مي گويند پژوهش نقطه عزيمت توسعه و پيشرفت در جوامع بشري است. از زماني كه انسان ها دريافتند، قادر نيستند تمامي واقعيات و كشف حجاب از حقايق امور و يافتن پاسخ به مجهولات پيش روي خويش را به طور مستقيم از طريق وحي و الهام بدست آوردند به تجربه پي بردند كه با مدد عقل خدادادي مي توانند كارهايي را با مشاهده مستقيم و غير مستقيم همراه با نظم و دقت نظر و برنامه ريزي دقيق و نظام مند انجام دهند كه نتيجه آن موفق تر از كارهايي است كه فاقد صفات برشمرده شده مي باشند. بدين صورت انسانها به مرور زمان و اندوختن تجارب بيشتر اين گونه تلاشهاي برنامه ريزي شده و نظام مند، كه آنها را در كشف حقايق و يافتن راههاي صحيح توسعه و پيشرفت كمك مي كرد «پژوهش علمي» نام نهادند.
امروزه بيش از هر عصري و زماني نقش پژوهش به شيوه هاي علمي در زندگي انسان عصر حاضر برجسته و پررنگ شده است به قسمي كه ادامه حيات علمي انسان با پژوهشهاي علمي گره خورده است. تحقيق هاي علمي گره هاي كور بسياري را از زندگي انسانها گشوده است، اختراعات، اكتشافات و زندگي نوين بشريت مديون پژوهشگران و محققاني است كه به جاده هاي تاريك زندگي مادي بشر روشني بخشيده اند.
گرچه پژوهش ابتدا در علوم مادي و فيزيكي رايج شد اما به مرور به خدمت كليه علوم اعم از: انساني، تربيتي و … درآمده است. سياست، اقتصاد، روانشناسي، صنعت، جامعه شناسي، معماري و در يك كلام تمدن بشري حيات نوين خود رادر سایه پژوهش هاي علمي تجربه مي كنند. با اين اوصاف به نظر مي رسد كه هنوز تحقيق و پژوهش به روش علمي در كشور اسلامي ما جايگاه مناسب خود را نيافته است و اندك يافته هاي علمي را تنها در كتابخانه ها و آرشيوهاي دانشگاه ها مي توان يافت و اثري از كاربردي كردن آنها به منظور بهبود بخشيدن به وضعيت بخشهاي مختلف جامعه به چشم نمي خورد.«بررسي اعتبارات تحقيقاتي كشورمان طي دوره 1377-1357 و نسبت آن به توليد ناخالص ملي چيزي معادل 25% توليد ناخالص ملي را نشان مي دهد »(1) و در حال حاضر چيزي كمتر از 1% توليد ناخالص ملي را به خود اختصاص داده است كه اين ميزان در مقايسه با كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه بسيار ناچيز است. و اين احوال در شرايطي است كه ما خود را منتسب به مكتبي مي دانيم كه نسبت به ساير اديان الهي و لحظه هاي فكري بيشترين توجه را به امر علم و علم يابي مبذول داشته است. وتفكر و انديشه علمي و مباحث علمي را بالاتر از تلاوت قرآن و برابر با ماهها و سالها عبادت مي داند. انتظار مي رود با توجه به گامهاي بلند جهاني در راه توسعه و بهبود وضعيت زندگي بشري با اتكاء به علم و تحقيقات علمي اين مقوله جايگاه مناسب خود را در متن جامعه ما بيابد و بزودي شاهد اين باشيم كه هيچ تصميمي در هيچ سطحي از جامعه بدون اتكاء به پژوهش و تحقيق علمي اتخاذ نگردد. آمين يا رب العالمين. هفته پژوهش را به جامعه نخبگان و محققان و همه شيفتگان علم و دانش تبريك عرض مي نمايم.
منبع:
1. انقلاب اسلامي و چالش هاي جهاني شدن فرهنگ، ابوالقاسم صيادي