محمدجليل عندليبي بتازگي آلبومي را با نام «براي تو» با صداي سيدمحمد عبدالحسيني و به سفارش مرکز موسيقي صداوسيما توليد کرده است.

اين اثر با استقبال خوبي در مجامع فرهنگي و هنري مواجه شد.اين آهنگساز تا به حال 28 آلبوم با همکاري خوانندگاني چون محمدرضا شجريان ، شهرام ناظري ، عليرضا افتخاري ، شاپور رحيمي ، مرحوم رضوي سروستاني ، مرحوم ايرج بسطامي و در موسيقي کردي با بهروز توکلي ، عزيز شاهرخ ، سالار عندليبي ، کاميا بهزاد و پيام عزيزي توليد کرده است و او را از پرکارترين آهنگسازان ايران مي دانند. از اين رو لازم ديديم تا درباره اين آلبوم گفتگوي مفصلي با محمدجليل عندليبي داشته باشيم.

از آلبوم «براي تو» بگوييد، فکر اوليه توليد اين اثر از کجا بود؟

طرح اوليه اين اثر از سوي کرم رضا پيريايي رئيس مرکز موسيقي صدا و سيما مطرح شد. در حقيقت ايشان پيشنهاد توليد اين اثر را مطرح کردند و آلبوم در تمامي مراحل کار با کمک و کرامت ايشان توليد شد. ايشان تمام آلبوم را خط دهي کردند حتي انتخاب برخي از اشعار نيز با ايشان بود. براي من خيلي جالب بود که يک مدير اينقدر دلسوزانه براي توليد يک آلبوم وقت بگذارد و ما را براي کار تشويق کند. استفاده از شعر «مستان سلامت مي کنند» از حضرت مولانا و همچنين تنظيم مجدد آهنگ لري «زندگي» با نام «بهشت آرزو» فکر ايشان بود و همين که مي ديدم ايشان دلشان براي کار مي تپد، مرا به همکاري با صدا و سيما تشويق مي کرد.

علت دوري شما از صدا و سيما در سالهاي گذشته چه بود؟

در دوره اي در اين مرکز تيشه به ريشه موسيقي سنتي و اصيل ايراني زده شد و مرکز موسيقي خيلي از هنرمندان را از عملکرد خود رنجاند. اتفاقي که در آن سالها افتاد اين بود که تا چند سال هر موسيقي ضعيفي به نام موسيقي سنتي از صدا و سيما پخش شد و وقتي مردم حسابي از موسيقي سنتي دلزده شدند، کارهايي توليد شد که حتي موسيقي پاپ خوب هم نبود. من با کار پاپ مخالف نيستم و همه انواع موسيقي را دوست دارم ؛ اما ما در آن دوران گنجينه هاي موسيقي خودمان را از دست داديم و در پاپ هم چيزي به دست نياورديم. به همين دليل خيلي از بزرگان موسيقي سنتي از مرکز موسيقي صدا و سيما دلگير شدند، اما در زمان جناب آقاي صوفي مساله دعوت از پيشکسوتان موسيقي سنتي مطرح شد و جناب پيريايي به اين مساله جامه عمل پوشاندند و بسياري از هنرمندان پيشکسوت موسيقي در حال حاضر در صدا و سيما دعوت به کار شده اند. ما هنرمندان ، بسيار روحيه حساسي داريم و دوست داريم اگر به جايي مي رويم به ما احترام بگذارند. رئيس فعلي مرکز موسيقي صدا و سيما قدر هنر و هنرمند را مي داند و من اميدوارم اين کادر دلسوز که مي دانند بودجه بيت المال را چگونه و در چه راهي خرج کنند و ضوابط هنري را جايگزين روابط اداري کرده اند همچنان بتوانند با توفيق بيشتر به کار خود در اين مرکز ادامه دهند.

بتازگي کليپ سيداعظم از شبکه هاي تلويزيوني پخش شده است. راجع به اين کار براي ما توضيح بدهيد.

وقتي من براي همکاري به مرکز موسيقي صدا و سيما دعوت شدم ، رئيس اين مرکز روي کلمه موسيقي فاخر مردمي خيلي تاکيد کردند. اين کلمه معاني فراواني داشت. موسيقي فاخر مردمي يعني اثر در عين حال که فاخر است ، بتواند سلايق عموم را هم راضي کند. از طرفي ايشان پيشنهاد کردند که اثري هم به مناسبت گراميداشت سال پيامبر اعظم (ص) ساخته شود و من هم که پيش از اين در کاستهاي با قدسيان در زمينه آثار آييني و عرفاني سابقه داشتم ، براي ساختن آهنگ اين اثر انتخاب شدم. البته پيش از اين نيز آقاي پيريايي را مي شناختم. ايشان رئيس صدا و سيماي مرکز کردستان بودند و بايد بگويم که با برنامه هاي خود در اين مرکز در حمايت از هنرمندان و فرهيختگان اين استان بسيار تلاش کردند و آن دوره دوره نمونه اي بوده است. سيد اعظم پيش از اين براي آلبوم «براي تو» توليد شد اما بعدها با نظر رئيس مرکز موسيقي اين قطعه را از آلبوم «براي تو» جدا کرديم تا آن را در آلبوم ديگري بگنجانيم.

آلبوم ديگري که آن را نيز ان شائالله در مرکز موسيقي صداوسيما توليد خواهم کرد.

در آلبوم براي تو چه چيزهايي را خواهيم شنيد؟

قطعه «الهي» با شعري از محمد عبدالحسيني در نغمه شوشتري ، «مستان سلامت مي کنند» با شعري از مولانا در مخالف سه گاه ، «گرفتار توام» با شعري از ابوالقاسم لاهوتي در دستگاه شور، «پريديم» با شعري از وحشي بافقي در دستگاه ابوعطا و شور، «کس بي کس» با شعري از استاد ساعد باقري در گوشه عراق افشاري ، «براي تو» با شعري از عارف کردستاني در نغمه شوشتري و همايون و «بهشت آرزو» در دستگاه ماهور که اين قطعه تنظيم مجددي از يک آهنگ معروف لري به نام «زندگي» است. شعر اين ترانه را سعيد ميرزايي سروده است.

کارکردن با سيدمحمد عبدالحسيني چطور بود؟

با سيدمحمد عبدالحسيني در سال 1375در مرکز حفظ و اشاعه موسيقي آشنا شدم. البته پيش از آن هم وصف ايشان را شنيده بودم تا اين که قسمت اين شد که اين آلبوم را با صداي سيدمحمد عبدالحسيني ضبط کنيم. بايد بگويم که ايشان صداي بسيار خوبي دارند. کار آلبوم «براي تو» بسيار مشکل بود چراکه هر کدام از اشعار اين آلبوم صداسازي خاصي مي خواست. شعر الهي به يک لحن مناجات گونه احتياج داشت اما مثلا در «کس بي کس» يا «پريديم» لحن قلندرانه اي لازم بود. عبدالحسيني در اين آلبوم براي من کار چند خواننده را انجام داد و به نحو احسن هر کدام از اين آثار را با صداسازي خاص خودش خواند و از عهده برآمد. او در حقيقت براي من يک شمشير چندلبه بود. نکته دوم درباره عبدالحسيني اين است که صداي او هويت خاص خودش را دارد و مثل کس ديگري نمي خواند. من براي استاد شجريان احترام فراواني قائلم ، اما آنهايي که سعي مي کنند مثل شجريان بخوانند، راه به جايي نمي برند چون شان استاد شاگردي از شان تقليد جداست و راز موفقيت در داشتن حرف تازه است.

عبدالحسيني نيز يکي از کساني است که سعي نمي کند مثل ديگري بخواند و صدايش متعلق به خود اوست و من فکر مي کنم آلبوم «براي تو» تحول جديدي در عرصه موسيقي است و مي تواند به عنوان يک الگو براي آهنگسازان مورد استفاده قرار بگيرد.

در حال حاضر چه اثري در دست داريد؟

در حال حاضر يک کاست کردي با اشعاري از زادگاهم و با نام آونگ يا شونم (شبنم) را با صداي هنرمند فراملي کردستان ، آقاي عباس کمندي در دست تهيه دارم.

و اما حرف آخر:

آلبوم براي تو به خواست خداوند متعال و حمايت هاي رئيس مرکز موسيقي و همکاري صميمانه سيدمحمد عبدالحسيني توليد شد و جا دارد از اين بابت از رياست مرکز موسيقي صداوسيما و باقي همکاران اين مرکز و شرکت سروش تشکر کنم و اميدوارم با توفيقات روزافزون به تلاش مثبت خود در عرصه هاي فرهنگي و هنري ادامه بدهند.

محمدجليل عندليبي در يک نگاه

محمدجليل عندليبي در سال 1333در شهر سنندج ديده به جهان گشود و موسيقي را در خانواده اي فرهنگي ، هنري ، عرفاني و عاشق موسيقي آغاز کرد. مادر خانواده مشوق اصلي او و برادران و خواهرانش در موسيقي بوده و در عرفان از خاندان پدري خود کسب فيض کرده است. از بزرگان خاندان پدري خود از عبدالصمد عندليبي ياد مي کند که ترانه «باز هواي وطنم آرزوست» از ساخته هاي ايشان است و از ديگر مفاخر اين خانواده به عموزاده اش ايرج عندليبي و حکمت نوبري اشاره مي کند. وي موسيقي را در اداره فرهنگ و هنر سنندج زير نظر استاداني چون نصرت حدادي و حسن کامکار فراگرفته و بعد از ديپلم در سال 1352وارد دانشکده هنرهاي زيبا در دانشگاه تهران شد و ليسانس موزيکولوژي خود را از اين دانشگاه گرفت. عندليبي در دانشگاه تهران از محضر استاداني چون مرحوم نورعلي برومند، دکتر داريوش صفوت ، سعيد هرمزي و يوسف فروتن بهره برد و پس از آن در سال 1354 گروه مولانا را در مرکز حفظ و اشاعه موسيقي تشکيل داد. جليل عندليبي که از نوازندگان بنام سنتور است از محمدرضا لطفي ، حسين عليزاده ، داوود گنجه اي ، محمدرضا کياني نژاد، عطا جنکوک ، محمد موسوي و بسياري ديگر از هنرمندان در خاطرات خود از مرکز حفظ و اشاعه موسيقي نام مي برد و رديف موسيقي سنتي را در آن سالها به طور حرفه اي از محضر يوسف فروتن ، سعيد هرمزي و اصغر بهاري فرا گرفته است. اين آهنگساز اولين آلبوم خود را در سال 26 (1359سالگي) با نام «شور و عرفان» با صداي مرحوم رضوي سروستاني و با همکاري گروه مولانا ساخت که بعدها همين اثر با صداي شهرام ناظري روانه بازار شد و اين اثر در حقيقت اولين کاست موسيقي بعد از انقلاب بود. جليل عندليبي در همان سالها کاست «ميهن اي ميهن» را با همکاري محمدرضا شجريان توليد کرد که با شعر زيباي «تنيده ياد تو در تار و پودم» با استقبال چشمگير مردم مواجه شد. عندليبي درباره اين آلبوم ابراز تاسف مي کند که هنوز هم اين اثر به صورت قاچاق فروخته مي شود و اميدوار است بزودي اصل اين آلبوم به بازار عرضه شود. عندليبي در فستيوال هاي فراواني نيز شرکت کرده که از آن جمله مي توان به فستيوال جاده ابريشم در کشور ژاپن اشاره کرد. عندليبي رهبري گروهي را در اين فستيوال به عهده داشت و هابيل علي اف ، راميس قلي اف ، داوود گنجه اي ، محمود فرهمند، منصور سينکي ، عليرضا افتخاري و هنرمنداني ديگر او را در اجراي موسيقي صلح همراهي مي کردند.