متاسفانه در بسياري از پيش بيني هاي بلند مدت،  قدرت فنآوري هاي آينده دست کم گرفته مي شود،  زيرا اكثر  مردم هنگام بررسي سرعت پيشرفت فنآوري به جاي ديدگاه تصاعدي تاريخي،  ديدگاه شهودي خطي دارند.  در واقع ما انسان ها در طول قرن بيست و يكم پيشرفتي معادل 100 سال نخواهيم داشت بلکه شاهد پيشرفتي معادل 20000 سال بر حسب نرخ رشد امروزي خواهيم بود. توجه دقيق تر به گام هاي رو به جلوي فنآوري نشان مي دهد که نرخ پيشرفت  ثابت نيست. اما اين طبيعت بشر است که خود را با گام هاي تغييرات وفق دهد و ديدگاه شهودي خطي درباره سرعت پيشرفت فنآوري داشته باشد. حتي در مورد  بعضي افراد كه عمر طولاني داشته و  پيشرفت فنآوري و افزايش سرعت تغييرات را در طي زمان تجربه کرده اند, نگاه شهودي خطي موجب مي شود كه سرعت تغييرات و پيشرفت فناوري را با همان نرخي که اخيرا تجربه کرده اند, مساوي فرض كنند. يکي از دلايل چنين برداشتي اين است که اگر نمودارهاي تصاعدي را در بازه هاي زماني کوتاه  بررسي كنيم, شبيه نمودارهاي خطي به نظر مي رسند. بنابراين حتي با وجود اينکه نرخ رشد در گذشته نه چندان دور ( به عنوان مثال سال گذشته) بسيار بيشتر از 10 سال گذشته ( ويا حتي 100يا 1000 سال گذشته) است ولي حافظه ما تحت الشعاع تجربيات اخير ( مربوط به زمان هاي نه چندان دورتر از حال) قرار مي گيرد.

به همين خاطرحتي تفسيرگران خبره و كارشناس هم وقتي به آينده نگاه مي کنند نرخ پيشرفت امروزي را با نرخ پيشرفت 10 يا 100 سال گذشته يكسان مي دانند. من اين نوع نگرش را نگاه شهودي خطي مي نامم. اما توجه جدي به تاريخ  فنآوري نشان مي دهد که نرخ تغييرات فنآوري به صورت تصاعدي است نه خطي. مثال هاي متعددي وجود دارد. نرخ افزايش قدرت محاسبه رايانه ها فقط يکي از آنهاست. اگر کسي اطلاعات مربوط به تغييرات گسترده فنآوري را در مقياس هاي زماني مختلف بررسي کند متوجه مي شود که رشد تصاعدي فنآوري خود نيز دو برابر مي شود که من آن را قانون دستاوردهاي شتابان مي نامم. اين نوع نگرش فقط بر مفروضات قانون مور تکيه ندارد،  بلکه پايه و اساس آن مدلي غني از فرآيندهاي توسعه فنآوري هاي گوناگون است. در اكثر پيش بيني هاي فنآوري،  ديدگاه تصاعدي تاريخي ناديده گرفته شده و به جاي آن ديدگاه شهودي خطي  مد نظر قرار مي گيرد. به همين دليل است که مردم درباره دستاورد هاي کوتاه مدت مبالغه مي كنند اما به خاطر عدم توجه به  مفهوم رشد تصاعدي  نمي توانند درباره دستآوردهاي درازمدت فنآوري حدسي درست داشته باشند. اين نوع نگرش درباره نرخ جابجايي  پارادايم نيز که تقريبا هر دهه دو برابر مي شود, صادق است. بنابراين رشد فنآوري در قرن بيست و يكم معادل 20000 سال بر حسب نرخ رشد امروزي خواهد بود. من براي تفکر عميق تر درباره  قانون دستاوردهاي شتابان  49 قطعه مورد استفاده در رايانه ها و محاسبات را در طول قرن گذشته بر روي نمودار تصاعدي آوردم. از اين تمرين نتيجه گرفتم که قدرت محاسبات فقط  از  قانون مور پيروي نمي كند, بلکه مطابق با نرخ جابجايي پارادايم ها افزايش مي يابد. قانون مور پنجمين پارادايم رشد تصاعدي در محاسبات بود. پارادايم ششم محاسبات سه بعدي است كه جاي محاسبات امروزي در تراشه ها ي مسطح را خواهد گرفت و بدين ترتيب محاسبات در سطوح مولکولي و زير اتمي انجام خواهد گرفت.  فنآوري هاي ديگر نيز بر اساس روند هاي تصاعدي  به پيش مي روند. سرعت ارتباطات به صورت بي سيم يا با سيم در هر 12 ماه دو برابر مي شود ( اين نيز يک روند تصاعدي دو برابر شده مي باشد زيرا ظرف دو  دهه گذشته هر 36 ماه دو برابر مي شد). سرعت اسکن کردن مغز انسان هر 26 ماه دو برابر مي شود و وضوح اسکن مغز نيز هر 12 ماه دو برابر مي شود. همچنين نقشه برداري ژنتيکي هر 12 ماه دو برابر مي شود و هزينه رمز گشائي و ترتيب گذاري دي ان آ(DNA ) از 12 دلار به يک سنت در طي دهه گذشته کاهش يافته است. کوچک سازي و مينياتوري کردن روند فراگير ديگري است. امروزه کوچک سازي فنآوري ( چه الکترونيکي و چه مکانيکي) در هر دهه با نرخ 6/5  در هر بعد خطي پيشرفت مي کند. مدل رياضي که من در دو دهه گذشته براي توصيف روندهايي تحت تاثير قانون دستاوردهاي شتابان تهيه کرده ام در مورد فنآوري هاي دهه 1990 صادق بود و معتقدم که اين قانون را  در مورد سايرفنآوري هاي آينده نيز مي توان به کار برد. امروزه شاهد روندهاي تصاعدي رشد در محاسبات, ارتباطات و کوچک سازي مربوط به قطعات بي سيم دسترسي به اينترنت هستيم.  شايان ذكر است كه عصر رايانه هاي شخصي رو به پايان است و در آينده نه چندان دور شاهد چيرگي  سرورهاي اينترنتي و دستگاه هاي ارتباطات كوچك دستي بر سيستم هاي ويندوز شخصي خواهيم بود. از آنجا كه در دستگاه هاي كوچك و دستي اتصال به شبكه جهاني جايي براي صفحه کليد وجود ندارد،  بنابراين در آينده شاهد روندي نيرومند به سمت ارتباط با ماشين از طريق صدا و فنآوري هاي زباني خواهيم بود.

صحبت كردن شيوه اي مرجح است كه ما براي ايجاد ارتباط با مردم از آن استفاده مي كنيم. يكي از روندهاي جالب اين است كه در آينده ما مي توانيم با رايانه ها و ماشين هاي محاسباتي  همچون  انسان ها صحبت كنيم. در چند سال آينده  دستيارهاي مجازي  هوشمند و قادر به تكلم  در حوزه هاي وظيفه اي محدود ساخته مي شوند. اين حوزه ها مثلا  شامل انجام معاملات اقتصادي، رزرو كردن و پيدا كردن اطلاعات مي شود. زماني كه يك  صفحه نمايش كوچك وجود داشته باشد اين شخصيت هاي مجازي حضوري شبيه انسان خواهند داشت و چنانچه صفحه نمايش نباشد آنها به طور كامل از روش يك گفتگوي دو طرفه استفاده خواهند كرد. تا سال  2009 رايانه هاي شخصي و جاگير ديگر وجود نخواهند داشت. اطلاعات مجازي به صورت مستقيم روي شبكيه چشم توسط دستگاه هايي كه در عينك آفتابي و يا لنز هاي چشم تعبيه شده اند نوشته خواهند شد. به علاوه صفحه هاي نمايش مجازي با وضوح بالا به صورت آويزان و غوطه ور در فضا ايجاد مي شوند. به كمك اين صفحات،  دنياي واقعيت هاي مجازي و حسي كاملا غوطه ور به شخص كاربر منتقل خواهد شد. ما در اين حالت هميشه و هر جا كه باشيم  به اينترنت دسترسي كامل خواهيم داشت. در واقع رفتن به يك وب سايت به معني  وارد شدن به محيط واقعيت هاي مجازي خواهد بود. در چنين محيطي با هر كسي كه بخواهيم  ملاقات مي كنيم. علم الكترونيك درحالت بسياربسيار ريز باعث قدرت گرفتن چنين پيشرفت هايي خواهد شد به گونه اي كه همه اين ابزارها به صورت نامرئي در عينك و لباسهايمان جاسازي مي شوند. بنابراين ما ديگر نگران گم كردن تلفن همراه، كتابچه و ساير وسائل شخصي مان نخواهيم بود و همچنين ديگر مجبور به كلنجار رفتن با كلافهاي پيچيده  سيم ها در زندگي مان  نيستيم  و قادر مي شويم تا هر وقت كه بخواهيم به منابع اطلاعاتي متصل باقي بمانيم و با انسان هاي  ديگر صرف نظر از  نزديكي يا دوري فيزيكي آنها ارتباط برقرار كنيم. خلاصه اينكه همه گونه ارتباط به غير از تماس مستقيم بدني ممكن خواهد بود.  البته ابزارهاي مربوط به حس لامسه در محيط واقعيت هاي مجازي هم اكنون وجود دارند ولي تا زمانيكه واقعيت هاي مجازي وارد بدن و مغزمان نشوند، به همين حالت باقي خواهند ماند. تا سال 2029 به دليل استمرار روندهاي تصاعدي در كوچك سازي محاسبات، ارتباطات و اسكن كردن عصبي، ميلياردها نانو بوت  (روباتهاي در اندازه نانو) در اندازه سلول هاي خوني و يا حتي كوچك تر در بدن انسان ها وجود خواهند داشت. اين نانوبوت ها  كه درون كپسول هايي قرار دارند  قادر به ايجاد ارتباط مستقيم با عصب هاي زنده مغز هستند. زماني كه نمي خواهيم در محيط واقعيت مجازي باشيم نانو بوت ها در كپسول هاي خود باقي مي مانند و هيچ كاري نمي كنند ولي اگر بخواهيم به محيط واقعيت هاي مجازي وارد شويم نانو بوت ها سيگنال هاي ورودي مربوط به حواس پنجگانه ما را متوقف كرده و به جاي آن سيگنال هاي مربوط به محيط هاي واقعيت مجازي توليد خواهند كرد. مثلا مغز شما مي تواند تصميم بگيرد كه عضلات و اندام ها را حركت دهد اما  نانو بوت ها مي توانند جلوي اين سيگنال هاي عصبي را گرفته و مانع حركت عضلات و اندام هاي شما شوند  و در عوض  اندام هاي شما در محيط هاي واقعيت مجازي را به حركت وادارند.  البته مشخص است كه شكل مجازي اندام ها حتما نبايد مثل بدن دنياي واقعي باشد. ما قادر خواهيم بود كه بدنهاي متفاوتي براي موقعيت هاي متفاوت طراحي كنيم . در شبكه جهاني  وب همه  تجهيزات لازم براي گشت و گذار در محيط هاي مجازي تهيه مي شود.  مشابه مجازي مكان هاي واقعي آنقدر جذاب خواهند بود كه خيلي ها ترجيح مي دهند كه بيشتر وقت خود را در دنياي مجازي سپري كنند. در نهايت هيچ مرزي بين انسان هاي مجازي و واقعي وجود نخواهد داشت. همانطور كه امروزه مردم با دوربين هاي ديجيتالي متصل به اينترنت قادرند لحظات زندگي خصوصي خود را با ديگران شريك شوند بعد از گذشت 4 دهه انسان ها قادر خواهند شد كه لحظات زندگي خود را به صورت كاملا حسي با ديگران شريك شوند وحتي واكنش ها و جواب هاي حسي آنها را نيز دريافت كنند. اين تجربيات حسي فراتر از حواس پنجگانه خواهد بود.

با استفاده از فنآوري نانو بوت ها ظرفيت ذهني ما افزايش چشمگيري خواهد يافت. امروزه ظرفيت مغزهاي ما نسبتا ثابت و از پيش طراحي شده  است. نانو بوتهاي  كار گذاشته شده در مغز باعث بسط و توسعه حافظه و همچنين  بهبود حواس و قدرت درك  و  توانايي هاي شناختي ما خواهند شد. هنگام كار گذاشتن  نانو بوتها در مغز لازم نيست عمل جراحي انجام گيرد زيرا مي توان  آنها را بلعيد يا به بدن تزريق كرد. علاوه براين،  افراد  قادر خواهند بود كه به آنها دستور خروج از بدن را بدهند و بنابراين فرآيند تزريق آنها به درون بدن برگشت پذير خواهد بود. اين نانو بوتها قابل برنامه ريزي هستند و  مي توانند با توليد  محيط هاي واقعيت مجازي ظرفيت مغز را فوق العاده افزايش دهند. آنها قادر خواهند بود كه پيكر بندي خود و يا نرم افزار خود را عوض كنند. بر خلاف عمل جراحي كه با آن مي توان شبكه مصنوعي عصبي را فقط در يك نقطه خاص از بدن كارگذاشت نانو بوتها مي توانند به راحتي در ميلياردها ميليارد نقاط مختلف بدن در رفت و آمد باشند.

موضوع ديگر اين است كه عمر ما بسيار طولاني خواهد شد. افزايش طول عمر انسان ها نيز يكي از روندهاي تصاعدي مي باشد. در طي  قرن  هيجدهم هر ساله چند روز به عمر انسان افزوده شد. در قرن نوزدهم عمر انسان هر ساله دوهفته افزايش يافت وهم اكنون ما 6 ماه در هر سال به عمر انسان اضافه مي كنيم. با انقلاب و دگرگوني بنيادين  در طراحي و ساخت داروها، ژن ها، توليد مثل شبيه سازي شده اندام ها و سلول ها و پيشرفت هاي فنآوري زيستي در دهه آينده هر ساله بيش از يك سال به عمر انسان افزوده مي شود. بنابراين فعلا از طريق همان روش هاي سنتي و قديمي مواظب سلامتي خود باشيد زيرا شايد بتوانيد تا پايان قرن بيست و يكم عمر كنيد!