وحدت و كثرت صراط

باشگاه را خانه خود بسازيد  ورود اعضا  کاربر میهمان به باشگاه خوش آمدي  امروز دوشنبه 24 اسفند 1388  كاربران برخط 179 نفر

◄ وحدت و كثرت صراط

● منبع: روزنامه - کیهان - تاريخ شمسی نشر 08/11/1388

پرسش:
صراط مستقيم كه در قرآن كريم واحد بوده و به حالت تثنيه يا جمع نيامده، چگونه مي توان وحدت و كثرت را در آن توجيه كرد؟

پاسخ:
صراط مستقيم، برخلاف سبيل، واحد است، نه كثير و سر كثرت ناپذيري صراط اين است كه از خداست و به طرف اوست و آنچه از خداست و به سوي خداست واحد است و اختلاف، تخلف و وتناقض نمي پذيرد؛ مثلا، قرآن كريم چون از خداي سبحان است، سراسر آن هماهنگ و منسجم است و برهان مصونيت قرآن از اختلاف نيز همين است كه از جانب خداست: «افلا يتدبرون القرآن ولو كان من عند غيرالله لوجدوا فيه اختلافاً كثيراً) (نساء 82) پس آنچه از نزد خداست اختلاف بردار نيست؛ همان گونه كه آنچه از نزد غيرخداست وحدت پذير نخواهد بود و اين دو مطلب يكي از مفهوم و ديگري از منطوق اين آيه كريمه استفاده مي شود.
آنچه از نزد خداست اگر كثرتي هم داشته باشد، كثير هماهنگ است و آنچه از نزد غيرخدا و محصول هوا و هوس است گرچه به ظاهر متحد باشد در واقع مختلف است و بر همين اساس حضرت اميرالمؤمنين (ع) خطاب به هواپرستان فرمودند: «ايها الناس! المجتمعه أبدانهم المختلفه اهوائهم» (نهج البلاغه، خطبه 92) هوا در برابر خداست. از اين رو گرچه به ظاهر مجتمع باشد، در حقيقت مختلف است. براين اساس كثرتي كه در قرآن كريم براي صراط مطرح است، مزاحم با وحدت آن نيست، بلكه كثرت آن نظير كثرت قواي نفساني و حواس ظاهري و باطني اوست كه در عين تعدد، بر اثر وحدت روح، منسجم و هماهنگند و همه در پي برآوردن خواسته هاي انسانند.
توضيح اين كه، صراط در قرآن كريم، گرچه تثنيه و جمع ندارد، ولي با تعبيري مانند «كل» تعدد و كثرت آن مطرح شده است؛ مثلا در نقل سخنان حضرت شعيب (ع) خطاب به قومش مي فرمايد: (ولا تقعدوا بكل صراط) (اعراف-68) بر هر صراطي ننشينيد، تا مردم بتوانند راه خدا را بپيمايند.
براساس بحث گذشته، صراط يك واحد هماهنگ است؛ همانند نور آفتاب كه اشيا و مكان هاي مختلف و متكثر را روشن مي كند اما يك نور است؛ زيرا مراد از اين وحدت، خصوص وحدت عددي نيست تا با تعدد منافات داشته باشد؛ چون ممكن است چيزي داراي وحدت انبساطي و گسترده باشد كه بر اثر برخورد با قوابل متعدد كثير گردد، ليكن وحدت واقعي آن محفوظ است. بنابراين، كثرتي كه از عنوان «كل صراط» استفاده مي شود يا ناظر به شئون، مقاطع، منازل و مراحل همان صراط واحد مستقيم است و يا معناي سبيل رابه همراه دارد كه تعدد پذير است.
قرآن كريم پيروي از صراط مستقيم را عامل وحدت و نجات از تفرقه، و پيروي از سبل انحرافي را مايه تشتت معرفي مي كند: (و أن هذا صراطي مستقيماً فاتبعوه ولاتتبعوا السبل فتفرق بكم عن سبيله) (انعام- 351) پيامبر اكرم (ص) براي تبيين اين آيه كريمه، خطي مستقيم و در اطراف آن خطوط ديگري رسم كردند و آنگاه فرمودند: «اين خط مستقيم، راه رشد است و اين خطوط ديگر راههايي است كه بر سر هر يك از آنها شيطاني است و به آن راه دعوت مي كند» و سپس اين آيه را تلاوت فرمودند. (جوامع الجامع، ج 1، ص 724، در المنثور، ج 3، ص 583).
صراط مستقيم هرگونه كثرت و پراكندگي را منسجم مي كند و سبل متفرق هرگز اتحادپذير نبوده، به يك جا نخواهد رسيد، همان گونه كه اهل جهنم اتحادي ندارند: (كلما دخلت امه لعنت اختها) (اعراف- 83)، آنان پيوسته همتايان خود را لعنت مي كنند؛ اما بهشتيان كه خداي سبحان هرگونه اختلاف و غل را از سينه هايشان زدوده است: (ونزعنا ما في صدورهم من غل) (اعراف-34)، در بهشت هيچ گونه اختلافي با هم ندارند و خدا را بر زدودن اندوه از دلهايشان سپاس مي گويند: (الحمدلله الذي اذهب عنا الحزن) (فاطر-43) واصحاب صراط مستقيم در دنيا همان اصحاب جنت در آخرتند: (قل كل متربص فتربصوا فستعلمون من اصحاب الصراط السوي و من اهتدي) (طه-531)

36 بازديد 0 امتياز 0 نظر

◄ مطالعات موضوعي :


● صراط مستقيم

◄ دسته


● متن / مقاله

◄رسته :3

◄تاريخ ارسال:12/11/1388