به نوشته يك تحليلگر روسى، مسكو سرگرم بررسى فوايد حمايت از ايران است. ايوان گراشكف مفسر سياسى روزنامه روسى مسكو تايمز با اشاره به اين مسئله كه مسائل مرتبط با مسئله هسته اى ايران در آينده بسيار نزديك به بحرانى ترين حالت ممكن مى رسد در پايگاه اينترنتى اين روزنامه مى نويسد: مهلت سى روزه تعيين شده توسط شوراى امنيت سازمان ملل براى توقف فعاليت هسته اى ايران به پايان رسيده است و اين كشور نپذيرفته كه بايد غنى سازى اورانيوم را مجدداً به حالت تعليق درآورد.
در روز دوم ماه مه، ۱۹ ارديبهشت، پنج كشور عضو دائم شوراى امنيت و آلمان قصد دارند مسئله هسته اى ايران را مورد بحث و بررسى قرار دهند و علاوه بر آن نشست خارج از نوبت شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى هم برگزار خواهد شد و روز دهم اين ماه هم اعضاى دائم شوراى امنيت سرنوشت نهايى پرونده هسته اى ايران را مشخص خواهند كرد.
تهران در حال حاضر همچنان به موضع سازش ناپذير خود ادامه مى دهد و محمود احمدى نژاد رئيس جمهورى ايران اظهار داشته كه در صورت غيرعادلانه بودن برخورد سازمان هاى بين المللى با اين كشور تهران روابط خود را با آنها مورد تجديدنظر قرار خواهد داد. اما اگر آنها حقوق قانونى ايران را به رسميت بشناسند تهران هم تصميمات آنها را به رسميت خواهد شناخت. حال با وجود موضع سرسختانه ايران روسيه هنوز تصميم نگرفته تغييرى در موضع خود در رابطه با اين كشور ايجاد كند اما يك منبع ديپلماتيك نزديك به روند مذاكره با ايران مى گويد مسكو همچنان اطمينان دارد كه برنامه هسته اى ايران تهديدى براى صلح جهانى و امنيت محسوب نمى شود و بعيد است كه در شرايط فعلى تغييرى در سياست روسيه در اين زمينه به وجود آيد. اين در حالى است كه به گفته برخى ديپلمات ها مسكو با جديت در حال بررسى فوايد ادامه تلاش ها براى نجات دادن تهران از شرايط دشوار فعلى است.
ضمناً بايد به خاطر داشت كه نتايج نشست آينده شوراى حكام تاثير مستقيمى بر تصميم شوراى امنيت خواهد داشت. به نوشته اين تحليلگر روس اوضاع پيرامون مسئله هسته اى تهران طى روزهاى اخير در تمام سطوح بررسى مى شود و حتى به موضوع اصلى اجلاس وزراى امور خارجه كشورهاى عضو ناتو در صوفيه هم تبديل شد.
اين موضوع طى مذاكرات ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه و آنگلا مركل صدراعظم آلمان در تومسك هم به مباحثه گذاشته شد اما انتظار مى رود كه گفت وگوهاى دوم ماه مه در پاريس از همه مذاكراتى كه تاكنون در مورد مسئله هسته اى ايران برگزار شده پرسروصداتر باشد. طبق اعلام برخى منابع ديپلماتيك روسيه قصد دارد در اين نشست تنها به يك بيانيه ديگر اكتفا كند و گفته مى شود كه وظيفه اصلى ديپلمات هاى روسى اجتناب از يادآورى فصل هفت منشور سازمان ملل در پيش نويس قطعنامه است كه علاوه بر تحريم هاى بين المللى گزينه نظامى را هم در مورد هر كشورى كه صلح و امنيت جهانى را مورد تهديد قرار دهد پيش بينى مى كند.
گفتنى است رايزنى هاى اعضاى گروه هشت در نشست قبلى درخصوص ايران به هيچ نتيجه اى نرسيد. بايد گفت روسيه بر سر تحريم ايران همچنان ترديدهايى دارد. اينكه آيا روسيه حاضر است از طرح هاى هسته اى خود در ايران دست بردارد و طرح اين سئوال كه اين كشور در قبال حمايت از تلاش هاى غرب در برابر ايران چه قيمتى را پيشنهاد خواهد كرد، موضوعاتى است كه پاسخ اين سئوالات به بخشى از تحولات طولانى بحران ايران بستگى دارد. ولاديمير پوتين در ديدار با آنگلا مركل صدراعظم آلمان بار ديگر بر رويكرد روسيه مبنى بر احتياط- كه نوعى ابهام به دنبال دارد- تاكيد كرد.
در حقيقت همكارى ميان مسكو و آلمان و پنج عضو دائم شوراى امنيت در روزهاى گذشته روند خوبى را طى كرده است. در موقعيت بسيار حساس ديپلماتيك كه هر واژه اى بار معنايى سنگينى به دنبال دارد موضع روسيه از دو جهت در ميان جامعه بين الملل درخور توجه است. يكى براساس آهنگ و ديگرى ماهيت تدابيرى است كه درخصوص ايران اتخاذ مى شود. اروپايى ها به ويژه آمريكايى ها معتقدند كه هم اكنون زمان آن فرا رسيده است كه پيامى به تهران ارسال شود با اين عنوان كه اين كشور خطوط قرمز را نقض كرده و بايد بيانيه شوراى امنيت را تشديد كرد. اما روسيه همچنان از هرگونه شتابزدگى پرهيز مى كند.
در واقع روس ها با هرگونه تحريمى مخالفند. يكى از مشاوران نزديك پوتين مى گويد: تحريم ها موجب افزايش روحيه ضدغربى خطرناك مى شوند و حمله نظامى نيز باعث خواهد شد بهاى نفت به صددلار برسد ضمن اينكه مداخله نظامى بسيار پيچيده تر از عراق خواهد بود و مى تواند فاجعه اى جهانى به دنبال داشته باشد. يكى از ديپلمات هاى غربى نزديك به پرونده ايران مى گويد: ورود آمريكايى ها به مذاكرات در فوريه و مارس در سال ۲۰۰۵ از ديدگاه روس ها موجب ايجاد تعادل شده است و طرح هاى تند واشينگتن در برابر ايران به صورت واقعى يا مجازى موجب حساسيت بيشتر روس ها شده و آنها را به خلل در روند مذاكرات واداشته است. مسكو همچنين منافعى براى حفظ در ايران دارد. نيروگاه هسته اى بوشهر و قراردادهاى نظامى اخير با تهران از اين جمله است.
ديپلمات هاى غربى براى اطمينان دادن به روسيه معتقدند فصل هفتم منشور سازمان ملل بايد كاملاً در چارچوب قطعنامه باشد و بر اين نكته تاكيد شود كه اين بند به هيچ عنوان در بردارنده توسل به زور نباشد اما بيانگر جديت جامعه بين الملل باشد. اما آيا اين امر براى ترغيب روسيه به دادن راى به قطعنامه سازمان ملل در اوايل ماه مه كافى خواهد بود؟ يكى از ديپلمات هاى نزديك به پرونده هسته اى ايران مى گويد مسكو به دليل اينكه پيشنهاد متقابلى ندارد مى تواند در صورت نبود جايگزين به ما بپيوندد.
منبع: مسكو تايمز
