مقاله «جغرافيای معرفتی و نوآوری»، توسط «ابراهيم فياض»، عضو هيئت علمی دانشگاه تهران نوشته شده و در آخرين شماره از دو هفته نامه «پگاه حوزه» (شماره 235، تيرماه 1387) منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، جغرافيای معرفتی را اگر تعامل شناخت و جغرافيا بدانيم، در دنيای امروز كمتر مورد بحث قرار گرفته و آنچه مطرح شده فقط جغرافيای فرهنگی است و انديشمندان سعی میكنند در همان جغرافيای فرهنگی چارچوب شناختی درون يك فرهنگ پرداخته شود، چرا كه متن و بطن فرهنگ، شناخت آن است.
آنچه در ادامه میآيد خلاصهای از اين مقاله است: آنچه سبب فرار از جغرافيای معرفتی شد، بهانه استفاده حكومت فاشيسم از آن بود كه برای جلوگيری از فاشيسم بايستی از رابطه شناخت، جغرافيا و مطالعه آن دوری كرد. انقلاب معرفتی كه بعد از جنگ جهانی دوم در جهان رخ داده بسيار قابل مطالعه است، چرا كه ملیگرايی شناختی و نژادی رخ میدهد و جغرافيای فرهنگی نيز يك علم حاشيهای در جهان امروز است.
سرمايهداری كه به دنبال جهانی شدن بود، جغرافيای معرفتی را ناديده گرفت و فقط بر جغرافيای جهانی تأكيد میكرد و اين در كليه دانشهای سرمايهداری سريان دارد، مثل اقتصاد جهانی و تاريخ جهانی و ... و همه اينها را در يك جغرافيای معرفتی جهانی ترسيم كرد. كشف جغرافياهای معرفتی درونساختاری جهانی يا جغرافياهای خردجهانی، ما را به طرف ناديده های جهانی هدايت میكند.
از ناديدههای معرفتی جغرافيای جهانی، جغرافيای معرفتی شرق و غرب است كه در طول تاريخ تا حال در حال جابجايی است؛ يعنی گاهی شرق در غرب نفوذ میكند و گاهی غرب در شرق و تاريخ و جغرافيای معرفتی تمدنهای متأخر جهانی يا تمدنهای تاريخی بعد از اختراع خط، ناشی از اين دو است، كافی است با اين ديدگاه به مطالعه جهان تاريخی پرداخت.
انقلاب معرفتی جهانی در ايران رخ میدهد و آن با رهايی از شرك طبيعتگرای شرقی به خداوند واحد میرسد. از ميترائيسم به زرتشت و اين انقلاب معرفتی به بشر قدرت انديشيدن انتزاعی هديه كرد، پس بنيانگذار فلسفه توحيدی كه نام عرفان دارد، به عهده ايرانيان بوده است و از اينجاست كه فلسفه غرب يونانی شركی با فلسفه ايرانی توحيدی، رقابت میكند كه جنگهای ايران و يونان را تشكيل میدهد.
ايران به عنوان كشوری كه غربی بودن و شرقی بودن را درخود جمع كرده و آن نيز باز توليد كرده است، میتواند رهبری جهانی آينده را به عهده گيرد، چرا كه زمانه ما، زمانه ميان فرهنگی است و ايران قهرمان فرآيندهای ميانفرهنگی است
ايدئولوژی غربگرايی در جهان امروز جهانیشدن است كه توسط انگلوساكسونها مطرح میشود و سعی در غربی ساختن جهان دارند كه رهبری اين ايدئولوژی و ساختار آن به عهده يهوديت جهانی است و مقاومت در برابر اين جهانیسازی توسط كشورهای شرق و شرقگرا صورت میگيرد.
ايران به عنوان كشوری كه غربی بودن و شرقی بودن را درخود جمع كرده و آن نيز باز توليد كرده است، میتواند رهبری جهانی آينده را به عهده گيرد، چرا كه زمانه ما، زمانه ميان فرهنگی است و ايران قهرمان فرآيندهای ميانفرهنگی است و با پشتوانه عرفانی شيعی كه بوی، شرقی دارد و با پشتوانه فلسفی خود كه بوی غربی دارد، میتواند رهبری فكری جهان را ترسيم كند و شايد اين همان رمز وعده ايرانشناسان بزرگ «الكساندر پوپ» و «ريچارد فرای» و ... باشد و شايد علت مخالفت امريكا به عنوان مركز غربگرايی جهانی با ايران در تمامی سطوح، همين نكته باشد.
دو هفتهنامه پگاه حوزه به صاحبامتيازی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم و مديرمسئولی و سردبيری «سيدعباس صالحی» و با همكاری شورای سياستگذاری متشكل از «عبدالرضا ايزدپناه» و «احمد ترابی» منتشر میشود و به بهای 1500 ريال در اختيار علاقهمندان قرار میگيرد.
