وقتي با آگاهي كامل تاريخي و با ديدي ناقدانه به سفر «جيمي كارتر» رئيس جمهور اسبق آمريكا به خاورميانه نگاهي بياندازيم بي هيچ شك و ترديد مي بينيم كه اين مرد هميشه از رژيم صهيونيستي جانبداري كرده و با واداشتن «انور سادات» به امضاي توافق نامه كمپ ديويد خارج كردن عملي مصر از دايره مناقشه اعراب و اسرائيل و ايجاد شكاف در اجماع كشورهاي عربي در مسئله به رسميت شناختن رژيم صهيونيستي بازپس گيري حقوق دست از رفته ملت فلسطين و عقب نشيني از اراضي اشغالي 1346 توانسته است تا بزرگ ترين پيروزي را در تاريخ اين رژيم به ثبت برساند.
جيمي كارتر باهوش ترين رئيس جمهور آمريكا و زيرك ترين سياستمدار اين كشور است. او يك ديپلمات كاركشته است و به خوبي با هنر سخنوري در برابر رسانه ها آشنا است. كارتر مي داند كه چگونه با پنبه سر ببرد و از شيوه اي استفاده كند كه بسيار بهتر از جنگ هاي خانمانسوز بوش است جنگ هايي كه فجايعي بسيار براي آمريكا به دنبال دارد. اقدامات جيمي كارتر همگان را به اعجاب وا مي دارد. اين مقام آمريكايي يك نمونه عالي پيروزي در ديپلماسي تبليغاتي است انديشمندي و خردورزي از وي يك دشمن عاقل ساخته است كه البته چنين دشمني از دوست نادان برتر مي باشد؛ ولي با اين وجود از اقدامات او احساس خطر بايد كرد و با نگراني تمام آن را دنبال كنيم.
هرگز نمي توان آنچه اين مرد در «كمپ ديويد» انجام داد فراموش كرد. سياست نرم كارتر بسيار خطرناك تر از جنگ است و شايد رئيس جمهور اسبق آمريكا با چنين سياستي موفق به تحقق اهدافي شود كه ارتش ها در عرصه انقلاب ارتباطات موفق به اجراي آن نشوند. بي ترديد مهم ترين اهداف كارتر بهبود چهره آمريكا است چهره اي كه بوش در دوره رياست جمهوري خود موفق به مخدوش ساختن آن شده بود. كارتر آمد تا چيزي را كه ارتش آمريكا از بين برده بود اصلاح سازد و از گسترش دامنه آتشي كه بوش و راستگرايان مسيحي محافظه كار افروخته اند جلوگيري نمايد.
رئيس جمهور اسبق آمريكا در كنفرانسي مطبوعاتي كه رسانه ها آن را تحت پوشش خبري خود قرار دادند چهره مردي حكيم را به خود گرفت كه به دنبال صلح است و به نمايندگي آمريكا براي برقراري صلح از تمامي ظرفيت خود استفاده مي كند. او چهره جديدي از كشورش ارائه داد كه با چهره خون آشام بوش ديك چني و رامسفلد متفاوت بود و امروز بسياري از افراد در جهان عرب هستند كه مي خواهند حرف هاي كارتر را باور كنند و اميدوارند كه آمريكا نقش حامي صلح را بازي كند و در جهت خاموش كردن آتشي كه كاخ سفيد در قلب تمدن انساني افروخته است گام بردارد. ولي آيا واقعيت نيز همين است و واشنگتن روياي تحقق صلح را در سر دارد
پيروزي مقاومت
در اين مقاله در صدد آن هست تا تفسير واقعي سفر آقاي كارتر به منطقه را بيان كنم. واقعيت آن است كه رئيس جمهور اسبق آمريكا براي يافتن وسيله اي جهت نجات رژيم اشغالگر قدس به منطقه آمد و دليل اين مسئله را مي توان در اظهارات وزير جنگ رژيم اشغالگر قدس كه يكي از سياستمداران صهيونيست و از جمله مغرورترين آنها است يافت. وي در گفتگو با راديو سراسري رژيم صهيونيستي گفته بود: «اسرائيل به هيچ وجه نمي تواند روياي خود آمريكا و كشورهاي اروپايي در نابودي حماس را محقق سازد. نابودي حماس و پايان حاكميت اين جنبش بر نوار غزه غير ممكن است و تجربه آمريكا در نابودي نظام ها و حكمفرما ساختن دولت هاي دست نشانده خود در افغانستان و عراق بي نتيجه مانده است.
جنبش مقاومت اسلامي طي هفته هاي گذشته چندين عمليات نظامي بي نظير را انجام داده كه نشان مي داد با وجود محاصره جنبش حماس همچنان قدرتمندتر مي شود. اين جنبش مبارز فلسطيني (حماس ) نشان داد كه توان دفاع از غزه و همچنين انجام عمليات هاي مبتكرانه با هدف آزادسازي و شكستن روند محاصره را دارد و همين امر نيز باعث شد تا محبت ملت هاي عربي به حماس و خشم اين ملت ها نسبت به نظام هاي عربي شريك حاكم در محاصره نوار غزه افزايش يابد.
امروز ملت هاي عربي از دولت هاي خود مي خواهند تا از اهالي نوار غزه در پايداري و مقاومت قهرمانانه شان عليه اشغالگران صهيونيستي و تلاش هاي شان براي آزادسازي فلسطين حمايت كنند و با توجه به همين مطلب مي توان گفت كه سد محاصره به زودي مي شكند محاصره اي كه يك جنايت ضد بشري تلقي مي شود و هر كس كه در آن مشاركت داشته باشد ظالم به حساب مي آيد.
در وضعيت كنوني رهبران بلندپايه صهيونيستي هشدار مي دهند كه تداوم فعاليت هاي نظامي گروه هاي فلسطيني و حملات شان به مواضع و پايگاه هاي صهيونيستي در اطراف نوار غزه نتايجي تراژديك و فاجعه بار با خود به دنبال دارد كه از جمله اين افراد مي توان به رئيس پيشين سازمان اطلاعات رژيم اشغالگر قدس اشاره كرد. اين مقام صهيونيستي گفته بود: «هيچ گريزي از گفتگو با جنبش حماس نيست. حماس يك واقعيت انكارناپذير به شمار مي رود و بايد از در تعامل با آن وارد شد.»
كارتر براي چه آمده بود
اعراب هرگز به اين درجه از بلاهت نرسيده اند كه باور كنند كارتر بدون توافق با بوش و رژيم صهيونيستي و تنها براي شنيدن مواضع گروه هاي فلسطيني به خاورميانه سفر كرده باشد.
رئيس جمهور اسبق آمريكا به منطقه آمد تا با خالد مشعل ديدار كند و خواستار توقف يك ماهه حملات موشكي گروه هاي مقاومت شود يعني اينكه آتش بس به صورت يك جانبه به اجرا درآيد؛ البته آقاي خالد مشعل آتش بس يك جانبه را نپذيرفت و تاكيد كرد كه آتش بس بايد به صورت متقابل و همزمان باشد.
جيمي كارتر در ديدارش با رئيس دفتر سياسي جنبش مقاومت اسلامي «حماس» به دنبال آن بود تا براي حل ماجراي «گلعاد شليت» نظامي اسير صهيونيستي با آقاي مشعل به توافق برسد و در مورد زنده بودن وي اطمينان حاصل نمايد؛ ولي حماس بر شروط خود براي مبادله اسرا تاكيد كرد و با پيشنهاد كارتر مبني بر آزادي شليت در مقابل آزادي نمايندگان و وزراي اسير مخالفت نمود.
در پايان بايد گفت موفقيتي كه كارتر در ديدار خود با رهبران حماس بدان دست يافت جلب موافقت اين جنبش با امضاي معاهده آتش بس طولاني مدت با رژيم صهيونيستي بود كه مشروط به عقب نشيني اين رژيم از مناطق اشغالي 46 از جمله شهر قدس اشغالي تشكيل كشور فلسطيني و تضمين حق بازگشت است؛ البته بايد تمامي اينها به همه پرسي گذارده شود. ضمنا حماس با همكاري ديگر گروه هاي فلسطيني همچنين تاكيد كردند كه برگزاري همه پرسي در خصوص توافق نامه اي كه در آن به آرمان ها و اصول ملي فلسطين از جمله قدس و حق بازگشت بي توجهي شده است را رد مي كنند.
شايان ذكر است كه موافقت جنبش مقاومت اسلامي «حماس» با تشكيل كشور فلسطيني در مرزهاي 46 هرگز به معناي اعتراف به موجوديت اسرائيل نيست؛ بلكه يك راهكار مقطعي محسوب مي شود و بي هيچ ترديدي بايد گفت كه مقاومت جامعه جهاني را واداشته است تا به اصول و آرمان هايش احترام بگذارد و بداند كه هيچ گونه چانه زني را در مورد حقوقش نمي پذيرد و محاصره جائرانه غزه شكست خواهد خورد و دشمنان هرگز نمي توانند اراده ملتي كه قصد آزادسازي ميهنش را دارد در هم بشكنند.
اقدام حماس در شكستن روند محاصره و همچنين حمايت از گروه هاي مبارز فلسطيني نشان داد كه اين جنبش تاثيرگذارترين گروه در داخل فلسطين و در ميان آوارگان اين مرز و بوم به شمار مي رود و در ميدان سياست و در مقابل قطب مخالفش يعني تشكيلات خودگردان و اقمارش كه تعدادشان نيز بسيار محدود مي باشد قدرتمند و تاثيرگذار ظاهر شده است.
با توجه به مطالب فوق ديدار «جيمي كارتر» برنده جايزه نوبل صلح و قهرمان معاهده كمپ ديويد با رهبران حماس تنها يك ديدار معمولي نيست و با هدف كشف مواضع و نبض گيري نيز انجام نشده است. اين ديدارها از ديدگاه هاي جديد آمريكا حكايت دارد ديدگاه هايي كه مخالف نظرات كاخ سفيد مي باشد و مي رود تا راه خود را در ميان مواضع دولت و هيات حاكمه آمريكا در قبال حماس باز كند. داده ها نشان مي دهد كه پيش بيني برخي افراد مبني بر اينكه واشنگتن مي تواند يك ائتلاف بين المللي عليه حماس درست كند با شكست مواجه شده و اقدامات رژيم صهيونيستي براي خارج كردن حماس از دايره تاثيرگذاري نيز بي نتيجه مانده است.
حضور خالد مشعل و رهبران جنبش حماس در كاخ كرملين آغاز ورود حماس به باشگاه بين المللي بود. موضع روسيه در قبال حماس تذكر اين نكته بود كه واقعيت هاي حيات سياسي و منافع قدرت هاي مختلف بين المللي در گرو درك درست از تغييرات است.
ديدار كارتر با رهبران حماس در قاهره و دمشق از تحولي ـ ولو آرام ـ حكايت دارد كه در ديدگاه هاي آمريكا در قبال حماس و منزوي ساختن اين جنبش روي داده است. با توجه به وضعيت كنوني بسياري از ناظران منتظر لحظه اي هستند كه گفتگوي مستقيم و بدون واسطه ميان حماس و واشنگتن آغاز شود كه البته ديدارهاي كارتر با رهبران جنبش گامي در اين راستا است.
شايان ذكر است كه به موازات گفتگوهاي كرملين و همچنين ديدارهاي كارتر با رهبران حماس برخي تعاملات مثبت در عرصه بين الملل رخ داد كه از ارتقاي جايگاه حماس حكايت داشت؛ به عنوان نمونه مي توان از بيانيه فراكسيون هاي پارلماني انگلستان ياد كرد كه در آن خواستار پايان بخشيدن به روند محاصره سياسي حماس شد و تاكيد كرد كه اين اقدام ناكارآمد و بي نتيجه بوده است. به دنبال بيانيه فوق الذكر ديدار اسفند 1386 سرگي لاوروف با خالد مشعل در دمشق صورت گرفت كه با گزارشي مفصل نيز همراه بود. بعد از ديدار مذكور نوبت به گزارش كميته مقابله با بحران هاي بين المللي رسيد تا در گزارش خود تاكيد كند كه سياست اسرائيل در منزوي ساختن حماس و مجازات نوار غزه نتايج معكوس به دنبال داشته است.
بعد از گزارش كميته فوق الذكر نوبت به طرح ابتكاري شورايي رسيد كه از روسا و ديپلمات هاي پيشين جهان تشكيل شده است. اين شورا در طرح ابتكاري خود ـ كه توسط چهار تن از برجسته ترين اعضاي خود يعني كوفي عنان جيمي كارتر «ديزموند توتو» از اسقف هاي برجسته مسيحي و «ميري رابنسون» رئيس جمهور اسبق ايرلند تحويل رژيم صهيونيستي داده شد ـ از تل آويو خواستند تا از طريق گفتگو با حماس و همچنين به رسميت شناختن جايگاه اين جنبش در جهت برقراري آتش بس گام بردارد.