فعالیت شمار فراوان سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد، بانک جهانی، سازمان تجارت جهانی و... همگی نشانگر این واقعیت عمده است

که جهان امروز توانسته است در پایه ریزی اصول حکومتی جهانی و نه سلطه یک حکومت بر جهان موفق باشد.

 تعاملات سیاسی جهان دیگر مانند گذشته بر پایه حضور یک قدرت برتر تعریف نمی شوند، گو اینکه برخی اوقات کوچک‌ترین کشورها نیز توانسته‌اند با حدود اختیارات محدودشان رویکردهای بزرگی را در صحنه سیاست جهان رقم بزنند.

هنگامی که در ماه ميلادي گذشته سیاستمداران قطر موفق شدند مذاکرات صلح لبنان در دوحه را به سرانجام برسانند، یکباره اين کشور کوچک کرانه خليج فارس در موقعیتی بسیار متفاوت از پیش قرار گرفت. تمامی روزنامه هاي عربي به یکباره امير قطر را شيخ مدرن نامیدند. تابلوهای تبلیغاتی عظیمی که در مسير فرودگاه بيروت نصب شده بودند همگی نشان از قدرداني مردم لبنان از ميانجيگري قطر داشتند. حتی بستني فروشي خرده پای بيروت هم نام يکي از محصولات خود را «بستني قيفي توافقنامه دوحه»گذاشته بود!

اما قطرخود چندان درگير اين پيروزي سیاسی برجسته نشد، بلکه خود را به تلاش براي حل بحران هاي دیگر خاورميانه مشغول داشت. فقط در يک سال گذشته حامد بن جاسم بن جابر الثاني وزير خارجه قطر بارها سوار هواپيماي شخصي اش شد تا در کشورهاي مختلف از مراکش گرفته تا ليبي و يمن به شکرانه پول و قدرت رايزني کشورش براي حل و فصل بحران هاي منطقه ای وارد عمل شود. هر چند اين کار بسیار دشوارتر از آن بود که بتوان تصور کرد.

جهان عرب اين روزها با شکاف های بسیاری مواجه است که پایه های امنیتی و ثبات منطقه خاورمیانه را به خطر انداخته است که در این میان قطر به عنوان کشوري ميانجيگر در این بحبوحه اعراب شرايط دشواري را در پیش گرفته است تا بتواند خود را به صورتی مستقل مطرح کند. حساسيت موقعيت کنونی قطر زماني مشخص مي شود که به مناسبات نزديک اين کشور با بسياري از کشورهاي درگير در مناقشات منطقه ای توجه شود. قطر تعاملات بسیار نزديکي با ايران دارد؛ اما در عين حال ميزبان يکي از بزرگ ترين پايگاه هاي نظامي آمريکا نيز هست. قطر هم با مقامات اسرائيلي مذاکره مي کند و هم پناهگاه اسلامگراياني است که جز نابودي اسرائيل خواسته دیگری ندارند.

 قطر ميزبان شبکه تلويزيوني جنجال برانگيز الجزيره است و بيوه صدام حسين را مدت ها در خود جای داده است. قطر هم عربستان سعودي را متحد نزديک خود تلقی می کند و هم سوريه و رئيس جمهورش بشار اسد را دوست و یار نزدیک خود می بیند! اسد حتي به تازگی يک ايرباس اختصاصي هم از امير قطر کادو گرفته است! به زعم بسیاری از کارشناسان بین المللی سياست قطر بسيار پيچيده و همراه با تضادهای بسیاری است اگرچه قطری ها خود سياستشان را کارآمد و مناسب می خوانند.

قطر با ذخایر عظیم نفت و گاز که در ميان همسايگان نام آوری مانند ايران، عراق و عربستان سعودي قرار دارد این روزها در پی آن است تا از «ديپلماسي»به عنوان راهي براي حفاظت از خود، حفظ منافعش در منطقه وهمچنین برقراري ثبات استفاده کند. به طوری که یکی از مقامات قطر عنوان می دارد سياست قطر این است که یا همه را راضی نگه دارد و یا همه را به صورتی منطقي ناراضي باقی گذارد!

 اما اين رويکرد برای امريکايي ها چندان خوشایند نبود. مقامات آمريکايي از مناسبات نزديک قطر با ايران و سوريه دل خوشي ندارند و خوب به خاطر دارند که قطر علاوه بر مناسبات تجاري با اين دو کشور، به عدم تحريم ايران در شوراي امنيت سازمان ملل متحد نیز راي داده است. از سوی دیگر کمک هاي مالي قطر به حماس پس از پيروزي حماس در انتخابات سال 2006 ميلادي نارضایتی بسیار آمریکاییان را به همراه داشت. به طوری که کاخ سفید در اعلامیه ابراز داشت: «مناسبات واشنگتن و دوحه به سبب برخي سياست هاي قطر تا حدودی دگرگون شده است. حمايت قطر از حماس مشکل آفرین است.»

در این میان روسيه هم از سياست هاي قطر هم راضی نیست. قطر پیش از این به زليمخان يانداربيف رهبر شورشيان چچن پناهندگي داد؛ البته عوامل روسيه در سال 2004 ميلادي او را ترور کردند و قطر و روسیه بر سر استرداد عاملان ترور تا مدت ها نزاع داشتند.

در این ميان، کشورهاي عربي نيز گاهي اوقات به شدت از سياست هاي قطر ابراز نارضایتی کرده اند به خصوص در رابطه با مواضع شبکه الجزیره. مناسبات سیاسی عربستان با قطر از سال 2002 تا 2007 میلادی به دلیل سیاست های الجزیره تیره بود.

قطر این روزها به عامل تاثیرگذار منطقه تبدیل شده و این مساله برای آمریکا که سالهای سال وزنه سنگین تعاملات جهانی بوده است گران می آید. این یعنی همان مساله ای که آمریکا همواره از آن وحشت داشت: حل مناقشات منطقه ای بی نیاز از حضور آمریکا!