براي تجارت نفت خام فيزيكال در بازارهاي بين المللي بايد مسائل بسياري را مورد توجه قرار داد از جمله:

1-قيمت گذاري نفت خام

2-شاخص قيمت در بازار

3- ساختار قيمت

4-بررسي هزينه حمل و آربيتراژ براي محمولات فيزيكي

5-ارزش نفت خام و عواملي كه قيمت آن را تعيين مي نمايند همچنين چگونگي ارتباط آن با استفاده از شاخص قيمت مورد نظر مي باشد.

لازم بذكر است در بازار فيزيكي ، معاملات دو جانبه بوده و براساس مذاكرات قراردادي فيمابين طرفين، توافق مي شود در حاليكه در بازار سلف (FORWARD ) عليرغم دو جانبه بودن قرار دادها،معاملات براساس شرايط و مقررات استاندارد صورت مي گيرد ليكن در بازارهاي بورس، مبادلات بدون شناخت طرفين از يكديگر و از طريق CLEARING انجام مي گردد.

*- در معاملات بازار فيزيكال:

1-نوع قرارداد

2-كيفيت نفت خام يا فرآوردههاي نفتي مورد مبادله

3-جغرافيايي بازاري كه در آن مبادله صورت مي گيرد

4-نوع مكانيزم قيمت گذاري

ملاك عمل مي باشند. بعلاوه قيمت نفت خام تحت تاثير عوامل عرضه و تقاضاي جهاني ،همچنين وضعيت اقتصاد جهاني از نقطه نظر ماكرو بعلاوه پيش بيني وضعيت آينده اقتصادجهاني است ضمن آنكه قيمت گذاري براساس جغرافياي بازار تعيين مي گردد.

*- روند تحولات قيمت گذاري نفت خام

1-قبل و بعد از جنگ جهاني دوم قيمت گذاري نفت در بازار فيزيكال توسط شركت هاي عمده نفتي تعيين ميگرديد و قرار دادهاي بلند مدت بر اساس قيمتهاي اعلان شده در بازار انجام ميگرفت.

2- در اوائل دهه شصت با تاسيس اوپك ، قيمت گذاري نفت خام براساس قيمت هاي رسمي فروش كه توسط اعضاء اوپك تعيين ميگرديد ، انجام مي شد..

3-از اوائل دهه هشتاد سيستم مزبور كارائي خود را در بازار از دست داد و بعد از اين قيمت نفت خام براساس ارزش خالص فرآورده هاي استحصالي در بازار تك محموله تعيين مي شد.

4- از اواسط دهه هشتاد به بعد قيمت گذاري نفت خام بر حسب قيمت هاي تك محموله در بازار انجام مي شد.

4-هم اكنون نيز قيمت گذاري با ايجاد بازارهاي سلف و بازار هاي بورس بر حسب قيمت هاي اين بازارها محاسبه مي گردد.

با توجه باينكه اغلب توليدكنندگان نفت خام در بازار فيزيكال گزينه فروش بصورت FOB رادر مقابل فروش بصورت سيف با ساختارهاي متفاوت قيمت گذاري پيش روي خود دارند، ترجيح ميدهند. كه فروش آنها بر مبناي FOB در بازار صورت گيرد، زيرا فروش بصورت فوب در بازار از شفافيت بيشتر ي نسبت به قيمت هاي سيف (CIF ) بر خودار مي باشد.

نحوه قيمت گذاري نفت خام بصورت FOB براساس بندر بارگيري و قيمت نفت خام شاخص مرتبط به آن صورت گرفته و ديفرانشيل ميان نفت خام شاخص با نفت خام مورد معامله براساس ارزش نفت خام در پالايشگاه بازار مصرف تعيين مي گردد.

در حاليكه فروش به روش سيف براساس محاسبه هزينه حمل اوليه و ثانويه، ضايعات اعم از ضايعات اقيانوسي و ضايعاتي كه در نتيجه نقل و انتقال محموله انجام مي شود و نيز هزينه هائي نظير هزينه بندري، هزينه بيمه نفت خام، نرخ بهره از زمانيكه محمولات نفتي در بندر مبدا بارگيري تا زمانيكه در بندر مقصد تخليه ميشوند ، را شامل مي شود.

*- براي مقايسه قيمت نفت خام فيزيكال با قيمت نفت خام بازار بورس كه تحت قراردادهاي FUTURES مي باشد:

1- هزينه حمل

2- نحوه تعيين دوره بارگيري

3- اسناد حمل

4- حجم مورد مبادله

5- دموراژ (براي نفت خام فيزيكال) ملاك عمل مي باشد.

*_ در حاليكه براي قراردادهاي FUTURES:

1--ميزان LIQUIDTY

2- هزينه عمليات كارگزاران بازار بورس براي انجام معاملات

3- ميزان قراردادهاي مورد مبادله

5-ميزان سپرده گذاري لازم جهت انجام معاملات ( Margin) ملاك عمل مي باشد.

در قراردادهاي مورد مبادله در بازارهاي FUTURES دانستن زمان انقضاي قرارداد، حجم هر قرارداد، نحوه خريد يا فروش آن كه مي تواند بصورت LONG يا SHORT باشد، ديفرانشيل قيمت قرارداد مورد مبادله با قيمت قراردادهاي ماههاي قبل يا بعد، نحوه تسويه حساب و همچنين اطلاع از وضعيت FORWARD CURVE اهميت ويژه اي دارد. منظور از درك صحيح FORWARD CURVE آنست كه تا چه اندازه بازار در حالت BACKWARDTION يا CONTANGO قرار دارد.

*- بازار برنت داراي سه بازار است:

1-بازار فيزيكال نفت خام برنت براساس مقررات زمان حمل آن مشخص و قيمت آن مي تواند ثابت (FIXED PRICE) و يا مرتبط به قيمت بازار FORWARD باشد.

2-بازار سلف (FORWARD) برنت، قيمت بصورت ثابت (FIXED PRICE) بوده و ارزش آن در آخر هر روز طي 30 دقيقه از طريق نشريه PLATTS و براساس مبادلات بازار به وقت نيويورك از ساعت 5 تا 30/5 بعد از ظهر ارزيابي مي شود و محمولات آن مي تواند بصورت كامل و يا بصورت PARTIAL مورد مبادله قرار گيرد محمولات بازار FORWARD برنت غالباً تسويه حساب نقدي (BOOK-OUT) مي شوند ولي تعدادي از آنها به فيزيكال تبديل مي گردند.

3- بازار FUTURES واحد استاندارد محمولات نفت خام برنت مورد مبادله بر اساس يك

LOT ( 1000 بشكه) بوده و با قيمت ثابت (FIXED PRICE ) مورد معامله واقع مي شوند اين محمولات مي توانند از طريق مكانيزم EFP به محمولات فيزيكال تبديل شوند ولي غالباً 99 درصد آنها تسويه حساب نقدي CASH SETTLEMENT مي شوند. علاوه بر مبادلات بازارهاي فوق مي توان از اختلاف ميان قيمت بازارهاي بورس و FORWARD نيز استفاده كرد كه اين مبادلات توسط معامله گران در بازار OTC انجام مي شود. زيرا قيمت نفت خام برنت DATED كه برنت فيزيكال است در حقيقت معادل قيمت برنت در بازار FUTURES يا FORWARD بعلاوه يا منهاي ارزش زماني ( TIME VALUE) آن است همينطور ارزش ديگر نفت خامهائي كه مرتبط به برنت DATED مي باشند تنها از طريق ديفرانشيل مربوطه از فرمول فوق الذكر تبعيت مي نمايند.

*- ديفرانشيل قيمت هر نفت خام با برنت DATED نيز بر حسب:

1-تغييرات قيمت فرآورده هاي استحصالي آن در بازار

2-ميزان عرضه و تقاضا

3- تغييرات در پنجره آربيتراژ

4-تغيير درساختار بازار از CONTANGO به BACKWARDATION و بالعكس تغيير مي كند.

توليد كنندگان و مصرف كنندگان نفت خام در بازارهاي FORWARD و FUTURES به منظور

پوشش ريسك خود، از اين قرار دادها بهره مي گيرند بعنوان مثال قراردادهاي CFD يكي از آنهاست و اصولاً به معاملاتي كه براي برنت DATED در مقابل برنت FORWARD و همينطور معاملاتي كه براي برنت DATED در مقابل برنت FRONT LINE FUTURES و همچنين براي برنت DATED در مقابل نفت خام يورال انجام مي شود CFD مي گويند. CFD در حقيقت عبارت ازCONTRACT FOR DIFFERENCES مي باشد و نوعي SWAP محسوب مي شود زيرا:

فروش يا خريد يك دوره خاص كه معمولاً يك هفته يا ماه است به قيمت ثابت يا شناور انجام مي گيرد.

براي مثال فرض مي كنيم:

1- شركت A نفت خام برنت را به قيمت FIXED مثلاً 28.50دلار در هر بشكه به شركت B مي فروشد.

2- و در مقابل شركت B نفت خام برنت را به قيمت FLOATING از شركت Aخريداري مي نمايد.

پس از انجام معاملات فوق چنانچه ميان قيمت FIXED و FLOATING اختلاف وجود داشته باشد، اختلاف مزبور را در حجم قرارداد ضرب نموده وطرفين با يكديگر تسويه حساب مي نمايند:

مثلاً اگر ميانگين 5 نرخ برنت ( FLOATING PRICE ) 28 دلار شود و حجم مورد معامله در بازار FORWARD ، 50000 بشكه باشد.

نتيجتا: سود شركت A از انجام اين CFD برابر خواهد بود با:

$25000=50000 $x50. 0 دلار

* - معاملات SWAP به چهار طريق زير در بازار صورت گيرد:

1- فروش / خريد به قيمت ثابت در مقابل خريد / فروش به قيمت شناور.

2- فروش / خريد به قيمت شناور در مقابل خريد / فروش به قيمت شناور.

3- فروش / خريد به قيمت شناور در مقابل خريد / فروش قراردادهاي FUTURES.

4- فروش / خريد به قيمت ثابت در مقابل خريد / فروش قراردادهاي FUTURES.

معاملات SWAP بلحاظ آنكه تسويه حساب نقدي ميشوند، نمي توانند داراي تحويل فيزيكي باشند.

مثال ديگردر مورد CFD با مكانيزم پيچيده تر بشرح ذيل مي باشد:

1-اگر شركت A ديفرانشيل ميان برنت DATED با BRENT بازار سلف رامثلا" 18 سنت در هر بشكه به شركت B بفروشد.

2- شركت A از شركت B ميانگين اختلاف برنت DATED با برنت بازار سلف را خريداري نمايد.

در خاتمه چنانچه ميانگين برنت DATED مثلا 068.28 دلار گرددو ميانگين برنت بازار سلف 918. 27 دلار شود.اختلاف ميان قيمت برنت DATED با برنت بازار سلف پانزده سنت در هربشكه ميشود كه اگر اين رقم از هيجده سنت در هر بشكه كسر گردد ، سه سنت در هر بشكه سود شركت A خواهد بود.

*- آربيتراژ در بازار مي تواند به دو صورت باشد:

1-آربيتراژ مكاني و آن هنگامي پديد مي آيد كه قيمت يك نفت خام در دو بازار با يكديگر (با احتساب هزينه حمل) متفاوت بوده و اين موجب مي گردد تا نفت خام از بازاري كه ارزانتر است خريداري و در بازاري كه قيمت آن گرانتر است بفروش برسد. عمليات خريد و فروش تا زماني در اين بازار ادامه مي يابد كه قيمت در دو بازار بگونه اي شود كه ديگر خريد و فروش محمولات ميان دو بازارصرفه اقتصادي نداشته باشد.

2-آربيتراژ زماني هنگامي پديد مي آيد كه قيمت در يك فاصله زمانيدچار تغيير گردد مثلاً بين زمان بارگيري در بندر مبداء با زمان تحويل در بندر مقصد تغييراتي حادث گردد.

اكنون بدليل وجود بازارهاي FORWARD و FUTURES در آسيا، اروپا و امريكا آربيتراژ ميان نفت خامهاي نظير دوبي، WTI و برنت در بازار بشدت رواج يافته است.

بعنوان مثال:

هنگاميكه اختلاف ميان قيمت دبي در بازار آسيا و برنت FORWARD به گونه اي كه پنجره آربيتراژ بسمت بازار خاور دور باز مي گردد.

فرض اول:

1-اختلاف ميان دوبي و برنت در بازار FORWARD مثلا" ماه اوت 30.2 دلار در هر بشكه باشد.

2 -و هزينه حمل از اروپا به آسيا حدود 2 دلار در هر بشكه ارزيابي گردد.

با انجام محاسبات ذيل خواهيم داشت:

چنانچه قيمت BONNY LIGHT نيجريه براي دوره بارگيري 22-20 ژوئن برابربا

DTD BRENT +O.15 باشد.

3- و اختلاف برنت DATED با برنت ماه اوت 30 سنت در هر بشكه در نظر گرفته شود. قيمت محموله BONNY LIGHTدر بازار FORWARD عبارت خواهد بوداز:

30. 0 + BRT DTD = " AUG " BRT

0.30 - " AUG" IPE BRT = BRT DTD

0.15 + DTD BRT = BONNY LIGHT " محموله فيزيكال در ماه ژوئن

0.15 + 0.30 - "AUG"" BRTIPE = BONNY LIGHT

0.15 - "AUG" BRT = BONNY LIGHT

و اگر چنانچه اختلاف قيمتهاي نفت خام برنت و دبي در بازار FORWARD براي ماه اوت را 30.2دلار در بشكه در نظربگيريم:

2.30 = "AUG" DUB - " AUG" BRT

2.30 + "AUG" DUB = "AUG" BRT

0.15 - 2.30 + "AUG" DUB = HTBONNY LIG

2.15 + "AUG" DUBAI = BONNY LIGHT

*- روش ديگر محاسبه از طريقGPW:

چنانچه قيمت نفت خام يورال بر حسب GPW در بازار رتردام 30.25 دلار در بشكه فرض شود وقيمت برنت DATED 50. 26 دلار در هر بشكه فرض شود.

خواهيم داشت قيمت نفت خام يورال بر حسب GPW:

0.80 - DATED BRT =قيمت نفت خام يورال بر حسب GPW

*- محاسبه قيمت نفت خام يورال بر حسب GPW در بازار HOUSTON امريكا:

با فرض محاسبه GPW براي نفت خام يورال در بازار مزبور معادل 90.26 دلار

قيمت نفت خام FRONT LINE WTI 27.80 دلار در هر بشكه فرض گردد. قيمت يورال در بازار HOUSTON بر حسب قيمت نفت خام WTI عبارت خواهد بود از: 0.90 - ( FIRST LINE ) WTI = قيمت نفت خام يورال برحسب GPW

*-محاسبه قيمت نفت خام يورال بر حسب GPW در بازار آسيا:

محاسبه قيمت در بازار آسيا بر اساس محاسبات GPW براي نفت خام ها در بازار سنگاپور مي باشد.

چنانچه ارزش GPW براي هر بشكه نفت خام يورال 40. 26 دلار در سنگاپور فرض گردد. وقيمت نفت خام دبي اولين ماه (نفت خام دوبي در بازار FORWARD ) 60. 26 دلار در هر بشكه باشد. قيمت نفت خام يورال بر حسب قيمت نفت خام دبي در بازار سنگاپور عبارت خواهد بود از:

20. 0 DUBAI += قيمت نفت خام يورال بر حسب GPW در بازار سنگاپور

*_ مثالي از آربيترا‍‍ژ ميان بازار اروپا و امريكا:

چنانچه محموله نفت خام يورال بر حسب قيمت نفت خام بر نت DATED خريداري گردد. و خواستار فروش محموله نفت خام يورال فوق در بازار آمريكا بر حسب WTI باشند.

بدين معنا كه در حقيقت معامله گران خواهان خريد محموله نفت خام يورال به قيمت FLOATING بوده و همچنين خواهان فروش آن به قيمت FLOATING مي باشند.

در اينصورت براي پوشش معاملات خود در برابر تغييرات بازار در زمان باز بودن آربيتراژ نياز به HEDGE ( بيمه ) مبادلات خود بشرح ذيل مي باشند:

نسبت به خريد نفت خام برنت FUTURES در بازار IPE معادل ميزان خريد يورال اقدام نموده و همزمان نسبت به فروش قراردادهاي FUTURES نفت خام WTI در بازار NYMEX معادل ميزان محموله نفت خام فيزيكال اقدام مي نمائيم.

در اين شرايط دو معادله خواهيم داشت:

*_ يك طرف در بازار فيزيكال

خريد يورال از اروپا

________________________________

"دوره بارگيري

10-5سپتامبر

(بافرضB/Lدر10 سپتامبر) "

_________________________

دوره قيمت گذاري 5 نرخ بعداز تاريخ B/L

فروش يورال در بازار امريكا

__________________________________________

" دوره تحويل 24 - 22سپتامبر "

با فرض ( COD 24 سپتامبر )

_________________________________

دوره قيمت گذاري 5 نرخ پس از اتمام تخليه

قيمت خريد "فرضي "

1.80 - BRT DTD قيمت فروش 2. 30 - WTI "NOV"

BRT DTED-IPE BRT(NOV)=0.45

BRT DTED =IPE BRT(NOV)+0.45

URL =IPE BRT NOV - 1. 35

*- طرف ديگر در بازار FUTURES مي باشد كه بشرح ذيل است:

بمنظور FIXED نمودن اختلاف قيمت ميان بازار اروپا و امريكا در زمان باز بودن آربيتراژ اقدامات ذيل را انجام ميدهيم.

1- نسبت به خريد قراردادهاي IPE برنت نوامبر فرضا" به قيمت 50. 29 دلار در هر بشكه اقدام مي نمائيم.

2- همزمان نسبت به فروش قراردادهاي WTI نوامبر فرضا" به قيمت 20. 28 دلار در هر اقدام مي نمائيم.

3- از آنجائيكه اختلاف قرارداد ها ي WTI و برنت ماه نوامبر در بازار FUTURES برابر با 1.70در بشكه مي باشد. در حقيقت اختلاف اين دو نفت خام در سطح 70. 1 در هر بشكه ثابت FIXED شده است.

WTI(NOV)-IPE BRT(NOV)=1.70

IPE BRENT (NOV)=WTI(NOV) - 1.70

URL = IPE BRT "NOV" - 1.35 URL =WTI " NOV" - 1.70 - 1.35

URL= WTI(NOV ) - 3.05

از آنجائيكه فروش يورال در بازار فيزيكال( 2.30-WTI نوامبر) صورت گرفته و در معادله بالا قيمت يورال بر اساس ( 3.05- WTI نوامبر) خريداري شده ، اختلاف خريد و فروش يورال در بازار فيزيكال بر حسب WTI هفتاد و پنج سنت براي معامله گران سود داشته است.

حال بمنظور آنكه ريسك قيمت هاي خريد و فروش يورال از طريق بازار FUTUERS پوشش داده شود بر اساس حجم قرارداد فيزيكال كه فرضا" يك ميليون بشكه در نظر گرفته ميشود. مقدار مزبور تقسيم بر تعداد روزهاي قيمت گذاري كه پنج روز مي باشد. اقدام مي نمائيم.

بدين معنا كه درهر روز نسبت به فروش 200 هزاربشكه ياLOTS 200 در بازار برنت IPE

(در دوره قيمت گذاري محموله فيزيكال - پنج روز بعد از B/L ) بايد اقدام نمائيم.

همچنين نسبت به خريد روزانه 200 LOTS در بازار NYMEX در دوره قيمت گذاري فروش محموله فيزيكال اقدام مي نمائيم.

*- مثالي از آربيتراژ ميان اروپا و آسيا

چنانچه محموله نفت خام يورال بر حسب قيمت نفت خامDTD برنت خريداري گردد و خواستار فروش محموله مزبور در بازار آسيا بر حسب قيمت نفت خام دبي باشيم عمليات ذيل را مي توان انجام داد

*- ابتدا براي پوشش آربيتراژ در هنگام باز بودن آن نسبت به انجام معاملات ذيل اقدام مي نمائيم:

الف: نسبت به خريد نفت خام برنت FUTUERS در بازار IPE معادل ميزان محموله فيزيكال ( برنت FUTUERS ) اقدام نمائيم.

ب: و همزمان نسبت به فروش قراردادهاي دبي در بازار FORWARD معادل ميزان محموله فيزيكال يورال اقدام مي نمائيم.

آنگاه دو معادله خواهيم داشت:

خريد يورال از بازار اروپا فروش يورال در بازار آسيا

دوره بارگيري يورال (10-5) با فرض L/B در دهم سپتامبر دوره تحويل يورال 24-22 سپتامبر

( با فرض COD در روز 24 سپتامبر )

دوره قيمت گذاري پنج نرخ پس از تاريخ B/L

دوره قيمت گذاري پنج نرخ پس از اتمام تخليه

DTD BRT - 1. 80 = قيمت خريد نفت خام يورال 0.95 +DUBAI (FIRST LINE)= قيمت فروش نفت خام يورال

حال با فرض آنكه داشته باشيم:

DTD BRT - BRT NOV = 0.40

DTD BRT = BRT NOV + 0.40

URL = BRT DTD - 1. 80

URL = BRT NOV + 0.40 - 1.80

URL = BRT NOV - 1.40

همچنين با فرض اينكه:

BRT NOV - DUBAI NOV = 1.35

BRT NOV = DUBAI NOV + 1.35

URL = DUBAI NOV +1.35 - 1.40

URL = DUBAI NOV - 0.05

با خريد قرار دادهاي برنت IPEنوامبر فرضا" به قيمت 55. 26 دلار در هر بشكه و فروش قرار دادهاي دبي نوامبر فرضا" به قيمت 20. 25 دلار در هر بشكه كه قبلا به منظور FIXED

كردنقيمت اين دو نفت خام ( دبي و بر نت نوامبر ) نسبت به خريد و فروش آنها اقدام نموديم اختلاف آن 35. 1 دلار در هربشكه FIXED شده است.

حال با در نظر گرفتن اين مسئله در حقيقت قيمت خريد يورال عبارت است از:

DUBAI NOV - 0.05

و فروش آن به قيمت:

DUBAI NOV + 0.95

اقدام كرده ايم كه در اينجا يك دلار در هربشكه سود عايد گرديده است.

حال براي آنكه ريسك قيمت هاي خريد و فروش يورال از طريق بازار FUTUERS و FORWARD پوشش داده شود. براساس حجم قرارداد فيزيكال كه فرضا"يك ميليون بشكه است مقدار مزبور را بر تعداد روزها دوره قيمت گذاري كه پنج روز است، تقسيم مي نمائيم.

بدين معنا كه نسبت به فروش روزانه 200 هزار بشكه يا LOTS 200 در بازار IPE در دوره قيمت گذاري خريد محموله فيزيكال اقدام مي نمائيم. همچنين روزانه نسبت به خريد 200 هزار بشكه نفت خام دبي يا هشت قراداد PARTIAL نفت خام دبي يا عمان در بازار FORWARD در دوره قيمت گذاري محموله فروخته شده اقدام مي نمائيم. با اين عمليات ريسك قيمت براي معاملات فوق از ميان ميرود.

*- عضو هيئت علمي دانشگاه و كارشناس ارشد مسائل بين المللي نفت.

منابع و مآخذ:

فارسي:

1 - احدي فر ، سعيد ، "هجينگ(معاملات تاميني )و مكانيسمها ي گوناگون قيمت گذار جهاني نفت آن در بازارهاي بين المللي نفت ، امور بين الملل شركت ملي نفت ايران - 1383.

2-احدي فر ، سعيد ، استراتژيهاي نوين بيمه قيمت نفت بكمك مكانيسم هاي گوناگون SWAP، اموربين الملل شركت ملي نفت ايران - 1382.

3-احدي فر ،سعيد ،"روند تحولات تكنولوژيك در فرايندهاي پالايشي و اثرات آن بر تقاضا و قيمت نفت " مصاحبه با تلويزيون ج.ا.ايران - 1380.

انگليسي:

1-Background Brief On EC Energy Situation , OAPEC Bulletin , II, No2 , Vol , (Feb 1985).

2-BP And Shell Resume Products Lifting From Iran".

3-Buyers Resistance threatens Iran Price. Middle East Economic Survey, Vol xxiii , No 27 ( 21 April 1980).

4-Curt Gasteyger , the Future For European Energy Security ( London: Frances Printer , 1985).

5-Dr.Subroto." Opening Address To The 72nd Meeting Of The Conference ". Opec Bulliten. Vol XV , No 10 ( Dec 1984 Jan 1985).

6-Gasteyger , The Future For Uropean Energy Security ( London: Frances Printer , 1985).

7-Ian Seymour , OPEC , instrument of change ( London: Macmillan Press 1980).

8-International Petroleum Encyclopedia,1982(Tulsa:Penn Well-Publishing Co.,1982).

9-Japan Program For Representative From Developing Countries , OAPEC Bulletin, Vol, 10 , No2

10-Latest Oil Develolpment In The EC And Prospects For Euro - Arob Cooperation. OAPEC Bullerin , Vol , 10 , No.5 , (May 1984).

11-World Bank Staff working paper , development Prospects of Capita-Surplus Oil Exporting Countries,No.483,(Washinton D.C.:World Bank , 1981).