كنگره بين‌المللی «شهيدين» (شهيد اول و شهيد ثانی) به همت مركز «احيای آثار اسلامی» پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار می‌شود.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) و به نقل از پايگاه اطلاع‌رسانی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی، احيای آثار علما و انديشمندان بزرگی كه فرهنگ و تمدن اسلامی مرهون همت بلند و تلاش ارجمند آنان است از مهم‌ترين رسالت‌های مؤسسات فرهنگی و پژوهشی است.

به همين جهت «مركز احيای آثار اسلامی» پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم، با تصحيح و تحقيق و انتشار شايسته ميراث علمی اختران فروزان آسمان دانش و انديشه، در اين مسير گام گذاشته و اينك با عنايت پروردگار متعال سومين مجموعه از اين سلسله آثار را با عنوان «موسوعة الشهيد الاول» و «موسوعة الشهيد الثانی» تقديم پيشگاه اهل نظر می‌كند.

از اين‌رو به منظور بزرگداشت آفرينندگان اين ميراث گران‌سنگ، كه برای اهداف عاليه اسلامی به شرف شهادت نيز نايل شده‌اند و با نام شهيدين «شمس‌الدين محمد بن مكی مشهور به شهيد‌اول» و «زين‌الدين بن علی معروف به شهيد‌ثانی» آرا و آثار آن‌ها روشنايی بخش حوزه علمی و دينی بوده است در برنامه دبيرخانه كنفرانس‌های بين‌المللی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قرار گرفته است.

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اميدوار است كه كنگره يادشده به فضل خداوند و همت پژوهشگران دانشمند، در قالب و محتوايی شايسته مقام آن دو اسوه علم و عمل برگزار شود. اين كنگره دو اجلاس در ايران و لبنان خواهد داشت كه اولی در ارديبهشت‌ماه 1388 هم‌زمان با سالروز شهادت شهيد‌اول و دومی در سال 1389 همزمان با سالروز شهيدثانی تشكيل خواهد شد.

نظر به اين‌كه درباره زندگی شهيدين، تحقيقات فراوانی انجام گرفته و اين دبيرخانه نيز آثاری را در دست انتشار دارد سزاوار است كه از مباحث تكراری و كليات احتراز شود. پژوهشگرانی كه آثار شهيدين را در اختيار نداشته باشند می‌توانند به دبيرخانه مراجعه و از لوح فشرده CD آثار آن‌ها بهره‌مند شوند، البته يادآوری می‌شود كه سه اثر ارجمند شهيد اول به نام‌های «جامع‌البين»، «حاشيه قواعد»، «المسائل الفقهيه» كه برای نخستين‌بار احيا شده است فقط در اين دبيرخانه موجود است.

پژوهشگرانی كه آثار شهيدين را در اختيار نداشته باشند می‌توانند به دبيرخانه مراجعه و از لوح فشرده CD آثار آن‌ها بهره‌مند شوند، البته يادآوری می‌شود كه سه اثر ارجمند شهيد اول به نام‌های «جامع‌البين»، «حاشيه قواعد»، «المسائل الفقهيه» كه برای نخستين‌بار احيا شده است فقط در اين دبيرخانه موجود است

نظر به نقاط افتراق زندگی و آثار شهيدين، شايسته است كه موضوعات مربوط به هر كدام به طور جداگانه و مستقل مورد تحقيق قرار گيرد. هم‌چنين مدت ارسال مقالات حداكثر تا پايان آبان 1387 است.

محورها و موضوعات پيشنهادی مقالات عبارتند از: نقش علمای جبل عامل در گسترش تشيع؛ خاندان شهيدين و فرزندان آن‌ها به ويژه صاحب معالم و صاحب مدارك؛ بررسی عصر شهيدين؛ نكات تازه و نويافته در زندگی شهيدين (با احتراز از مباحث پيش‌گفته و تكراری)؛ بررسی اوضاع حوزه‌های علميه در عصر شهيدين به ويژه حوزه‌های علميه جزين و جبع؛ نقش شهيدين در تحولات سياسی و اجتماعی عصر خويش؛ بررسی مشايخ، اساتيد و شاگردان شهيدين؛ بررسی مصادر و منابع علمی و فكری شهيدين به ويژه آن‌چه اكنون در دسترس نيست.

ديگر موضوعات اين همايش‌ها عبارتند از: طرح برخی از فروع فقهی برای نخستين‌بار در آثار شهيدين؛ نوآوری‌های شهيدين در تبويب فقه و قواعد فقهی و ساير زمينه‌ها؛ بررسی سيره علمی و عملی شهيدين (سيره علمی، اخلاقی، تربيتی، اجتماعی، سياسی هر كدام به تفكيك)؛ بررسی مقام ادبی شهيدين در نظم و نثر؛ مطالعات و تحقيقات تطبيقی شهيدين؛ مناسبات فكری و فقهی شهيدين با علمای مذاهب اسلامی؛ انديشه‌های قرآنی شهيدين؛ انديشه‌های رجالی شهيدين (شيوه‌ها و ابتكارات)

هم‌چنين انديشه‌های كلامی شهيدين (روش‌ها و نوآوری‌ها)؛ انديشه‌های اصولی شهيدين؛ انديشه‌های اخلاقی و تربيتی شهيدين؛ انديشه‌های سياسی و اجتماعی شهيدين؛ شهيدين و دانش ملل و نحل؛ راز ماندگاری آثار شهيدين (كثرت استنساخ‌ها و انبوهی نسخه‌های خطی آثار آن‌ها، انتخاب آثار مزبور به عنوان كتب درسی حوزه‌های علميه)؛ جايگاه شهيدين در سلسله اجازات علمی؛ مشابهات و مفارقات شهيدين (با توجه به نوشته سيدمحسن امين در اعيان‌الشيعه)؛ مكتب و مدرسه فقهی شهيدين؛ بررسی شروح و حواشی آثار شهيدين؛ تأثيرگذاری و تأثيرپذيری آثار شهيدين؛ معرفی و بررسی علمی و محققانه هر يك از آثار شهيدين؛ معرفی محققانه مجموعه‌های شهيد اول؛ نقش شهيدين در وحدت امت اسلامی؛ نقد تصحيح‌های آثار شهيدين از ديگر موضوعات اين همايش است.