- در هفته هاي گذشته وزارت کشور شما چندين بار خبر از ساقط شدن يک فروند هواپيماي جاسوسي بدون سرنشين گرجستان داد. سياستمداران در تفليس هم از قدرت جنگي ارتش گرجستان مي گويند. آيا قفقاز را جنگي جديد تهديد مي کند؟
ما خواهان جنگ نيستيم و تلاش داريم مسائل را به صورتي بهتر و مثبت تغيير دهيم. اگر هواپيماهاي جاسوسي بر فراز قلمرو ما پرواز نکنند ما هم به آنها شليک نمي کنيم. احتمالاً امريکايي ها در روزهاي گذشته اين انديشه را به دوستان گرجي شان انتقال داده اند. به همين خاطر ما اميد داريم که نيروي هوايي آبخازيا ديگر نيازي به شليک نداشته باشد.
- ناظران اتحاديه اروپايي به اين نتيجه رسيده اند که روس ها آن هواپيماي شناسايي گرجستان را ساقط کرده اند و نه نيروهاي مسلح آبخازي.
ناظران اتحاديه اروپايي هم ممکن است اشتباه کنند. به خصوص وقتي که بر منابع مغرض و غير موثق تکيه مي کنند.
- از آنجايي که بسياري از کشورهاي غربي موجوديت کوزوو را به رسميت شناخته اند، اين بحث مطرح مي شود که آيا آبخازيا هم به همين صورت به رسميت شناخته خواهد شد. بسياري از مردم آبخازي خواهان اين به رسميت شناخته شدن از سوي جامعه بين المللي شده اند. آيا مورد کوزوو شما را براي به رسميت شناخته شدن اميدوار مي کند؟
شهروندان ما به صراحت و روشني اين سوال را مطرح مي کنند که چرا آن چيزي که براي ديگران آزاد است بايد براي ما ممنوع باشد؟ چه کسي معين مي کند که چه کشوري حق به رسميت شناخته شدن دارد؟ ما هم به مانند ديگران مي خواهيم آزاد باشيم.
- آبخازيا رفته رفته به مورد اختلاف قدرت هاي بزرگ تبديل مي شود. گرجستان با حمايت امريکا خواهان پيوستن به ناتو است و آبخازيا مي خواهد متحد روسيه باشد. آيا هيچ مصالحه يي ممکن نيست؟
اگر گرجستان مي خواهد به ناتو بپيوندد مساله و تصميم خودش است. مردم ما هم مدت ها است تصميم خود را گرفته اند. ما دوستاني پيدا کرده ايم که به ما کمک مي کنند، به خصوص در فدراسيون روسيه. ما نمي خواهيم مورد اختلاف و محل مناقشه باشيم و خواهان روابط خوب با همه کشورها و از جمله با همسايه مان گرجستان هستيم.
- ميخائيل ساکاشويلي رئيس جمهور گرجستان به تازگي پيشنهاد يک «خودمختاري وسيع» به آبخازيا در قلمرو گرجستان را ارائه کرد و علاوه بر آن به رئيس جمهور آبخازيا هم پيشنهاد پست معاونت اول رياست جمهوري گرجستان را داده است، پستي که البته تا به امروز وجود نداشته است. چرا براي يک بار هم که شده در اين مورد مذاکره نمي کنيد؟
آبخازيا قبلاً هم از خودمختاري يا آن چيزي که امروز از آن به عنوان «اختيار تام» نام مي برند برخوردار بود؛ يعني جمهوري خودمختاري بود در درون جمهوري گرجستان سوسياليستي که خود بخشي از شوروي به حساب مي آمد. اين مربوط به گذشته هاي دور است. ما در حال حاضر داراي مناسبات کاملاً متفاوتي هستيم. آنچه آقاي ساکاشويلي پيشنهاد مي کند براي ما پذيرفتني نيست. ما به حرف هاي بيهوده يي چون خودمختاري گسترده و گسترده ترين خودمختاري يا به آن پست هاي پيشنهادي در دولت گرجستان هيچ علاقه يي نداريم. از 15 سال پيش يک کشور مستقل هستيم که پرچم، سرود ملي، پليس، گمرک و ارتش خود را دارد.
- چرا آبخازيا دوسال پيش مذاکراتي را که با حمايت سازمان ملل انجام مي شد قطع کرد؟
زيرا گرجستان همه توافقنامه هاي منعقده بعد از جنگ سال 1994 را زير پا گذاشت. ساکاشويلي يگان هاي نظامي را به بخش اولياي دره کودروي که در قلمرو آبخازيا قرار دارد، اعزام کرد. گرجستان سياستي تهاجمي را عليه جمهوري آبخازيا اعمال مي کند. ما آماده انعقاد قرارداد صلح با گرجستان و ادامه گفت وگوها هستيم. تنها به شرط آنکه گرجستان نيروهايش را از دره کودروي خارج کند.
- شما در دوران شوروي سابق به مدت شش سال معاون وزير کشور گرجستان بوديد. شما با گرجي ها کار کرده ايد و زماني شهروند اين دولت بوديد. چرا امروز ديگر چنين امکاني وجود ندارد؟
در آن زمان کشور ديگري به نام اتحاد جماهير شوروي وجود داشت. فروپاشي شوروي و جنگ ميان گرجستان و آبخازيا در سال هاي 92 و 93 روابط ما را به شدت خدشه دار کرد. هر کس امروز ما را به زندگي مشترک در يک کشور دعوت مي کند بايد بداند چنين اتفاقي نخواهد افتاد و اين نظر موفقيتي نخواهد داشت.
- مساله پناهجويان گرجي که از آبخازيا گريخته اند نيز لاينحل باقي مانده است. بر پايه برآوردهاي سازمان ملل تعداد اين پناهجويان حدود دويست هزار نفر مي شود. بسياري از آنها زندگي بسيار فقيرانه يي را در گرجستان مي گذرانند. چرا اين مردم حق بازگشت به آبخازيا را ندارند؟
ما بدون هيچ پيش شرطي امکان بازگشت اين پناهجويان را به منطقه گالي در نزديکي مرز گرجستان فراهم آورديم. بر پايه گزارش هاي مختلف در حال حاضر بين 45 تا 60 هزار نفر که در خلال جنگ فرار کرده بودند، در منطقه کالي زندگي مي کنند. شما جايي را در دنيا سراغ داريد که اين تعداد از فراريان به آنجا بازگشته باشند؟
- اما گرجستان خواهان آن است که امکان بازگشت اين فراريان به همه مناطق آبخازيا وجود داشته باشد. چرا اين خواسته را رد مي کنيد؟
به دلايل امنيتي نمي توانيم چنين اجازه يي بدهيم. ما هرگز اجازه نخواهيم داد در اينجا اکثريتي در مقابل ما شکل بگيرد که خواهان از بين بردن جمهوري است که ما با خون دل آن را تشکيل داديم. در صورتي که چنين اکثريتي شکل بگيرد ديگر از فرهنگ و زبان آبخازي چيزي باقي نمي ماند. ما خواهان بازگشت آبخازيايي هايي هستيم که نياکانشان به دست رژيم تزاري رانده شدند. اگر جامعه جهاني حاضر به کمک به ما باشد، ما هم مي توانيم در مورد بازگشت فراريان گرجي دوباره مذاکره کنيم.
- 90 درصد از ساکنان آبخازيا ازجمله شخص شما تابعيت روسي دارند. واحد پول در آبخازيا روبل است و يگان هاي حافظ صلح روسي از آتش بس در گرجستان مراقبت مي کنند. آيا بدين ترتيب آن استقلال شما استقلالي بسيار محدود نيست؟
خير. پس از آن جنگ بود که گرجستان براي ممانعت از سفر ما به خارج از کشور، پاسپورت هاي گرجي ما را فاقد اعتبار اعلام کرد. ما داوطلبانه تابعيت روسيه را پذيرفتيم و کسي ما را به اين کار مجبور نکرد. پاسپورت هاي روسي به ما حقوق انساني و آزادي براي سفر مي دهد. واحد روبل هم براي اقتصاد ما مفيد است و نمي توانيم واحد پول خودمان را استفاده کنيم.
- روسيه در انتخابات رياست جمهوري آبخازيا در پايان سال 2004 مداخلات زيادي داشت. مسکو از کسي حمايت مي کرد که عاقبت بازنده آن انتخابات شد.
تلاش هايي براي مداخله وجود داشت که البته ناشي از منافع آنها بود. اما مهم ترين مساله اين است که ما آن وضعيت را به شايستگي پشت سر گذاشتيم. اين مردم آبخازي و نه ديگران بودند که رهبر خود را انتخاب کردند. به نظر من همه با اين مساله موافق هستند.
- با اين حال در واقع روسيه آبخازيا را به يک تحت الحمايه تبديل کرده بدون آنکه به صورت رسمي موجوديت آن را به رسميت بشناسد. آيا تغييري در اين وضعيت ايجاد خواهد شد؟
اين ايالات متحده امريکا است که با دو هزار مشاور نظامي و غير نظامي گرجستان را تبديل به تحت الحمايه خود کرده است. روسيه در آبخازيا منافع خودش را دارد، گذرنامه هاي روسي يک کمک به شمار مي آيد و يگان هاي حافظ صلح روسيه هم همان پناهگاهي است که ما خواهان آن هستيم.
- رهبري آبخازيا تضمين کرده است که خواهان برقراري يک دموکراسي بر پايه اصول اروپايي است. رئيس جمهور شما چندي پيش در يک سخنراني اذعان کرد در آبخازيا حقوق مدني در بسياري از موارد ناديده گرفته مي شود و بسياري از نهادهاي دولتي بسيار ضعيف عمل مي کنند. چه چيزي مانع گسترش يک دموکراسي کارآمد در آبخازيا است؟
بيش از هر چيز ما از کمبود تجربه رنج مي بريم. هنوز هم در دوران پس از جنگ به سر مي بريم و بنادر و فرودگاه هاي ما به خاطر تحريم ها بسته است. پس از جنگ بايد با مشکلات بزرگي در عرصه مديريت دست و پنجه نرم مي کرديم و اين کار را در عمل آموختيم. در حال حاضر به صورت گسترده شاهد نقض حقوق بشر در آبخازيا نيستيم اما نهادهاي قضايي ما بايد با جديت بيشتري از حقوق شهروندان دفاع کنند.
- آيا مشکل فقط کمبود تجربه است يا آن فسادي که بسياري از آبخازيايي ها از آن شکايت دارند هم نقشي دارد؟
فساد در ابعاد وسيع در جايي وجود دارد که پول زياد هم وجود داشته باشد. اين مساله در مورد ما صدق نمي کند. کارمندان بي تعهد از مردم رشوه مي گيرند يا آنها را تحت فشار مي گذارند اما مساله اصلي ما همچنان همان فقدان تخصص است. ما به خاطر آن تحريم ها با کمبود بودجه مواجهيم و نمي توانيم حقوق کافي به کارمندان دولت بدهيم. بي ترديد اين مشکلات بر کيفيت کار در همه سطوح اثر مي گذارد.
- آبخازيا در حوزه «سياست حسن همجواري» اتحاديه اروپايي قرار دارد و ديپلمات هاي کشورهاي اروپايي از جمله آلمان به اينجا رفت و آمد دارند. اروپايي ها به چه صورت مي توانند مردم شما را در مسير يک توسعه مسالمت آميز و دموکراتيک ياري کنند؟
به عنوان شروع بهتر اين است که آنها سعي نکنند ما را براي بازگشت به دامان گرجستان قانع کنند. آموزش هاي تکميلي براي نيروهاي متخصص ما هم يک کمک به حساب مي آيد که روسيه در حال حاضر اين کار را انجام مي دهد. بازرگاناني هم در غرب وجود دارند که به منطقه ما علاقه نشان مي دهند، به خصوص در حوزه گردشگري، زيرا ما 210 کيلومتر ساحل استوايي داريم.
- آيا مي توانيد تصور کنيد که زماني آبخازيا يکي از اعضاي اتحاديه اروپايي باشد؟
اين مساله بستگي به ما و اتحاديه اروپايي دارد.
