| پژوهش
تحقيق يا پژوهش به مفهوم عام يعنى جست جو يا تجسس براى يافتن يا به حقيقت امرى رسيدن يا كشف حقايق امور و پرده بردارى از راز هاى طبيعت است. از اين رو گستردگى آن به وسعت جهان آفرينش و پيچيدگى آن به دقت و ظرافت يك سلول زنده و ساختمان كوچك ترين جزء ماده يعنى اتم است، همه چيز و همه جا را در بر مى گيرد.
براى انجام اين كار، اركان اصلى پژوهش بايد شناسايى و مهيا شوند كه عبارتند از:
۱- پژوهشگر ۲- سياست هاى تحقيقاتى ۳- برنامه ريزى تحقيقاتى ۴- نظارت و ارزيابى ۵- تحقيق و توسعه (تحقيق بنيادى، تحقيق بنيادى محض، تحقيق كاربردى) ۶- خدمات علمى و فنى (اطلاع رسانى علمى و فنى، موزه هاى علمى و فنى، بررسى و مطالعات مستمر در باره پديده هاى طبيعى)
پژوهشگر يا محقق
در رشته هاى تحقيق منتخب خود و رشته هاى وابسته به آن داراى دانش وسيع چند بعدى و قدرت دستيابى به همه يافته هاى قبلى از خود بوده و داراى تبحر و تجربه طولانى، ذهنى باز، فكرى آزاد از تعلقات مادى، نبود وابستگى، آ زاد انديشى، آگاهى به مسائل، مشكلات و نياز هاى جا معه خود و جهان، قدرت بالاى خلاقيت تحقيقاتى و ابداعى، قدرت كاربرد مؤثر و عملى نتايج تحقيقات ديگران، خود و… است.
سياست هاى تحقيقاتى
بخشى از سياست هاى علمى محسوب مى شود كه عبارت است از مجموعه اى از خط مشى ها و تصميمات كلى براى بهبود سازمان، توسعه و روش ها و تأمين منابع و عوامل تحقيقاتى كه رسيدن به اهداف تحقيقاتى را ميسر مى سازد.
برنامه ريزى تحقيقاتى
برنامه ريزى تحقيقاتى عبارت از تجهيز منابع و ا مكانات به روش علمى و منظم و استفاده بهينه از آنها براى تحقق اهداف و سياست هاى تحقيقاتى.
نظارت و ارزيابى
الف. نظارت: مجموعه اقدام ها و عمليات استاندارد شده به منظور پيگيرى جريان تحقيقاتى و تشخيص موارد و ميزان انحراف، به گونه اى كه تحقيقات در تمام مراحل بر اساس برنامه و به طور صحيح انجام پذيرد.
ب. ارزيابى: بررسى عملكرد و سنجش كارايى فعاليت هاى تحقيقاتى با توجه به هدف ها و سياست هاى تحقيقاتى تعيين شده و تحليل اثر هاى اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى و نتيجه گيرى به منظور استفاده در تدوين برنامه هاى آينده به وسيله ارزيابى صورت مى گيرد.
تحقيق و توسعه
عبارت است از هر گونه فعاليت منظم خلاق براى افزايش اندوخته هاى علمى و فنى و استفاده از اين اندوخته ها براى طراحى يا ابداع روشها و كاربرد هاى نوين، به طور كلى فعاليت هاى تحقيقى علمى و توسعه تجربى است. نتايج تحقيق علمى اعم از تحقيق بنيادى و كاربردى موجب افزايش اندوخته هاى علمى و فنى مى شود.
توسعه تجربى با استفاده از اين نتايج به ابداع كاربرد هاى جديد و طراحى فرايند و روش هاى نوين مى پردازد.بدين ترتيب فعاليت هاى تحقيق و توسعه به تحقيق بنيادى، تحقيق بنيادى محض، تحقيق كاربردى و توسعه اى تقسيم مى شوند.
۱- تحقيق بنيادى: عبارت است از: كاوش هاى اصيل و بديع به منظور افزايش اندوخته هاى علمى و درك بهتر پديده هاى طبيعى، انسانى، اجتماعى و فرهنگى (پژوهشى است محض كه عمدتاً بدون نتيجه علمى فورى است)
۲- تحقيق بنيادى محض: تحقيقى است كه بدون توجه به كاربرد هاى عملى و به منظور گسترش مرز هاى دانش صورت مى گيرد.
۳- تحقيق كاربردى: هرنوع كاوش اصيل به منظور كسب دانش علمى و فنى جديد كه براى آن كاربرد ويژه اى در نظر گرفته شود. (نتايج حاصل از آن در رفع نياز ها و حل مشكلات بكار مى آيد.)
۴- تحقيق توسعه اى (توسعه تجربى) هر گونه فعاليت منظم مبتنى بر دانش موجود حاصل از تحقيقات و يا تجربيات كه به منظور توليد مواد،فرآورده ها، وسايل، ابزار، فرايند ها و روش هاى جديد و يا بهبود آنها صورت مى گيرد. (بيشتر متوجه نوآورى در فرايند ها، ابزارها و محصولات است)
خدمات علمى و فنى
عبارت است از هر گونه فعاليت خدماتى و پشتيبانى كه در تسهيل امر تحقيق و توسعه مؤثر است و موجب اشاعه و توسعه فرهنگ تحقيقاتى مى شود.
خدمات علمى و فنى عمده عبارتند از:
اطلاع رسانى علمى و فنى، موزه هاى علمى و فنى، بررسى و مطالعات در باره پديده هاى طبيعى طرح هاى پژوهشى داراى دستورالعمل و مقررات ويژه طرح هاى پژوهشى است، كه عبارتند از:
۱- اگر طرح دهنده يك نفر باشد مى بايد به عنوان مسئول اجراى طرح معرفى شود و درغير اين صورت يكى از طرح دهندگان به عنوان مسئول اجراى طرح معرفى خواهد شد.
۲- مسئول اجرا يا مجرى طرح، مدير اجرايى طرح است كه در تمام مراحل انجام طرح آن را سر پرستى نموده و مى بايد عضو هيأت علمى دانشگاه باشد.
۳- همكاران اصلى طرح افرادى هستند كه در تمام طرح با مسئول اجراى طرح همكارى نموده و مسئوليت عمده طرح به عهده ايشان است.
۴- تمام طرح هاى تحقيقاتى بايد از اولويت تحقيقاتى شوراى پژوهشى كشور بر خوردار بوده ويا آن طرح مورد نياز كشور باشد ويا به نوعى مايه ارتقاى سطح علمى شود.
۵- هيچ طرحى بدون ارائه تعهد براى ارائه مقاله پذيرفته نشود.
۶- در صورتى كه مجريان طرح ها، طرحى را كه ارائه مى نمايند لزوماً بايد تكنيك آن محرمانه بماند بايد مراتب را به پژوهشكده مربوطه اعلام نمايند.
۷- ارسال نكردن گزارش نهايى طرح در دست اجرا، از سوى مجرى، در مهلت مقرر و نيز انجام نشدن تعهدات مجرى از زمان مهلت مجاز اتمام طرح منجر به نپذيرفتن طرح هاى پيشنهادى جديد مجرى خواهد بود.
انواع طرح هاى پژوهشى
در اينجا به عنوان نمونه يك نوع تقسيم بندى را در انواع طرح ها،كه مربوط به دانشگاه تهران است اشاره مى شود:
الف- طرح هاى پژوهشى نوع اول
اين طرح ها از سوى مجرى، پيشنهاد و بدون نياز به تصويب شوراى پژوهشى گروه يا دانشكده و يا مراكز پژوهشى به وسيله معاون پژوهشى به مجرى ابلاغ مى گردد.
تبصره: بر حسب مورد و يا تشخيص مراكز پژوهشى برخى از طرح ها پس از تأييد تخصصى دو داور و تصويب شوراى پژوهشى به مجرى ابلاغ مى شود.
ب: طرح هاى پژوهشى نوع پنجم
اين طرح ها، ويژه شركت اعضاى هيأت علمى در همايش هاى بين المللى است.
ج: طرح هاى پژوهشى نوع ششم
اين طرح ها در قالب پايان نامه هاى كارشناسى ارشد و دكترى، پس از بررسى در شوراى پژوهشى ابلاغ مى گردد.
گفتنى است، پژوهش هاى نوع اول كه در بالا اشاره شد به ترتيب شامل:
خلاصه اطلاعات طرح پژوهشى، مراحل تصويب و ابلاغ، مشخصات مسئول اجرا، مشخصات طرح دهنده يا طرح دهندگان
طرحهاى پژوهشى دردست اجرا يا اجرا شده به وسيله مجرى طرح، مشخصات همكاران اصلى (از كارشناسى به بالا) اطلاعات مربوط به نتايج طرح، هدف، ضرورت تحقيق، فرضيه (خلاصه طرح كليد واژه) مشخصات موضوعى طرح (مسافرت هاى پيشنهادى، مراحل زمانى) نحوه ارائه نتايج طرح - گزارش پايان طرح و برآورد هزينه ها است.
انواع طرح هاى پژوهشى بسيار وسيع است و همانطوركه اشاره شد گستردگى آن به وسعت جهان آفرينش، پيچيدگى و دقت و نيز ظرافت يك سلول زنده و ساختمان كوچك ترين جزء ماده يعنى ماده اتم است همه چيز و همه جا را در برمى گيرد، از اين رو به برخى از آنها اشاره مى شود:
طرح هاى ادبيات و هنر، اقتصاد و مديريت، حقوق، الهيات و معارف اسلامى، علوم تربيتى و اجتماعى، علوم پايه
علوم دامى و شيلات، فنى و مهندسى، كشاورزى، محيط زيست و منابع طبيعى، نانو تكنولوژى و پزشكى و…
آشنايى با مراكز پژوهشى و نحوه كار آنها
رشد و توسعه پايدار كشور، بقا، حيات،تداوم و فعاليت اقتصادى، فرهنگى، اجتماعى سياست و صنعت در سايه آنها فراهم كردن شرايط مناسب زندگى براى همه آحاد جامعه را بايد در پويايى دانشگاه ها و نهادينه كردن ارتباط ميان دانشگاه و پژوهش و مركز تحقيقاتى جست وجو كرد. (همانطورى كه مى دانيم، نهادينه كردن مبانى علم به تحقيق و پژوهش وابسته است)
ارتقاى فرهنگ پژوهش و تحقيق به اعتقاد و باور اشتياق محقق دانشگاهى به تحقيق بستگى دارد و رابطه تعاملى ميان علم و محقق را بايد به وسيله ابزارهايى فراهم ساخت.
در اين راستا، مديريت براى تصميم گيرى نياز به اطلاعات دارد، انتقال و تبادل اين اطلاعات لازمه اش سامانه ارتباطى است. دستيابى سريع و به موقع اطلاعات با توجه به ويژگى نظام جهانى كه امروز عصر اطلاعات ناميده شده مقدور است.
مطالعات نشان مى دهد،كه جايگاه ارزيابى مراكز پژوهشى در كشور هاى پيشرفته ازسابقه ديرينه اى برخوردار است. البته سازمان هاى خاص متولى اين امر هستند و يك مركز پژوهشى يا پژوهشكده داراى اهداف، وظايف و گروه هاى پژوهشى است.در بدو شروع كار، تبيين موضوع مؤسسه ويا مراكز پژوهشى به همراه طرح توجيهى و اساسنامه مربوطه (به شوراى گسترش آموزش عالى) انعكاس و موافقت قطعى آنها با مؤسسه پژوهشى صادر و ابلاغ مى شود.
مراكز پژوهشى به طور كلى از نظر وابستگى به يكى از وزارتخانه ها از جمله (علوم،تحقيقات و فناورى، دانشگاهها، سازمانهاى دولتى يا بخش خصوصى) مربوط هستند.
تركيب مركز پژوهشى دولتى يا غير دولتى عبارتند از: رئيس مركز يا معاون پژوهشى، دو يا پنج نفر (بستگى به سطح و گستردگى فعاليت مراكز پژوهشى) متخصص صاحبنظر در رشته هاى مربوط و نيز گروه هاى مختلف پژوهشى تشكيل مى شود.
واحدهاى پژوهشى با عناوين زير در كشور فعاليت مى نمايند: مراكز پژوهشى، مركز مطالعات، پژوهشكده، پژوهشكده و گروهاى پژوهشى، گروه پژوهشى مستقل، مؤسسه تحقيقات، مؤسسه عالى پژوهشى و … فعاليت دارند. درباره تشكيل و ايجاد واحد هاى پژوهشى شايان ذكر است، براى اينكه دانشگاه ها از اصلى ترين مؤسسه ها در امر پژوهش در كشورهاست طبيعى است كه ساختار واحدهاى پژوهشى با واحدهاى پژوهشى موجود در دانشگاها مشابه سازى شود. اعتقاد براين است، كه مراكز پژوهشى يكى از مهم ترين معيارهاى بهره ورى در اين امر است.
از اين رو تحقيق به منظور طراحى يك سامانه عملى براى بهره ورى مراكز پژوهشى كشور تدوين شده است و جهت انجام كار پس از يك پژوهش كتا بخانه اى و ميدانى در مورد بهره ورى چند معيار انتخاب شده، سپس براى ساخت شاخص بهره ورى فعاليت هاى مراكز پژوهشى با استفاده از يك پژوهش ميدانى و يا تركيب ميدانى، كتابخانه اى مجدد مورد تجزيه و تحليل قرار مى گيرد و براى جمع آورى در مورد اهميت شاخص هاى ايجاد شده نسبت به يكديگر از پرسشنامه استفاده مى شود.
تقويت و توجه به مراكز پژوهشى وبه رسميت شناختن مراكز پژوهشى، بر اساس يافته ها و تحقيقات متقن آنها مى تواند استوار باشد.چنين مراكزى مى توانند با فاصله گرفتن از بدنه دولت، تحليل ها و آمارهاى كاربردى را براى مشاوره در اختيار مديران و يا ارگان هاى تصميم گير قرار دهند. مراكز پژوهشى، تحقيقاتى و مطالعات اجتماعى، فرهنگى و… در فضايى خارج از بوروكراسى ادارى و متكلف مى تواند به آناليز مسائل حال و آتى جا معه بپردازد و حاصل آنان چون منبع و مرجعى مفيد فايده شود.
به طور مثال يك بازرگان با مراجعه به پژوهش مى تواند زمينه پرفايده تجارت در منطقه اى را بى صرف وقت و هزينه و متوسل شدن به آزمون و خطا بيابد.مسئول سياسى با رجوع به حاصل پژوهش مى تواند بر نوشته هاى شهرى كه دسته بندى شده آمارى و متوجه به پراكنش خاص هستند، مطالبات و تهديدات را حدس بزند و آنها را مديريت كند.حاصل همه اين بهره جستن ها به ايجاد جامعه اى پايدار كمك مى كند، جامعه اى كه در آن كار كارشناسى جلوى بسيارى از آزمون و خطا ها و هزينه هاى آن را خواهد گرفت.
در اين ميان ايجاد مراكز تحقيقات استراتژيك استانى، از ضروريات است كه ماحصل آن مى تواند از به هدر رفتن منابع و اعتبارات جلوگيرى كرده با تحليل هاى ساختارى و نگاه آزمايشى به سرزمين مورد مطالعه ظرفيت جديد را بشناساند.
آنچه در اين ميان داراى اهميت است، ضروريات خارج نمودن مراكز مطالعاتى از تمركز، انحصار و دولتى بودن و در عين نظارت عاليه و ساماندهى آن براى صيانت از امنيت ملى است. پژوهش هاى جامع هر يك به صورت بالقوه قابليت تبديل شدن به راز را دارا هستند و بايد راهكارى براى امانتدارى اين مؤسسه ها و مراكز ترسيم شود.
در اين زمينه عواملى كه براى موفقيت مراكز پژوهشى لازم بوده و به ضرورت بايد لحاظ شود، به اجمال اشاره مى شود:
۱- اهداف و روش مشخص: موجب كاركرد هماهنگ گروه هاى مطالعاتى خواهد بود.
۲- تأكيد بر پژوهش: در يك محيط هدايت كننده پژوهشى كه اهم تأكيد خود را بر روى بازدهى پژوهشى گذاشته و يا آن را هم ارز ديگر مقولات مورد تأكيد قرار مى دهد.
۳- فرهنگ: فرهنگ سازمانى خصوصيات منحصر به فرد در مراكز پژوهشى كه آن را از بقيه سازمان ها متمايز ساخته و شاخصى است كه اعضا آن را درك كرده و به يكديگر منتقل مى كند.
۴- وضع گروه: روحيه نوع آورى، از خود گذشتگى براى كار، ميزانى كه يك عقيده جديد مورد عنايت قرار مى گيرد و درجه همكارى و فراوانى مجمع هاى عمومى، رتبه بندى تجمعى موارد فوق ارتباطى مثبت و مستقيم بين وضع گروه و ميزان كارايى را نشان مى دهد.
۵- مديريت مشاركتى: امروز دا نش و مهارت هاى فرايند تصميم گيرى آن چنان پيچيده است كه شايد از عهده يك فرد خارج باشد، پس از آنجايى كه يك مدير قبل از هر چيز فرد رشد يافته و داراى اهداف تعريف شده اى است، موجب افزايش آگاهى اعضا به منظور هماهنگى بهتر در انجام دادن آن و دستيابى به ديدگاه هاى نو اعضاى شورا و گروه هاى مطالعاتى خواهد شد.
۶- ارتباط: وجه مشخصه آن تبادل اطلاعات، حمايت ودرك همدلانه و دسترسى به پژوهشگران در شبكه سازمان و مركز تحقيقاتى است، كه بايد بين مدير (رهبر) و ديگر اعضاى گروه و نيز بين ديگر پژوهشگران خارج از گروه و سازمان برقرار گردد.
۷- منابع و امكانات: شامل منابع انسانى (همكاران، دستياران، مشاوران فنى سازمان، منابع مالى، تجهيزات و كتابخانه) است.البته در بين تمام اين عوامل، رضايت از حضور منابع انسانى در يك واحد تحقيقاتى بيشترين اطمينان خاطر را در ميزان آن واحد دارد.
در نهايت، آشنا نبودن با اين عوامل علت ناكامى بسيارى از مراكز پژوهشى را فراهم مى سازد، يك واحد پژوهشى موفق نيازمند مجموعه اى از خصوصيات فردى براى هر يك از اعضاى گروه تحقيق، محيط سازمان، حمايت كننده قوى و رهبرى مشاركتى و آگاه به پژوهشگرى است.
از اين رو يك سازمان پژوهشى از دور به صورت يك واحد يكپارچه به نظر مى رسد، اما در نگاه دقيق تر داراى اجزاى ظريفى است كه بقا و تد اوم آنها وابسته به وجود كاركرد مؤثر چندين خصوصيات فردى، سازمانى و رهبرى است.
با توجه به جدى نينگاشتن امر پژوهش در كشور و موانع جدى كه در راه موفقيت مراكز پژوهشى وجود دارد به اجمال به برخى از آنها همراه با روند آغاز پژوهش بعد از انقلاب اسلامى اشاره مى شود:
توجه جدى به تحقيقات گرچه از اوايل برنامه اول آغاز شد ولى روند رو به افزايش آن را در خلال برنامه عمرانى دوم در عملكرد برخى سازمان هاى دولتى و غير دولتى مى توان ديد. از نظر كمى، افزايش تعداد طرح هاى پژوهشى در زمينه امور و مسائل اجتماعى و فرهنگى،در برخى از وزارتخانه ها و سازمان ها از جمله: وزارت ارشاد اسلامى، صد ا و سيما، شهردارى تهران، مركز پژوهش هاى اجتماعى مجلس و نيز در صدور مجوز براى ايجاد مراكز تحقيقاتى دولتى و غير دولتى، از سوى برخى از وزارتخانه ها مثل: وزارت علوم، تحقيقات و فناورى صورت گرفت.
البته اينها زمينه ساز توسعه پايدار انسانى و اجتماعى در كشور محسوب مى شوند، منتها حقيقت امر اينست كه تصميم گيرى در اين باره بايد از محدوده و مباحث كلان و نظرى شكل گرفته در اتاق ها و سالن ها بيرون بيايد و به واقعيت هاى موجود از زبان محققان و مجريان طرح ها و از آنها بيشتر با كسانى كه مشكلات اجرايى سر و كار دارند، بر گرفته شود. به نظر مى رسد، آنچه روند توسعه تحقيقات در ايران را كند كرده و سياست هاى توسعه اى برنامه اى عمرانى را در مورد تحقيقات، كم رنگ كرده است، اختلال نگرش و عملكرد بين مديران و مجريان رده ميانى و اجرايى است در نحوه هزينه كردن اعتبارات و نيز اعمال سياست هاى پژوهشى است.
مثال: يكى از آنها اينست كه مديران و مجريان رده ميانى و اجرايى، با توجه به تجربه و برد اشت هاى شخصى باور دارند كه مسائل و مشكلات سازمان ها و نهادها و درنهايت جامعه را بهتر از محققان مى دانند و پيشاپيش نتيجه تحقيقات از قبل براى آنها مشخص است، از اين رو با توجه به مراتب پژوهش يا تحقيقات فرهنگى و اجتماعى و… در ايران با موانع روبرو است و بايد به آنها در جهت برون رفت از اين وضع توجه و مداقه نمود.
از جمله:
۱- نهادى نشدن تحقيق، تفحص و نو آورى ۲- باور نداشتن به نقش تحقيقات بويژه تحقيقات فرهنگى و اجتماعى ۳-وجود روابط شخصى و سليقه اى در واگذارى تحقيقات به محققان دولتى و غير دولتى ۴- نبود متولى اصلى تحقيق ۵- نبود آيين نامه ها، دستور العمل ها، كمبود نيروى انسانى محقق و كارآمد. گفتنى است، يكى از محور هاى اساسى در پژوهش آگاهى از نظرات و گرايش ها و به طور كلى افكار عمومى در سطح جهان، جامعه و گروه هاى اجتماعى شهرى و روستايى است.
دستيابى به چنين آگاهى، از راه افكار سنجى، علمى مستقل و به دور از غوغا سالارى و جوسازى امكان پذير است كه در اين زمينه بايد به جايگاه و پايگاه نظر سنجى در جامعه توجه كرد. به عنوان مثال:
- وجود افراد متخصص، مجرب، متعهد و مستقل و كارشناسان با تجربه در زمينه مربوطه - وجود برنامه ها و هدف هاى راهبردى، كاربردى و توسعه اى ميان مدت، كوتاه مدت و بلند مدت- اعمال مديريت مستقل، متعهدانه و به دور از گرايشات روزمره زدگى
از طرفى كمبود منابع مالى و كمبود پژوهشگر كارآمد در كشور هاى در حال توسعه و نبود برنامه ريزى جامع علمى مبتنى بر واقعيت، براى تربيت چنين نيرويى در زمره مهم ترين عوامل باز دارنده انجام تحقيقات و مانعى بزرگ در راه دستيابى به اهداف برنامه هاى توسعه ملى محسوب مى شود. تأمين نشدن زندگى پژوهشگر و نبود اطمينان خاطر وى از حاصل كار و تلاش، نبود عوامل مشوقه و نداشتن انگيزه اقدام به كار تحقيقاتى و همچنين نبود رقابت سازنده بين پژوهشگران قابل ذكر است.
به طور كلى در جوامع در حال توسعه به ندرت كسى روى توان و قابليت هاى دانشجويان و اهميت آماده سازى آنان براى انجام فعاليت هاى تحقيقاتى حساب مى كند همچنين نداشتن فرهنگ كار گروهى و وجود فردگرايى و كار انفرادى به خودبينى بى منطقى و عدم انجام نشدن طرح تحقيقاتى بزرگ منجر مى شود. باتوجه به مراتب و تعريفى كه از وضع پژوهش در كشور مطرح شد، سؤال هايى در اين زمينه در قالب تحقيق مطرح هست كه هر كدام از آنها به صورت فرضيه به عنوان عامل اثر گذار و موانع توسعه پژوهش و نداشتن عزم ملى نمود عينى دارد.
اهداف تحقيق
* شناسايى و درك موانع اساسى گسترش پژوهش در كشور
* سنجش علمى نگرش اساتيد، دانشجويان و محققان نسبت به مقوله پژوهش در جامعه
* برنا مه ريزى كلان براى به حداقل رساندن عوامل مخل روند پژوهش در كشور
* تلاش براى اولويت بخشيدن به امر پژوهش در مراكز آموزش عالى، دانشگاه ها و مراكز پژوهشى
* تلاش براى انطباق ساختار پژوهش كشور با نياز هاى جامعه
* تعميم روحيه پژوهش و پژوهشگرى در اركان جامعه
* تمركز و هدايت بخشى از برنامه و بودجه آموزش و پرورش در جهت پرورش و آموزش افراد ذيصلاح به منظور تقويت روش هاى عملى تحقيق در مقاطع مختلف تحصيلى خصوصاً ابتدايى
* توجه جدى به برقرارى يك نظام واحد براى مديريت و هدايت مراكز پژوهشى كشور
* توجه جدى در جهت ارتقا آگاهى فرهنگى مردم نسبت به لزوم امر پژوهش در كشور باتوجه به بودجه پژوهشى در كشور كه ۵۹ صدم درصد (۰/۵۹ درصد) از درآمد ناخالص ملى ودر خارج از كشور ۲/۵درصد است.از اين رو توجه و تمركز بر آهنگ رشد بودجه پژوهشى كشور تا حصول به اندازه واقعى بايد مورد عنايت جدى و پايدار مديريت محترم كشور قرار گيرد.
سؤال هاى تحقيق
۱. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با كمبود جا و فضاى پژوهشى ارتباط دارد؟
۲. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با بى انگيزگى رؤساى دانشگاه ها و اساتيد و مديريت ها ارتباط دارد؟
۳. مشكلات كشور در ا مور مربوط به پژوهش با انگيزه نداشتن دانشجويان به كار و تحقيق و تحصيل ارتباط دارد؟
۴. مشكلات كشور در امور مريوط به پژوهش با فقر امكانات فناورى ا رتباط دارد؟
۵. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با آموزش نديدن دا نش آموزان با مفهوم تحقيق و مراحل عملى تحقيق در دوران مدرسه، ارتباط دارد؟
۶. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نحوه آموزش در دانشگاه ها كه بر اساس نظريه و تئورى جهت يافته اند ارتباط دارد؟
۷. مشكلات كشور در امور مربوط با جدى تلقى نشدن واحدهاى مربوط به پژوهش و دروس عملى در دانشگاه ها، ارتباط دارد؟
۸. مشكلات كشور در ا مور مربوط به پژوهش با مشكل دانشجويان در شناخت و درك روش هاى تحقيق در علوم، ارتباط دارد؟
۹. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نا توانى دانشجويان در كار با فناورى پيشرفته ارتباط دارد؟
۱۰. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نبود نظام هماهنگ در ارزيابى علمى و عادلانه فعاليت هاى پژوهشى ارتباط دارد؟
۱۱. مشكلات پژوهشى كشور با نبود هيأت علمى صرفاً پژوهشى در دانشگاه ها، ارتباط دارد؟
۱۲. مشكلات پژوهشى كشور با بى اعتمادى علمى مردم و دانشجويان به اساتيد در اثر ارضا نشدن انتظارات علمى ارتباط دارد؟
۱۳. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نداشتن فرهنگ كارگروهى در تحقيقات ارتباط دارد؟
۱۴. مشكلات در امور مربوط به پژوهش با سرگردانى و نا اميدى كادر علمى دانشگاه ها و دانشجويان و محققان (به علت فاصله بين اندوخته هاى علمى كشور هاى پيشرفته و كشورهاى ضعيف) ارتباط دارد؟
۱۵. مشكلات مربوط به پژوهش در كشور با خود محورى و پاسخگونبودن كادر اجرايى و ادارى دانشگاه ها و مؤسسه هاى دولتى، ارتباط دارد؟
۱۶. مشكلات مربوط به پژوهش كشور با منطبق نبودن ساختار و عملكرد دانشگاه ها با آنچه كه بطور واقعى نياز جامعه است ارتباط دارد؟
۱۷.مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با در اولويت قرار ندادن پژوهش در دانشگاه ها و مراكز پژوهشى، ارتباط دارد؟
۱۸. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نبود قوانين مصوب كه دولت را ملزم به پرورش نيروى تحقيقاتى كارآمد در حد استاندارد جهانى نمايد، ارتباط دارد؟
۱۹. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با كمبود كتب علمى و ضعف كتابخانه ها در پاسخگويى به نياز هاى پژوهشگران، ارتباط دارد؟
۲۰. مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با ضعف نظام پستى در عرضه خدمات سريع، مطمئن و ارزان براى بخش پژوهش، ارتباط دارد؟
۲۱. آيا مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با منتشر نشدن مجلات و نشريات علمى كار آمد ارتباط دارد؟
۲۲. آيا مشكلات پژوهشى كشور با كمبود وسايل و ابزار آزمايشگاهى و تحقيقاتى، و به طور كلى فناورى نوين ارتباط دارد؟
۲۳. به نظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با ناتوانى كشور در انتشار نتايج و تمايل نداشتن به در اختيار گذاشتن نتايج تحقيقات براى استفاده ديگر محققان، ارتباط دارد؟
۲۴. آيا مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با ترجمه و چاپ نشدن آخرين منابع علمى - پژوهشى كه در كشورهاى پيشرفته رخ مى دهد، ارتباط دارد؟
۲۵. آيا مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با ناتوانى قابليت هاى پژوهشى در اعضاى هيأت علمى كنونى دانشگاهها، ارتباط دارد؟
۲۶. آيا مشكلات كشور در امور مربوط به منطبق نبودن ساختار دانشگاه ها و مراكز پژوهشى با آنچه كه انجام پژوهشهاى علمى مى طلبد، ارتباط دارد؟
۲۷. آيا مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نبود سرمايه گذارى لازم در دانشگاه ها و مراكز پژوهشى در آماده سازى دانشجويان و پژوهشگران آينده، ارتباط دارد؟
۲۸. به نظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نبود ارتباط دانشگاه هاى كشور بايكديگر و نشدن تبادل نشدن دستاوردهاى تحقيقاتى، ارتباط دارد؟
۲۹. بنظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نبود نظامى كارآمد براى آگاه ساختن مردم از ارزش پژوهش در حل مسائل مبتلا به جا معه، ارتباط دارد؟
۳۰. به نظر شما امور مربوط به پژوهش كشور با بى توجهى دولت به اهميت تحقيقات و امور پژوهش و لحاظ نكردن آن در برنا مه هاى توسعه اى، ارتباط دارد؟
۳۱. به نظر شما امور پژوهش با پيوند نداشتن علمى و تحقيقاتى ميان دانشگاهها، مراكز توليدى، صنعتى و خدماتى ارتباط دارد؟
۳۲. بنظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نبود ارتباط علمى اساتيد و دانشجويان با مشكلات ديگر دانشگاه ها و همتايان خود در خارج از كشور، ارتباط دارد؟
۳۳. بنظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با نبود يك سازمان مركزى قوى، براى هماهنگ نمودن فعاليت هاى دانشگاه ها و مؤسسه هاى خصوصى در راستاى اهداف برنامه هاى توسعه ملى، ارتباط دارد؟
۳۴. به نظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با تأمين نبودن اقتصادى و اجتماعى محققان و پژوهشگران، ارتباط دارد؟
۳۵. بنظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با كمبود بودجه و اعتبارات پژوهشى كشور ارتباط دارد؟
۳۶. به نظر شما مشكلات كشور در امور مربوط به پژوهش با ناشناخته ماندن نقش علوم پايه در توسعه كشور ارتباط دارد؟
۳۷. بنظر شما مشكلات پژوهشى كشور با نداشتن منزلت ا جتماعى پژوهشگران و محققان، ارتباط دارد؟
۳۸. به نظر شما مشكلات پژوهشى و نهادينه نشدن آن در كشور با عدم سرمايه گذارى نكردن آموزش وپرورش در آماده سازى دانش آموزان از مقطع ابتدايى به انديشيدن و آموزش آنها به روش هاى يادگيرى، ارتباط دارد؟
۳۹. به نظر شما مشكلات پژوهشى كشور با عدم آگاهى نداشتن مردم براى كاربرد پژوهش و نياز به آن در برنامه ريزى ها، ارتباط دارد؟
۴۰. به نظر شما مشكلات پژوهشى كشور با اعمال سليقه، برداشت ها و تجربيات شخصى مديران از مشكلات، به جاى بررسى آنها با علم پژوهشى ارتباط دارد؟
۴۱- به نظر شما مشكلات پژوهشى كشور با نداشتن ارتباط كافى با شبكه هاى اطلاع رسانى جهانى، ارتباط دارد؟
باتوجه به اينكه اين طرح پژوهشى در قالب سؤالات مطرح شده بتواند، موجبات بازشناسى نقش راهبردى پژوهش در برنامه ريزى هاى كشور شود، پيشنهاد انجام پژوهشى در رابطه با علت وعلل نهادينه نشدن امر تحقيق و باور نداشتن به نقش آن در كشور ارائه مى گردد.
شورا هاى پژوهشى
به عنوان سياستگذار برنا مه هاى پژوهشى دولتى و غير دولتى است كه به طبع بايد براى تأييد و تصويب عناوين و موضوع هاى پژوهشى براى مراكز پژوهشى فعاليت نمايد.
اعضاى شوراى پژوهشى عبارتند از: ۱- رئيس پژوهشكده يا معاون ويا مدير كل پژوهشى ۲- نماينده وزارت علوم، فناورى و تحقيقات ۳- نماينده سازمان مديريت و برنامه ريزى (چنانچه مركز پژوهشى، دولتى باشد.) ۴- دو يا پنج نفر متخصص صاحبنظر در رشته هاى مربوط به عنوان هيأت علمى است.
نشست هاى شوراى پژوهشى: بستگى به حجم و وسعت كار مى تواند هرماه يكبار تشكيل شود يا بنا به وضعيت و حجم كار شورا، ترتيب ديگرى براى نشست ها اعمال نمايند.
شايان يادآورى است، در برخى از دانشگاهها شوراى پژوهشى به منظور بررسى و اظهار نظر در باره موضوع هاى مرتبط و مواردى كه از سوى مركز پژوهشى به شوراى پژوهشى ارجاع مى شود، كميسيون هاى تخصصى با شرح وظايف مشخص از قبيل برنامه ريزى و ارائه خط مشى پژوهشى براى ارائه به شوراى پژوهشى و نيز ارائه پيشنهاد لازم … كميسيون هاى امور پژوهش هاى كاربردى، برنامه ريزى و سياستگذارى تشكيل مى دهند.
| 
