محرم از راه رسید و اگر گوش جان فرا دهیم میشنویم صدای «هل من ناصر» ی را که از اعماق تاریخ میآید. قافله به راه افتاده است تا روز واقعه چند منزل بیشتر نمانده است. اما به راستی اینها منزلگاه توقفاند یا غربال انسانیت! از آن جمع انبوهی که با حسین(ع) به راه افتادند، اینکه صد نفر هم بر سر پیمان نماندهاند. قافله به راه خود رفت و در هر منزل عدهای جا ماندند! اما آنها هر کدام خود معیار شرافت و آزادگیاند، هر یکیشان برای اینکه فخر خدا بر ملائک باشند کافی است،پس شمردن اسمها و غفلت از رسم اینان چه خام و عبث مینماید. عاشورا تپیدنهای بیقرار قلب خورشید است و میرود این پرچم سرخ بر اهتزاز دستهای از جان شسته تا در ملکوت سبز ظهور تبلوری دوباره از خلیفه الهی انسان را نظارهگر باشیم.
اما ما با محرم چه کردهایم؟ دانسته یا ندانسته بر این پیکر زخمی زدهایم و تیری نشاندهایم. قداست عاشورا و حسین را به لکههای بدعت و خرافه آلوده و آن را زیر چشمان ناپاک ماهوارهها به نمایش گذاشتن برای اسلام جز قهقهه مستانه یزید و لشکریانش، ره آوردی دیگر نداشته است. آری ترویج دین جادویی و خرافی از سیاستهای غرب است که در راستای عرفی کردن دین و منحل شدن همه فرهنگها در فرهنگ واحد جهانی صورت میگیرد. در واقع تهی کردن اسلام از مبانی اصیل و الهامبخش آن در عوض بها دادن به حواشیای که میتواند در دراز مدت نگرشهای منفی از دین را در پی داشته باشد از ترفندهای غرب است که به منظور ضربه وارد کردن به پیکرهی دین صورت میگیرد.
غرب به درستی دریافته است که در مواجهه با اسلام ناب کاری از پیش نخواهد برد. از اینرو آلوده کردن آن به انواع خرافات و بدعتها را در دستور کار خود قرار داده تا مگر از رهگذر ارائه پوستهای فاسد از اسلام توان فائق آمدن بر آن را بیابد. دامن زدن به انواع بدعتها و سوء استفاده تبلیغاتی از آنها به منظور ارائه چهرهای خشن از اسلام از اصلیترین راهبردهای غرب در این مقوله میباشد. رواج بدعتهایی چون قمه زنی، سبکهای نامتعارف مداحی، آمیختن وقایع غیر واقعی به اصل جریان و... به همراه جاشنی اغراق و بزرگ نمایی، بزرگنمایی، پر رنگتر شدن حاشیه از متن، توجه افراطی به جنبههای عاطفی حادثه کربلا و غفلت از حقیقت رسالت نهضت حسینی (ع) و حتی اختلاف و چند دستگی در هیأت مذهبی و... از مهمترین آفتهایی است که عزاداریهای امروز ما را تهدید میکنند.
گرامیداشت نهضت جاویدان سالار شهیدان در جامعه امروز ما از دو سو در معرض آسیب و خطر میباشد: نخست دشمنان عنودان خاندان عترت که بنی امیهها و یزیدیان امروزند و در توطئه و تلاش در جهت انحراف این جریان اصیل و کینهورزی آنها تردیدی نیست. و دیگر دوستان جاهل و محبان بیبصیرت اهل بیت نوبت (علیهم السلام) که نادانسته گام در راه ترفندها و حقههای کثیف دشمنان مسلم آن خاندان بزرگوار بر میدارند و موجبات سوء استفاده آنان را فراهم میآورند. آنها به جای اینکه خود را خرج راه حسین (علیه السلام) کنند، حضرت را هزینهی خویش مینمایند و به جای آنکه به آن «حبل ا.. المتین» تمسک جویند و او را مدار وحدت نمایند، بر طبق جدایی و افتراق میکوبند. از اینروست که التیام این درد «مطهری» دیگر میطلبد که شجاعانه به پا خیزد و بار دیگر «حماسه حسینی» را بسراید و با بازخوانی غایت اصیل قیام ابا عبدا... به نحوی ساختار شکنانه غبار بدعت و خرافات را از چهره تابناک این نهضت مقدس بزداید و رسالت حقیقی آن بزرگوار را طنینی دوباره اندازد. حرکتی قاطعانه که ضمن درک شرایط امروزین جامعه به جای طرد نیاز تحول خواهی نسل جوان در خصوص این جریان با ارائه منبعی مستند و متناسب با مقتضیات حال حاضر جامعه هیجانات پرشور این نسل جویای حقیقت را به نحوی صحیح هدایت کند که نه فاصلهای با اصول در آن راه یابد و نه به دامان بدعت و خرافه درافتد. امری که هم خیزش خواص و نخبگان را میطلبد و هم هوشمندی قاطبه مردم.
در این راستا صرفاً به منظور بررسی ابعاد بدعتی به نام «قمه زنی» گفتگویی داشتیم با آقای «مهدی مسائلی» نویسنده کتاب ارزشمند «قمه زنی؛ سنت یا بدعت؟» که در «همایش تجلیل از خادمان فرهنگ مکتوب» و همچنین «چهارمین همایش اهل قلم استان اصفهان» به عنوان اثر برگزیده انتخاب شد.
آنچه در ادامه میخوانید شرح این گفتگو است:
* قمه زنی: سنت یا بدعت؟ عنوان کتاب شماست که در «همایش تجلیل از خادمان فرهنگ مکتوب» از آن قدردانی شده است. به عنوان اولین سئوال یک معرفی اجمالی داشته باشید از محتوای این اثر و به طور کلی ابعاد مختلف مسئله قمه زنی را تشریح بفرمایید؛ مثلاً در مورد تاریخچه آن، دلایل مخالفتها با آن، قمه زنی در شرایط فعلی کشور و...
- این کتاب موضوعی دارد که در چند سال اخیر در خصوص آن احساس نیاز میشد، از این جهت هم در «همایش تجلیل از خادمان فرهنگ مکتوب» به عنوان اثر برگزیده انتخاب شد و هم در «چهارمین همایش اهل قلم استان اصفهان» به عنوان کتاب برتر بخش فقه و اصول انتخاب شد. بحث کتاب، بحثی است که از سه بعد به مسئله ناهنجار قمه زنی توجه کرده است؛ یکی بعد فقهی و دلایل فقهی است که در دو بخش هم استدلالات موافقان قمه زنی و هم استدلال مخالفان قمه زنی ذکر شده به همراه تاریخچهای از قمه زنی، اهمیت عزاداری و تاریخچه عزاداری، آسیب شناسی قمه زنی در اجتماع و تأثیرات منفی قمه زنی از نظر پزشکی و روانی در جامعه نیز مورد بررسی قرار گرفته است و پس از آن جزئیات فتاوی مراجع گذشته مطرح شده و پاسخ به این شبهه که مراجع گذشته نسبت به قمه زنی فتوی به جواز داده اند در حالی که 70 سال پیش عدهای از مراجع به پا خاستند و خطر این اعمال را گوشزد کردند که در صدر این مراجع، مرجع عالیقدر سید محسن امین عاملی بود که در شام و لبنان زندگی میکردند بود ایشان کتابی نوشتند به نام «التنزیه» که این کتاب موجب برخوردهای متفاوتی در مرکزیت شیعه در نجف شده که عدهای از ایشان حمایت کردند از جمله سید ابوالحسین اصفهانی. عدهای از افرادی هم که دانسته یا نادانسته از قمه زنی حمایت میکردند در مقابل آنها قرار گرفتند. کلاً پیرامون این موضوع مردم دو دسته بودند «امویین» و علویین» امویین گروهی بودند که آنها را به مخالفت با قمه زنی میشناختند و علویین را به موافقت با قمه زنی. [متأسفانه موافقان قمه زنی براى تحريك توده بى سواد عليه مخالفان خود، آنها را اموى ناميدند؛ واژه اى حقيقتاً توهين آميز در جامعه شيعه و به خصوص در مكانى مانند نجف. در مقابل، آنان خودشان را علویين ناميدند. طرفداران قمهزنی با اموى ناميدن دشمنانشان توانستند جمع فراوانى از شيعيان عراق را قانع كنند كه انتقاد علامه سيد محسن امین به برخى ناهنجاریها در عزاداری ها برابر با ـ يا تلميحاً در حد ـ زنده كردن امويان است؛ يعنى دودمانى كه مسئول شهادت امام حسين، علیهالسلام، بودند، و نامشان در تفكر شيعى مترادف با پستى است.]
موافقان قمه زنی متأسفانه در طول تاریخ با مغالطات و شبهاتی که ایجاد میکنند ادعا میکنند که «هر کس مخالف قمه زنی است مخالف عزاداری است» و از این حربه استفاده میکنند تا مخالفان خودشان را سرکوب کنند در حالی که هیچ عالم شیعی را نمییابیم که مخالف عزاداری باشد و عزاداری را بدعت بداند در صورتی که عزاداری یکی از اصول محکم تشیع است و متأسفانه افرادی که میخواهند قمه بزنند عزاداری را مساوی قمه زنی جلوه میدهد که دشمن هم همین خواسته را دارد که به این طریق از آن سوء استفاده تبلیغاتی کند.
بدین جهت مخالفت با قمه زنی محدود به زمان انقلاب و مقام معظم رهبری نمیباشد و پیش از انقلاب هم مراجع بزرگی در مقابل آن به پا خاستند. ولی بعد از انقلاب به همت رهبر معظم انقلاب این اقدام زنده شد و ایشان مجدداً خطر قمه زنی را گوشزد کردند که در پایان کتاب نظرات ایشان به همراه استفتائات دیگر مراجع ذکر شده است.
بخشی از کتاب نیز به پاسخ شبهات پیرامون قمه زنی اختصاص یافته است. در پایان هم عکسهایی از مراسم قمه زنی که در سایتهای خارجی مورد سوء استفاده و تبلیغ دشمنان اسلام واقع میشود ارائه شده تا خود مردم در باب «وهن مذهب» بودن آن قضاوت کنند.
* منابع تحقیق شما در تألیف این اثر چه بود چقدر روی نظر مراجع گذشته کار شده ـ هر چند اشارهای داشتید ـ برخی در مقطع حکم به جواز قمه زنی دادهاند اما آیا در همان مقطع کسانی بودهاند که در مقابل قمه زنی مخالفت کرده باشند، از طرفی در مورد نظر مراجع فعلی چه تحقیقی شده، آیا شما شخصاً هنگام نگارش این کتاب استفتاء خاصی داشتهاید یا به ذکر موارد کلیشهای که عمدتاً در اثراتی از این دست وجود داشته بسنده شده است؟
- در مورد منابع کتاب بخشی از آن منابع فقهی بوده که از کتابهای مصدر فقهی مثل «جواهرالکلام» و کتابهایی از این دست یا در بحثهای حدیثی از «تهذیب و وسائلالشیعه و...» استفاده شده است. در بحث تاریخی هم به قول محققینی که در این زمینه صاحب نظر هستند استناد شده، مثلاً در بحث قدمت تاریخ قمه زنی به نظرات محققینی مثل «آقای رسول جعفریان» که یکی از تاریخ نویسان و تحلیل گران برجسته امروز حوزه علمیه هستند توجه کردیم و همچنین از استاد یوسفی غروی و محققین دیگری در این زمینه استفاده شده است. البته در این زمینه تحقیقات مستقلی نیز خود ما داشته ایم که منابع آن در کتاب آورده شده است.
اما در بحث فقهی با توجه به اینکه قمه زنی محدود است و بیش از صد سال قدمت ندارد، فقهایی هم که در این باره اظهار نظر کردهاند خیلی محدود هستند که البته اینها هم صریحاً در کتب فقهی مسئله قمه زنی را مطرح نکردهاند و این به آن خاطر است که این عملی بوده که مشخص است نسبتی با شرع ندارد، به همین دلیل غالب فقها هم توجهی به آن نداشتند چون غیر شرعی بودن آن مشخص بوده است.
ممکن است در کتب جدیدتر اشارهای شده باشد که آن هم خود مسأله قمه زنی مطرح نشده بلکه در خصوص اعمالی مثل سینه زنی و کلیّت عزاداری اظهار نظر شده است. به همین جهت هم در آثار مبسوط فقهی مراجع بزرگی چون آیت ا... خوئی و حضرت امام (ره)و ... اشارهای به این مسئله نشده است. اما همانطور که اشاره شد برخوردهای مراجع با مسئله قمه زنی قدمتی بیش از آن دارد که تصور میشود بلکه حدود 70 سال پیش انقلابی در این بحث شکل گرفت که از آن به نام «فتنه بزرگ شیعی» یاد کردند که شوری در نجف اشرف به پا خاست که مراجعی که نام بردیم مقابل این اعمال خرافی ایستادند. در خصوص نظر مراجع فعلی هم استفتائاتی داشتیم که در کتاب درج شده، برخی از استفتائات هم بر مبنای سخنرانی است که مقام معظم رهبری در سال 73 داشتند که این سخنرانی زمینه خوبی شد برای برخی از مراجعی که نمیتوانستند در فضای تعصب آلودی که برخی افراد ایجاد کرده بودند سخن بگویند آن سال صریحاً پیرامون قمه زنی موضع گرفتندکه فرمایشات بسیار ناب و قابل توجه از علما به ما رسید که بسیاری از آنها با دست خط خودشان در کتاب درج شد. غالب آنها هم فتاوی صریحی بود که علما پیرامون قمه زنی داشتند. مضافاً بر آن استفتائاتی که شخصاً انجام دادیم، البته برخی از مراجع بنابر محذوراتی که داشتند پاسخ ندادند برخی دیگر هم پاسخی که دادند همان پاسخی بود که قبلاً وجود داشت منتها بعضاً خلاصهتر بود که سعی بر این شد که پاسخ مشروحتر و تفصیلیتر آن در اختیار مخاطبان قرار بگیرد.
* یکی از سئوالاتی که مطرح است این است که وقتی از مراجع استفتاء میشود که اگر این ماجرا موجب وهن مذهب بشد آیا جایز است یا خیر؟ مراجع هم پاسخ میدهند که اگر موجب وهن مذهب باشد جایز نیست. اما مسئله این است جدای از نحوه طرح این سوال، علما خود این مسئله را مصداق وهن مذهب میدانند یا خیر یا اینکه اختلاف نظر وجود دارد؟
- غالب مراجع متفق هستند که این کار وهن مذهب است و بایستی از آن خودداری شود کما اینکه در استفتائاتی که از آنها رسیده آن را متذکر شدهاند. البته برخی مراجع برای اینکه برخوردها را از خودشان دور کنند تشخیص این امر را به اختیار مکلف میگذارند و معتقدند که اگر این عمل موجب وهن مذهب باشد جایز نیست که تشخیص آن به عهده مکلف و کارشناسان فرهنگی میباشد که در شرایطی مقام معظم رهبری با بصیرت و تیزبینی خاص خودشان این کار را موجب وهن مذهب میدانند - در حالیکه گستردگی اطلاع ایشان را امور اجماعی، سیاسی و روابط حاکم بر جهان امروز و ترفندهای پیچیده دشمنان بر کسی مخفی نیست- و از آن جا که که این حکم ایشان با توجه به تسلط ایشان به اوضاع بینالمللی صادر شده است دیگر جای هیچ بحثی را در اینباره باقی نمیگذارد. از این روست که میبینیم وقتی ایشان اعلام میکند که این کار وهن مذهب است بسیاری از علمای حوزه علمیه قم و مراجع بصیر و هوشیار به تبعیت از ایشان نیز این مسئله را مصداق وهن مذهب میدانند و بنابراین در این صورت حجت هم بر مکلف تمام است!
* «وهن مذهب بودن» همانطور که اشاره کردید یکی از موارد اصلی است که به آن استناد میشود که این دلیل موجب تحریم قمه زنی است. اما استدلال مدافعان قمه زنی این است که خیلی از مصادیق احکام شرعی را میتوان نام برد که دشمنان به واسطه آن ما را متهم به تحجر و خشونت گرایی میکنند مثل حدود و قصاص دشمن از نماز خواندن ما هم میتواند ایراد بگیرد، در واقع آنها با اصل اسلام مشکل دارند، اما بنابه فرموده قرآن و تأکید حضرت امام ما نباید در برابر بهانه جویی های دشمنان عقب نشینی کنیم. پاسخ شما به این استدلال چیست؟
- میان ذات اسلام و احکامیکه از ضروریات اسلام میباشند و از طرف شارع وضع شده و امور مباحی که ما انجام میدهیم بسیار تفاوت است. اگر بحثی را که کفار مسخره می کنند از واجبات و محرمات و یا حتی مستحبات و مکروهات اسلام باشد که شرع بر آن تاکید کرده است، ضرورت اقتضاء میکند که ما در قبال آن بایستیم و به برخوردهای دشمنان توجهی نکنیم. اما یک وقت است که یک عمل مباح است که ما میتوانیم تغییر قالب بدهیم. آنچه مطرح است این است که عزاداری مستحب است یا واجب است، هرگز کسی نگفته که قمه زنی مستحب است یا واجب است یا قمه زنی جزء شریعت اسلام است. اگر فقیهی هم در گذشته گفته است قمه زنی در عزاداری جایز است به فرضی هم که ما این این جایز یودن را به معنای استحباب بگیریم منظور از استحباب، استحباب خود قمه زنی نیست بلکه منظور استحباب عزاداری است. در مورد قمه زنی تنها نظری که میتوانیم داشته باشیم این است که نهایتاً عملی باشد جایز. در صورتی که عمل جایز را میتوانیم به نحوه های دیگری انجام دهیم. این نظری است که قرآن بر آن تاکید دارد. در آیه 104 سوره بقره خداوند خطاب میکند که «یا ایها الذین آمنو لا تقُولوا راعنا و قولوا انظرنا و اسمعو وللکافرین عذاب الیم» ای کسانی که ایمان آورده اید (هنگامي كه از پيامبر تقاضاي مهلت براي درك آيات قرآن مي كنيد) نگوييد «راعنا» بلكه بگوييد «انظرنا». چون راعنا ابهامي دارد و در زبان عبري به معناي توهيني است كه كفار آن را دستاويز مي كنند كه مسلمين را مسخره كنند و مورد هجمه قرار بدهند و مثلاً بگويند مؤمنين اينگونه با پيامبرشان سخن ميگويند. قرآن مي گويد به جاي كلمه «راعنا» كلمه «انظرنا» را به كار بريد. از همين آيه مي شود استفاده كنيم كه مؤمنين بايد در برخوردهايشان حساس باشند و از انجام اعمالي كه دشمن مي تواند از آن سوء استفاده تبليغاتي كند خودداري كنند. در بحث عزاداري هم همينگونه است، دامنة عزاداري به قمه زني ختم نمي شود. اعمال بسيار ديگري وجود دارند كه هم مي تواند مفهوم عزاداري را به شكل صحيح برساند و هم اينكه هدف عزاداري درآن بيشتر مطرح است. اگر بپذيريم كه قمه زني نوعي عزاداري است- كه البته ما قبول نداريم- به دليل این كه در اين شرايط دشمن از آن سوء استفاده تبليغاتي مي كند بنابه دستور قرآن، بنابه دستور شرع باید از آن خودداري كنيم و به گونه هاي ديگري از عزداراي روي آوريم.
* طي سال هاي اخير در خصوص اين موضوع كارهاي فرهنگي نسبتاً خوبي صورت گرفته است، آيا اين تلاش ها تاثيري هم در كاهش روند قمه زني داشته است؟ و به طور خاص بازتاب انتشار اين كتاب چگونه بوده است؟ آيا مصاديقي بوده كه پيش از اطلاع از اين مطالب مبادرت به قمه زني مي كردند و پس از خواندن اين كتاب به نادرست بودن عمل خود پي برده باشند؟
- يكي از بحث هايي كه در سال هاي گذشته مطرح بوده اين بوده كه تبليغات بسیار شدیدی مخصوصاً در شهر اصفهان برای توجیه عمل قمه زنی انجام گرفته. عدّهای هم که متوجه بودند که این تبلیغات مسموم است و نادرست است برای پاسخگویی به این تبلیغات منبعی نداشتند که بر مبنای آن بتوانند جوابگوی خیل شبهات باشند.
در این زمینه با یک ضعف فرهنگی مواجه بودیم که علیرغم سخنان صریح بسیاری از مراجع و روشن بودن بطلان این تبلیغات منبع خاصی نبود که در برابر این همه هجمه روانی جوابگو باشد. بسیاری از روحانیون که دغدغه این امر را داشتند مستقیم یا غیر مستقیم با بنده ارتباط برقرار کردند و از این کار تشکر کردند و این کتاب را نافع خواندند. این کار موجب شد عده ای از کسانی که ذهنیت نادرستی نسبت به قمه زنی داشتند هم با شخص بنده هم با برخی دیگر بحث هایی داشته باشند و حتی قانع شوند و بسیاری از آنها ابراز میکردند که نمیدانستند که در مورد قمه زنی چنین فتاوی ای وجود دارد و برای آنها بحث قمه زنی را نادرست جا انداخته بودند و این باعث شد که از این عمل شنیع خودداری کنند. همین امر موجب شد که علیرغم تبلیغات گسترده و شکل گیری هیئات مختلف قمه زنی سال گذشته یعنی سال1385 در استان اصفهان آمار قمه زنی 20 درصد کاهش پیدا کند در حالی که تبلیغات و هیئتهای حامی قمه زنی چند برابر شده بود.[البته خوشبختانه با هماهنگیهای صورت گرفته در سال86 این کاهش به رقم80درصدی رسید.]
* غیر از قمه زنی ما در عزاداریها با بدعت های دیگری هم مواجهیم مثل برهنه شدن آقایان هنگام سینه زنی یا آسیب هایی که به مداحی ها وارد شده هم در سبک مداحی و هم در محتوای اشعار. مثلاً به جای اینکه بر نافذ البصیره بودن حضرت اباالفضل (ع) تاکید شود،«چشم های قشنگ عباس» باب میشود یا اینکه حتی مشاهده شده برخی از افراد قلاده به گردنشان میاندازند و صدای سگ در میآورند که مثلاً شدت ارادتشان را به امام حسین (ع) نشان دهند، غافل از این که حضرت اباعبدا... (ع) به سگ و گربه احتیاج ندارند، ایشان شیعه میخواهند شیعه واقعی بصیر یا حتی هروله کردن یا بردن نام مبارک امام حسین (ع) به نحوی نام مبارک حضرت ناقص ادا میشود و مواردی از این قبیل که اگر چه به ظاهر جزئی به نظر میرسند ولی در عین حال با اهمیت میباشند از آن جهت که هر کدام به نحوی آفت عزاداری محسوب میشوند.
- در این مورد یک سری اقدامات سلبی باید صورت گیردکه وظیفه دستگاه های اجرایی است و آنچه مربوط به کار فرهنگی میشود در حیطه فعالیت های ما وارد میشود.
روش دشمنان براي به انحراف كشيدن عزداري ها همانگونه كه خودشان هم در موارد مختلف اعتراف كرده اند، اين است كه استحاله اي را متوجه عزداراي كنند و هدف عزاداري را به انحراف بكشند. يكي از كارهاي آنها در اين راستا اين است كه خود عزاداري را هدف كند و هدف عزاداري را بگيرند. در حالي كه ما از عزاداري هدف ديگري داريم، آنها مطرح مي كنند كه خود عزداري هدف است، يعني چيزي از عزاداري نمي خواهيم و تنها هدف و غايت ما عزاداري است. اين تفكر منجر به اين مي شود كه هر كس عمل بزرگتري را انجام دهد استنباط شود كه آن فرد ارادت بيشتري دارد يا عزاداري خالصتري انجام مي دهد، در حالي كه واقعاً چنين نبوده و عزاداري هدفي دارد كه در فرمايشات حضرت امام حسين، علیهالسلام، در روز عاشورا و پيش از آن مطرح مي شود و در عاشورا تبلور پيدا مي كند و رسالت عزاداري را براي ما تبيين مي كند ولي متأسفانه دشمنان با حربه هاي مختلف درصد كم رنگ كردن اين هدف بر آمدهاند و هدف بودن عزاداري را مطرح كرده اند. به گونهاي كه بعضي از كساني كه در اين زمينه دچار انحراف شدهاند معتقدند كه هدف از خلقت آسمان و زمين و انسان و همه موجودات بحث عزداري است، در حالي كه عزداري يك رويكرد تبليغاتي است، براي تشيع براي رسيدن به آنچه كه تشيع دنبال مي كند و هرگز در تشيع اين مطرح نبوده كه خود عزاداري هدف باشد. كاري كه ما مي توانيم انجام دهيم كه بسياري از اين بدعت ها از بين بروند، تبيين فرهنگ ناب عاشورا و اهداف آن ميباشد كه ابعاد سياسي و اجتماعي گسترده اي هم دارد و انقلاب ما هم به نوعي مبتني بر همين ابعاد سياسي آن بوده است. عزاداري هاي ما هم جنبه هاي عاطفی دارد و هم جنبههاي سياسي و اجتماعي.
متأسفانه دشمنان در راستای اهداف خودشان به دنبال استحاله عزاداري ها و از بين بردن ابعاد سياسي اجتماعي آن و در عوض مطرح کردن بيشتر ابعاد عاطفي آن مي باشند. وظيفه ما در مقابل این رویکرد مطرح کردن بیشتر ابعاد سياسي و جنبه هاي اجتماعي واقعه عاشورا است. زیرا هجمه دشمنان فقط به اين ابعاد است كه يكي از راه كارهاي مقابله با آن مطرح کردن اين ابعاد در منبرها مي باشد و خواص مي توانند در اين زمينه رسالت خودشان را ايفا كنند.
* از اينكه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد تشكر مي كنم؛ اگر صحبتي در پايان داريد بفرماييد:
- ما اميدواريم با اقداماتي كه صورت گرفته و بسياري از آنها نياز جامعه بود و افراد زيادي هم به آن توجه كردند و در راه آن قدم برداشتند. چه در حوزه قم و چه در اصفهان، ریشه برخی از این خرافهها خشكانده شود كه هر كدام از اين ها بسياري از خرافههاي پيرامونشان در بر ميگيرد و اگر برخي از آنها از بین رود بدعتهای دیگر به تبع آنها از بین میرود مثلاً اگر قمه زني ريشه كن شود اعمالي مثل زنجيز تيغي زدن و راه رفتن روي آتش و روي شيشه غلتيدن و... نيز خود به خود از بين مي رود از اين جهت ما به قمه زني كه ما در اين بدعت ها سرآمد بود پرداختيم.
دعوت همکاری با باشگاه