دبيرخانه شوراى اطلاع رسانى دولت، ۲۷ ارديبهشت ماه را در حالى به عنوان روز «ارتباطات و روابط عمومى» اعلام كرد كه نهاد روابط عمومى در حال حاضر با مشكلات بسيارى دست و پنجه نرم مى كند. اگرچه آئين نامه جامع روابط عمومى كه نخستين آئين نامه جامع براى تعيين وظايف و اختيارات روابط عمومى هاست در مراحل نهايى جمع بندى از سوى دولت قرار دارد اما به اعتقاد كارشناسان، نظام دانشگاهى در كشور ما در پرورش كارشناسان حرفه اى روابط عمومى هم ضعف جدى دارد و هم اين كه كارگزاران از متخصصان با تجربه اين رشته نيستند.
«على اصغر كيا» مديرگروه علوم ارتباطات اجتماعى دانشگاه علامه طباطبايى مى گويد: متأسفانه در برخى از روابط عمومى ها، مديران متخصص و با تجربه وجود ندارد زيرا از حوزه هاى ديگر وارد اين حرفه شده اند.
وى معتقد است: مدير روابط عمومى بايد روانشناس و جامعه شناس باشد و با اين حرفه آشنايى كامل داشته باشد اما شاهد هستيم كه روابط عمومى هاى ما اين گونه نبوده و از آموزش لازم برخوردار نيستند.
«جواد قاسمى» رئيس انجمن روابط عمومى ايران، با اشاره به اين كه بيش تر روابط عمومى ها با كمبود كارشناس متخصص در علوم ارتباطات مواجه هستند، اظهار داشت: ناآگاهى مديران ارشد برخى سازمان ها از تأثيرات مهم و مؤثر اطلاع رسانى در جلب مشاركت مردم است كه اين امر مستلزم آموزش هايى مرتبط به منظور تغيير نگرش در حوزه ارتباطات فردى و سازمانى است.
«هوشمند سفيدى» كارشناس و پژوهشگر حوزه روابط عمومى مى گويد: در حال حاضر حدود ۱۵۰ هزارنفر در روابط عمومى مشغول به كاراند كه از آموزش لازم در زمينه حرفه خود برخوردار نيستند.
وى مى افزايد: با روى كار آمدن دولت اصلاحات ، توقع ما اين بود كه روابط عمومى متناسب با شعار جامعه مدنى تغيير كند و اين نهاد، شبه مدنى شود كه متأسفانه چنين نشد.
مدير مؤسسه آرمان روابط عمومى در مورد دلايل اين امر مى گويد: اين مسأله برمى گردد به عملكرد متوليان امر كه اول متخصص اين كار نبودند و دوم دغدغه هاى دولت را نداشتند. با اين وصف، صحبت هاى «سفيدى» در حالى عنوان مى شود كه آيا كارگزاران روابط عمومى در حال حاضر دغدغه هاى دولت نهم مانند عدالت و مهرورزى را دارند يا نه؟
«حوريه دهقان شاد» استاد دانشگاه، معتقد است: روابط عمومى هاى ما انتقادپذير نيستند و همين عامل موجب مى شود در برخى اوقات شاهد برخورد سليقه اى و گلچين شدن رسانه ها از سوى آنها باشيم.
وى آموزش و داشتن تحصيلات آكادميك را براى مديران روابط عمومى سازمان ها، يكى از مهم ترين عوامل در اين زمينه مى داند.
«ليلا نيرومند» مدرس رشته روابط عمومى با ذكر اين نكته كه حمايت و پشتيبانى لازم از روابط عمومى ها صورت نمى گيرد، براين اعتقاد است كه اگر مدير روابط عمومى در اين پست فاقد آموزش، تجربه و تخصص باشد هيچ وقت نمى تواند به عنوان چشم و گوش سازمان، اهداف مورد نظر سازمان را محقق سازد.
«عباس ماندگارى» كارشناس ارشد علوم ارتباطات در اين باره مى گويد: نخستين قدم در روابط عمومى، ايجاد شناخت و شناسايى موضوعاتى است كه فعاليت هاى سازمان متبوع را مشخص مى نمايد.
وى مى افزايد: اين شناسايى تنها از طريق انجام پژوهش و تحقيق حاصل مى شود، اما به دليل اين كه تحقيق و پژوهش از سوى روابط عمومى ها زياد جدى گرفته نمى شود، باعث مى شود كه اهداف سازمان تحقق نيابد.
ماندگارى دليل اصلى اين امر را كمبود متخصص باتجربه و آگاه در زمينه روابط عمومى مى داند.
«قاسم محمدى» وقتى به عنوان يك مدير دراين رشته فعاليت مى كند، اظهار مى كند: نگرش هاى مديريتى و مباحث فرهنگى از فاكتورهايى است كه موجب نداشتن كاركرد مناسب و مؤثر در روابط عمومى شده است.
وى معتقد است: با توجه به اين كه مدت زمانى از عمر روابط عمومى دركشورمان مى گذرد، هنوز الگو و مدل خوبى را براى روابط عمومى هاى مان نداريم.
«زهرا آزاديان» كارشناس ارشد علوم ارتباطات هم بر اين اعتقاد است كه مديران در انتخاب كارگزاران روابط عمومى دقت و اهميت لازم را مدنظر قرار نمى دهند.
وى مى افزايد: همين امر سبب شده است كه افراد غيرمتخصص در روابط عمومى ها مشغول به كار شوند.
«محمودرضا مرتضوى» مدرس رشته روابط عمومى معتقد است : پايين بودن شأن و جايگاه مدير روابط عمومى به دليل ضعف آموزش و اشتغال نداشتن متخصصان در اين حوزه است. به هرحال براساس نتايج تحقيقى از كل كاركنان روابط عمومى هاى كشور فقط ۳۱ درصد ، داراى تحصيلات دانشگاهى هستند. به اين ترتيب يكى از ضعف هاى عمده روابط عمومى در ايران ، كمبود تعدادكارشناس متخصص روابط عمومى است ، به گونه اى كه نسبت كارشناسان داراى تحصيلات مرتبط به كل كاركنان در روابط عمومى هاى كشور ۱۲/۳ درصد است، در حالى كه در كشورهايى كه روابط عمومى از توسعه مناسبى برخوردار است، اين نسبت به بالاى ۸۰ درصد مى رسد.
در پايان بايد گفت، اكنون بيش از هر زمان ديگر ، ضرورت توجه به جايگاه ، نقش و مسئوليت روابط عمومى احساس مى شود و صاحب روز خاصى شدن اين نهاد در كشور ، مى تواند يك گام روبه جلو براى روابط عمومى باشد؛ به شرط آن كه به اعتقاد همه كارشناسان به متخصصان باتجربه اين رشته اهميت خاصى داده شود.