باشگاه را خانه خود بسازيد ورود اعضا کاربر میهمان به باشگاه خوش آمدي امروز دوشنبه 2 فروردين 1389 كاربران برخط 63 نفر



متن اخبار كتاب تصوير صدا سيما       منابع افراد مطالعات موضوعي مطالعات منطقه اي صفحات ويژه لغتنامه
  
  
    
◄ سيستم توزيع كالاي كوپني و چالش هاي گذشته و حال(2)
ارسال صفحه براي دوستان اظهار نظر امتياز به صفحه چاپ
◄ نگراني از پرش قيمت ها


 
   ● نويسنده: حسن - آقايي

● منبع: روزنامه - کیهان - تاريخ شمسی نشر 23/02/1386
 
 
تغييرات اساسي محتوايي و يا تركيب بندي تازه اجرايي در بخش هاي كلان اقتصادي و توسعه كشور كه در سبد معيشتي مردم تأثيرگذار است الزاماً بايد از پشتوانه غني عميق و فكر جامع و ظرافت و حساسيت مدبرانه برخوردار باشد كه بتوان نتيجه مطلوب را ازآن گرفت. نفس كردار مديريت اجرايي كه قصد دارد زير پروبال طيف هاي جامعه به ويژه قشر آسيب پذير را بگيرد و حرمت شان را پاس بدارد كارساز و امنيت بخش بوده است اما با اجراي طرح حذف يارانه كالابرگ ها حدود نيمي از جمعيت كشور از اين يارانه محروم مي شوند، در خوشبينانه ترين و اميدواركننده ترين، منظر شايد تحقق نظر آن شهروند فرهنگي كه مي گويد حذف يارانه آنگاه مفهوم واقعي يابد كه زندگي عمومي بهتر سروسامان گيرد، باشد.
چگونگي تأثير يارانه كالابرگ ها در اقتصاد، حذف كوپن و هدفمند كردن توزيع يارانه هاي خرد و هدايت به قصد تقويت و توسعه و ساخت زيربنايي اهرم هاي توليد كشورمان را دراين شماره مي خوانيم.
با هيچ روي و ادله اي نمي توان كتمان كرد كه كشورمان به دليل پشتوانه هاي عظيم ثروت خدادادي مي تواند بزرگترين پروژه هاي اقتصادي و امكانات معيشتي و رفاه ملي و... را به مرحله عمل درآورد. آنچه طي ساليان دور و نزديك موجب كندي رسيدن به چنين جايگاهي بوده است غفلت ها و سستي هاي اجرايي است. جوان دانشجويي مي گفت كه مردم ما نبايد يارانه بگيرند چون داراي يك كشور از هر جهت غني هستيم. ابتدا تصورم اين بود كه او هم مثل برخي از مسئولان، به اصطلاح صدايش از جاي گرم بيرون مي آيد، اما اگر بيشتر تأمل كنيم درمي يابيم كه زماني يارانه كالابرگ ها را مي توان حذف كرد كه به قول يك شهروند ديگر، نرخ كالاها هم متعادل شود و توان قشرهاي آسيب پذير قدرت مانور در تأمين نياز روزانه اشان را داشته باشد.
چگونگي چرخه اقتصادي يارانه ها در تراز امور مناسبات ملي، اجتماعي و به طور كلي تحولات كشور نقش حياتي دارد پيشتر اشاره شد كه در كشورهاي پيشرفته، پرداخت يارانه براي كالاي اساسي مصرف عمومي تعلق نمي گيرد ليكن حذف يارانه هاي خرد به شكل تجميع و در قالب هدفمندي كلان صرف پروژه هاي عظيم اين كشور مي شود كه بازخورد چنين تحولات به تعيين در سفره هر فرد و خانواده احساس مي شود.

حذف شرايطي
«نوروزي» شهروند فرهنگي است. درباره كالاي كوپني، حذف آن و يا تأثير كالابرگ ها در اقتصاد خانواده هاي كم درآمد، نظرش را جويا مي شوم. ساعتش را نگاه مي كند. مي گويد: «در شرايط كنوني كه قيمت ها كنترل نمي شوند و همواره در حال افزايش هستند، همين ميزان كالا هم كه با نرخ بسيار مناسب توزيع مي شود جاي قدرشناسي دارد زيرا بسياري از مردم وسعشان نمي رسد مثلا يك كيلو قند در بازار آزاد را به قيمت حدود نهصد تومان تهيه كنند يا روغن. اين يارانه اگر از جمعيت شهرهاي بزرگ، حذف شود، با توجه به وضعيت معيشتي و درآمد اندك خيلي از خانواده هاي ساكن در اين شهرها به هر حال اثر جالبي نخواهد داشت. در كشورهاي توسعه يافته كه مردم از اين نوع كمك هاي دولت محروم هستند بايد گفت آنها مشكلات كمتري هم دارند. ضمن آنكه دولت ها توانسته اند نرخ ها را تا حدودي ثابت نگهدارند. از طرفي تورم دورقمي به روي اقتصاد كشور و شرايط معيشتي مردم به عنوان يك بار سنگين تأثيرگذار است. البته بايد گفت كه فرهنگ اسراف و ريخت وپاش چه درمردم و چه در برنامه ريزي هاي ديگر كشورها حداقل است. اينكه مي خواهند توزيع كالابرگها در شهرهاي بزرگ را متوقف كنند به نظر من براي بخشي عظيم از جامعه مي تواند نگران كننده باشد چون چه چيزي جايگزين كمك خرج شان مي شود؟ البته اگر از سرانه و درآمد حذف يارانه اجناس كوپني، دولت توسعه ملي در ابعاد مختلف مثلا ايجاد بازار كار، راه اندازي كارخاخانه هاي به ركود رفته، كنترل قيمت و كاهش تورم را با جديت و قاطعيت به سرانجام برساند، حذف يارانه مفهوم واقعي مي يابد، يعني زندگي عمومي بهتر سروسامان مي گيرد. اين يك پديده اميدواركننده است.»

راهبردهاي هدفمندي يارانه
«مسئله يارانه در دنيا از ساليان گذشته دغدغه ساز و كار دولت ها بوده است ولي آنها به تدريج متوجه شدند كه اهداف يارانه از مسير واقعي خود خارج شده و به طرف مسائلي ديگر مي رود. برخي دولت ها تصميم گرفته اند تا تخصيص يارانه از سطح خرده ريز، جمع و به شكل يارانه اساسي جهت فعاليت موردنظرشان براي توسعه كلي كشور متبوع پرداخت شود.»
بخشي از ديدگاه هاي رئيس شوراي مركزي خانه هاي صنعت و معدن ايران، را خوانديد. وي بر ضرورت توجه به چگونگي هدايت و كاربرد ضروري يارانه در ديگر كشورها تأكيد مي كند. به گفته او، مثلا در كشورهايي كه از نظر بارندگي وضع خوب و مناسب دارند و سدهاي آبياري و آبخيزي موردنيازشان نيست، سدسازي نمي كنند ولي در كشورهايي كه از نظر تأمين آب در مضيقه هستند و هزينه هنگفت آبياري كشت و زرع از توان شاغلان بخش كشاورزي خارج است، دولت ها يارانه را در قالب احداث سدهاي آبياري و آبخيزداري هزينه مي كنند. در واقع امر، دولت ها وجوهي را كه پيشتر به صورت يارانه هاي خرد مردمي هزينه مي شد، براي اينگونه فعاليت ها هزينه مي كنند.»
غنيمي فرد در ادامه اين بحث، به موضوع هدايت و هدفمندي كليت يارانه ها در كشورمان اشاره مي كند و مي گويد؛ «در قسمتي از كشورمان به عنوان نمونه، خوزستان كه خاك آن از نظر كشاورزي مرغوب است ولي سطح آب در اين استان طوري است كه كشاورز براي واحدهاي كوچك كشت و كار هم قادر به استخراج آب و حاصلخيزي زمين تحت كشت خود نيست، در اين شرايط ساختن سد امر لازمي است و بنابراين با تامين هزينه از محل يارانه كلان، آن سد احداث خواهد شد كه صدها برابر يارانه فردي، اجتماعي- از جمله كالابرگ- جواب مثبت اقتصادي مي دهد.»
وي با نگاهي فراتر از موضوع يارانه كالابرگ ها مي گويد: «وقتي يارانه بنزين مي دهيم، عده اي اين يارانه را به مصرف واقعي سوخت مورد نياز خانوادگي خود مي رسانند. در مقابل، برخي ديگر از راه قاچاق و انواع برداشت هاي نابه جا از اين يارانه ثروت هايي به دست مي آورند. اين شيوه خلاف، خود از نظر اجتماعي باعث ضايعات و نابساماني هاي ديگر خواهد شد. بنابراين، قطع چنين يارانه ها بسيار مفيد است و لذا به جاي تخصيص اين قبيل يارانه، مي توان از محل همين بودجه يارانه اي فعاليت هاي اقتصادي ديگر كه بسيار ارزنده تر براي كشور و جامعه خواهد بود، انجام داد.

بيشتر بيانديشيم
هنگامي كه با مقداري قند و شكر از پله هاي يكي از شعب فروشگاهي زنجيره بيرون مي آيد با او مواجه مي شوم. خود را دبير دبيرستان معرفي مي كند كالاي كوپني چه تأثيري در سبد اقتصادي خانواده ها دارد؟ وي با اشاره به اجناسي كه به ازاي ارائه كالابرگ گرفته است، مي گويد: «بابت دريافت قند و شكر سهميه هشت نفر به علاوه روغن براي چهار نفر جمعا چيزي حدود دو هزار و پانصد تومان پرداخت كرده ام، در حالي كه تنها هر كيلو قند در بازار آزاد حدود يكهزار تومان و شكر هم حدود نهصد تومان عرضه مي شود. حساب كنيد چه مبلغ قابل توجهي كالاي كوپني ارزانتر از نرخ هاي آزاد است.»
«مهدي تهراني» اما در خصوص حذف يارانه كالابرگها، لحن خوشي ندارد. اين شهروند فرهنگي بر اين باور است كه حذف يارانه اجناس كوپني براي جامعه سخت است و باعث فشار بيشتر اقتصادي به قشر كم درآمد خواهد شد، وي مي افزايد: «به نظر من در وضعيت كنوني زود است اين چنين عمل شود چرا كه همانطور كه اشاره شد، بسياري از مردم حذف يارانه را نمي توانند جبران كنند و از آنجا كه احتمالا اين طرح دولت درازمدت خواهد بود، وضعيت معيشتي قشر آسيب پذير لطمه مي خورد.»
مي پرسم شما چه پيشنهادي مي توانيد در اين باره داشته باشيد؟
پاسخ او حاكي از آن است كه نياز گروه هايي از مردم (كاركنان) بخش دولتي را شايد بتوان از طريق كوپن (بن) تامين كرد ولي قشرهايي كه در بخش خصوصي شاغل هستند با حذف يارانه كالا، دچار خسارت خواهند شد. «تهراني» تاكيد مي كند مردماني كه تحت پوشش كار دولتي نيستند و يا سرمايه اي ندارند و روزانه خرج و دخل مي كنند، با مشكل مواجه مي شوند.»
اين دبير مي گويد: «شايد آقايان...-تحت پوشش مشاغل دولتي- هيچ كدام از اجناس كوپني استفاده نمي كنند. اگر استفاده مي كردند، اول به جبران آثار حذف يارانه مي پرداختند و بعد تصميم مي گرفتند.»

هم كلام با دلال در سايه
هنوز درب فروشگاه بزرگ و معروف عرضه كالاي كوپني در آن ساعت بعدازظهر باز نشده است. مردم براي ورود صف بسته اند. يك مرد دلال خريد و فروش كوپن در سايه ديوار قدم مي زند. به عنوان يك رهگذر و بي آنكه قلم و كاغذ در دستم باشد، سر صحبت را با وي باز مي كنم اما ظاهرا حاضر نيست بدون بده بستان كوپن و كالا، صحبت كند! همه حواسش به در فروشگاه است كه باز شود و نيز اينكه مردم براي خريد يا فروش كوپن با اشاره به صف مردم مي پرسم قيمت ها با نرخ آزاد خيلي تفاوت دارد؟ بدون آنكه نگاهش از در فروشگاه، به سمت من بچرخد، خونسرد مي گويد: «نه. قيمت هاي كوپني (اجناس كالابرگ) با آزاد (كالاي مشابه در مغازه ها) زياد تفاوت ندارند... صد تومان تفاوت دارند! پس كوپن ها چه فايده اي براي مردم دارد؟ او همچنان حواسش به فروشگاه است كه نگهبان به آرامي درب را مي گشايد. جواب مي دهد: «كوپن براي مردم هيچ تاثير ندارد. بعضي ها مي فروشند. مي روند جنس هاي ديگر به نرخ آزاد مي خرند. بعضي ها هم اصلا از كوپن هايشان استفاده نمي كنند.» مي گويم «مثل اينكه قرار است كوپن ها در شهرهاي بزرگ جمع شوند...» پاسخ مي دهد: «الان هم وضع همين كوپن هاي در دست مردم معلوم نيست.» در اين اثنا يك نفر از دوستان مرد دلال خريد و فروش كوپن از راه مي رسد. به زبان محلي چيزي مي گويند...
كمي دورتر از فروشگاه از يك شهروند كه تعدادي كوپن در دست دارد و با كسي صحبت مي كند، نظرش را درباره تفاوت نرخ اجناس كوپني با قيمت بازار آزاد مي پرسم. «محمد» كوپن ها را نشان مي دهد و مي گويد: «مبلغ قند و شكر سهميه شش نفره با ارائه كوپن، يكهزار و دويست تومان است. همين مقدار قند و شكر به نرخ آزاد چهارهزار و هشتصد تومان است.» ياد حرف هاي آن دلال مي افتم كه مي گويد قيمت كالاي كوپني با آزاد، چندان تفاوت ندارد!

ردپاي گراني...
يك راننده تاكسي نگران است. مي گويد حذف كوپن و يارانه باعث گراني كالا در بازار آزاد مي شود. مردم طبقات پايين جامعه واقعا به اين يارانه نياز دارند. اگر كوپن حذف شود فشار معيشتي به قشر كم درآمد و كم وسع بيشتر وارد مي شود. خود را «قاسم» معرفي مي كند و مي افزايد: «همين مقدار كالا هم كه داده شود، كمك خيلي زياد به وضعيت اقتصادي و معيشتي مردم نيازمند مي كند.» به باور اين راننده چنانچه كوپن ها در شهرهاي بزرگ جمع شوند ولي قيمت ها در بازار آزاد كنترل شود، از اين بابت مشكلي براي قشر آسيب پذير به وجود نمي آيد. مي خندد و مي گويد: «انشاءالله روزي برسد كه قيمت همه نوع كالاها ارزانتر شود تا مردم راحت زندگي كنند.»
مي پرسم آمده ايد جنس يارانه اي بگيريد؟ مي گويد: «كوپن شماره 910 دارم اما روغن نبود. كوپن چهارنفره دارم، براي اينكه يك حلب 5/4 كيلويي روغن بگيرم بايد يك كوپن يك نفره از دلال خريداري كنم. اما ديدم اين فروشگاه روغن ندارد.»

ادامه دارد ...
 

    24 بازديد     0 امتياز     0 نظر

◄ مطالعات موضوعي :
●   یارانه 

◄ دسته
●  متن / مقاله

◄رسته :3

◄تاريخ ارسال:22/02/1386
   
 

  درباره ي ما   |   تماس با ما   |   عضويت در سايت   |   ورود اعضا   |   تبليغات در سايت    |   ارسال مطلب