسد كه وي، بدون در نظر داشتن ديدگاه هاي حزبي دست به اقدامات يك سويه بزند.

 3. روابط با اسراييل و مسئله فلسطين

 گرچه بسياري برآنند كه ژاك شيراك تلاش مي كرده تا در درگيري ميان اسراييل و فلسطين، توازني را بعضا به نفع فلسطيني ها اتخاذ كند؛ ولي به نظر مي رسد كه با توجه به وابستگي مذهبي نيكلا ساركوزي به دين يهود، اين توازن به نفع اسراييل تغيير يابد. در همين چار چوب، (سيمونه وي) وزير پيشين بهداشت فرانسه و از يهوديان معروف اين كشور، در طول انتخابات، از كانديداتوري نيكلا ساركوزي حمايت مي كرد؛ حتي ساركوزي در جمع خبرنگاران پس از ديدار با سيمونه وي كه خود را از بازماندگان كشتار يهوديان معرفي مي كند، اعلام كرد: (سيمونه وي) حمايت خود را از من در انتخابات رياست جمهوري اعلام كرد. شايان يادآوري است كه سخنراني هاي سيمونه وي در مراسم بزرگداشت قربانيان (هولوكاست) در فرانسه و محل اردوگاه (آشويتس)در لهستان و نيز مواضع جانبدارانه وي نسبت به اسرائيل، از وي چهره اي شاخص در جامعه يهودي فرانسه ساخته است.

 با اين همه، نيكلا ساركوزي بايد در برابر سياست سنتي و تاريخي فرانسه در خصوص مسئله فلسطين و اسراييل كه از زمان رياست جمهوي فرانسوا ميتران تا ژاك شيراك ادامه داشت، يعني سياست به اصطلاح (موازنه ميان حق اسراييل بر امنيت و حق فلسطيني ها برتشكيل يك دولت مستقل)، پاسخ قانع كننده اي به افكار عمومي فرانسه بدهد.

 4. درباره برنامه هاي هسته اي جمهوري اسلامي ايران

 در خصوص برنامه هاي هسته اي جمهوري اسلامي ايران، وي بر آن است كه براساس پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي كه به امضاي تقريبا تمام كشورهاي جهان، از جمله ايران رسيده است، كشورهايي كه داراي سلاح هسته اي همچون فرانسه، متعهد شده اند كه اين فناوري رابه كشورهاي ديگر منتقل نكنند.

 وي معتقد است كه رعايت اين پيمان ضروري است، زيرا جهان از خطرقابت در دستيابي به تسليحات هسته اي به دور مي ماند. بنابراين، پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي، تنها ابزار بين المللي است كه ما در اين زمينه در اختيار داريم و از سوي تقريبا تمام كشورهاي جهان نيز به رسميت شناخته شده است.

 وي به صراحت گفته است: در عوض، من عقيده دارم كه ايران مانندتمام كشورهاي ديگر كه از فناوري هسته اي صلح آميز برخوردار هستند، از اين حق برخوردار است؛ البته اگر تهران به تعهدات بين المللي خوداحترام بگذارد.

 ساركوزي همچنين خاطرنشان كرده است: من اين عقيده را كه انرژي هسته اي صلح آميز، بايد براي شمار محدودي از كشورهاي ثروتمندباشد، رد مي كنم، زيرا انرژي هسته اي انرژي آينده جهان خواهد بود. درعين حال، ساركوزي در مناظره تلويزيوني خود، با حمله به برنامه هاي هسته اي صلح آميز ايران، ادعا كرد كه مجهز شدن ايران به سلاح هسته اي غير قابل قبول است. ساركوزي در ادامه ورود ايران به مرحله صنعتي غني سازي را نگران كننده خوانده و افزود: ايران نبايد به سلاح هسته اي دست يابد. وي در خصوص مسئله هسته اي ايران بر لزوم اجماع جهاني براي يافتن راه حلي ديپلماتيك براي بحران هسته اي ايران تاكيد كرده است.

 در حالي كه خانم رويال، رقيب اصلي ساركوزي براي ورود به كاخ اليزه، در اظهارات خود به شدت از ايران به علت ورود به مرحله غني سازي صنعتي انتقاد كرده و خواستار بازگشت ايران به مسيري شد كه به باوروي (مسير منطق) است. در حالي كه نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري فرانسه با پرسش هاي متعددي در مورد برنامه هاي هسته اي ايران و نحوه برخورد و تعامل با اين كشور روبرو بودند، تنها ژان ماري لوپن، حاضر به حمايت از برنامه هاي هسته اي ايران شده است.

 پس از برگزاري دور اول انتخابات رياست جمهوري فرانسه و صعود دوكانديداي راست و چپ، موضع گيري نيكلا ساركوزي نسبت به ايران تندتر گرديد. وي اظهار داشت كه در صورت انتخاب شدن به اين سمت، خواهد كوشيد تا با تشديد تحريم هاي بين المللي عليه ايران، اين كشوررا به توقف برنامه اتمي كنوني اش وادار سازد. به گزارش خبرگزاري ها، ساركوزي در گفت و گو با شبكه يك تلويزيون فرانسه، در خصوص پرونده هسته اي ايران گفته بود: (ايران با اصرار بر ادامه فعاليت هاي كنوني اش مهم ترين مشكل را در عرصه روابط بين المللي به وجود آورده است). وي در ادامه، در اظهاراتي مداخله جويانه، ابراز عقيده كرده بود كه بايد (بين حكومت ايران و مردم اين كشور تفاوت قائل شد). (3)

 اين موضع ساركوزي كه منطبق با سياست هاي امريكا و اسراييل براي تحت فشار قرار دادن ايران اتخاذ مي شود، در حالي است كه وي سخنراني بهمن ماه گذشته خود، در جمع خبرنگاران، ايران را كشوري بسيار بزرگ و داراي تمدني عظيم خوانده بود. سخنان ساركوزي در آن زمان، به نوعي نرمش در برابر ايران تعبير شده بود؛ اما سياستمدارفرانسوي پس از آن با موضع گيري هاي شديد خود، عملا نشان داد كه ترجيح مي دهد همپا و در كنار انگليس و امريكا حركت كند.

 جمع بندي و نتيجه گيري

 1. همان گونه كه پيش تر آمد، براي اينكه نيكلا ساركوزي بتواند، سياست هاي خود را به مرحله اجرا در آورد، بايد حزبش در انتخابات پارلماني آينده كه در ماه ژوئن برگزار مي گردد، پيروز شود، در غير اين صورت، نيكلا ساركوزي مجبور خواهد بود، قدرت سياسي را با حزب رقيب تقسيم كند، بنابراين براي تغيير اساسي در سياست داخلي وخارجي فرانسه منتظر انتخابات پارلماني جديد بود.

 2. در انتخابات رياست جمهوري فرانسه، مسائل مرتبط با دنياي خارج، بازتابي بسيار كمرنگ داشت. نتايج يك نظر سنجي انجام شده پس از پايان رأي گيري مرحله اول انتخابات نشان داد كه تنها 9 درصد ازمردم اين كشور سياست خارجي را به عنوان يك عامل تعيين كننده درانتخاب كانديداي مورد نظرشان دخالت داده اند. ساركوزي و رويال نيزهيچ گاه نخواستند كه ديپلماسي را يكي از موضوعات تعيين كننده انتخابات معرفي كنند، عليرغم اينكه مي دانستند رفع نگراني هاي مردم در مسائلي همچون بحران مهاجرت و جهاني سازي، داشتن ايده هاي مشخص و بلند مدت در روابط خارجي غير ممكن است. از طرفي ديگر، هر دوي آنها در بسياري مسائل مورد توجه عامه مردم، مواضعي يكسان اظهار داشتند: هر دو از جنگ به رهبري امريكا در عراق انتقاد مي كردند، مخالف اقدام نظامي عليه ايران بودند، مي خواستند كه تحريم هاي شديدتري عليه دولت سودان وضع شود و خواستار آن بودند كه توجه به وضع حقوق بشر در كشورهاي ديگر، به عنوان يك اولويت در تنظيم روابط فرانسه با آن كشورها مطرح باشد.

 3. هر چند موضع ساركوزي به دليل همراستايي وي با انگليس وامريكا قابل درك است؛ اما در درون حزب يو ام پ (4)، شخصيت هاي كهنه كار و قديمي هستند كه به استقلال در روابط ايران ـ فرانسه تمايل دارند. در همين چارچوب، مي توان به ژيسكار دستن رئيس جمهور اسبق فرانسه اشاره كرد كه همواره از برنامه هاي هسته اي ايران دفاع كرده است. رئيس جمهور پيشين فرانسه به يك روزنامه ژاپني گفته است كه درخواست از ايران براي متوقف كردن غني سازي اورانيوم درست نيست. وي كه معمار اتحاديه اروپا تلقي مي گردد، در بخش ديگر از سخنان خود، از فشار بيش از حد به ايران انتقاد كرده است. بنابراين، به نظر مي رسد، علي رغم نزديكي نيكلا ساركوزي به انگليس و امريكا در خصوص برنامه هاي هسته اي ايران، الزامات درون حزبي اجازه تصميم يك سويه و يك طرفه را به رئيس جمهور جديد نخواهد داد. از سوي ديگر، هرگونه امكان برقراري گفت و گو مستقيم يا غير مستقيم ايران - امريكا، مي تواند تأثير مهمي در روابط جديد ايران ـ فرانسه داشته باشد.

 پي نوشت ها:

 1ـUPM

 2ـwww.mehrnews.com/fa

 3ـwww.aftabnews.ir/sdcba8b0.rhbgzp.brrblh8uouii2u.r.html

 4ـUPM