مقاله «مهدويت، فرجام‌انديشی تاريخ و فلسفه تاريخ هگل»، نوشته دكتر «علی فلاح‌رفيع» در آخرين شماره فصل‌نامه «شيعه‌شناسی» منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، نوشتار حاضر، با مروری اجمالی بر اصول تفكرات فلسفی «هگل»، موضوع مهدويت را از نگاه وی بررسی كرده است.

در چكيده اين مقال می‌خوانيد: هر چند آينده‌نگری از ويژگی‌های انسان در طول تاريخ بوده و اديان و متفكران بسياری به اين موضوع پرداخته‌اند، اما نگاه واقع‌بينانه و برخوردار از پشتوانه فكری و عقلانی به پايان تاريخ بشری و تفسير و تحليل عالمانه از چگونگی پهلوگرفتن كشتی رها شده در اقيانوس تاريخ، هنوز جای تحليل و نقادی بسيار دارد.

در بين اديان، اسلام با طرح روشن و مستدل خود از پايان تاريخ بشری، كاملا موفق بوده است. اعتقاد به مهدويت در عالم تشيع، آينده بشر را در قالبی معقول، زيبا و اميدبخش طرح كرده است. فيلسوفان نيز با تكيه بر اصول عقلانی و دلايل مستدل فلسفی، كما بيش به اين موضوع پرداخته‌اند.

به اعتقاد نويسنده، «هگل» از جمله فيلسوفانی است كه علی‌رغم اطلاعات كم وی از باورهای اسلامی در اين زمينه، بر مبنای مقولات فلسفی خود، هم‌چون پديدارشناسی روح، آزادی و خودگشايندگی روح در تاريخ، ديالكتيك و عقلانيت تاريخ، به طور مستوفی به اين موضوع پرداخته و در صدد يافتن پاسخی عقلانی بر آن برآمده است.

همان‌طور كه عنوان شد، اين جستار با مروری اجمالی به طرح اديان گوناگون درباره اين موضوع، به عقيده تشيع در عالم اسلام اشاره می‌كند و ضمن بيان گوشه‌ای از امتيازت عقلانی، وضوح‌بخشی و تعين و تشخص‌محوری اين بحث در شيعه، به طرح و بررسی آن نزد فيلسوفان می‌پردازد.

به عقيده هگل، تاريخ در نهايت و فرجام خود، به سويی می‌رود كه همه امكانات خود رابه فعليت برساند. اين فعليت، ظهور و بروز را او در گرو همت مردان بزرگی می‌داند كه كلی برتر از غايت خويش ساخته‌اند و آن غايت را كه با مفهوم برتر روح مطابق است، تحقق می‌بخشند

به عقيده نگارنده اين سطور، هگل از جمله فيلسوفانی است كه با بهره‌گيری از اصول فلسفی خود، هم‌چون پديدارشناسی روح در تاريخ، عقلانيت تاريخ، مقوله آزادی و تفسير خاص او از ديالكتيك روح، به نظريه‌ای از فرجام‌شناسی تاريخی می‌رسد.

به زعم نويسنده، به عقيده هگل، تاريخ در نهايت و فرجام خود، به سويی می‌رود كه همه امكانات خود رابه فعليت برساند. او اين فعليت، ظهور و بروز را در گرو همت مردان بزرگی می‌داند كه كلی برتر از غايت خويش ساخته‌اند و آن غايت را كه با مفهوم برتر روح مطابق است، تحقق می‌بخشند.

شماره آخر فصل‌نامه تخصصی «شيعه‌شناسی»، به صاحب امتيازی مؤسسه شيعه‌شناسی، مدير مسئولی دكتر «محمود تقی‌زاده داوری» و سردبيری دكتر «سيدرضا مؤدب» به تازگی وارد بازار نشر شده است.