«ولاديمير برينتسالوف» از اعيان با نفوذ روس كه سهم مهمي در صنايع دارويي و توليد مشروبات الكلي دارد يكي از نامزدهاي برجسته اين دوره است. او عكسي را كه سال ها پيش در كنار پوتين به يادگار گرفته در قاب مجللي قرار داده و آن را به عنوان سمبل وفاداري حزب متبوعش، «روسيه متحد»، به هيات حاكمه كنوني روسيه در گوشه اي از دفتر محل كارش نصب كرده است. برينتسالوف اخيراً در مصاحبه اي يادآور شد كه او اميدوار است تا از فرصت كانديداتوري اش به عنوان موقعيتي استثنايي براي مباحثه پيرامون دغدغه ها و ناملايمات اقتصادي كشور استفاده كند، اما با وجود اينكه هنوز حدود دو ماه تا زمان برگزاري انتخابات فرصت باقي است او از هم اكنون شكست خود را قطعي مي داند. او در اين باره صراحتاً مي گويد: «خيلي خوب مي دانم كه هيچ شانسي براي پيروزي در انتخابات ندارم.»

دو كانديداي ديگر به نمايندگي از حزب جديد التأسيس «سرزمين مادري» كه در آستانه انتخابات پارلماني ماه گذشته با حمايت تلويحي مقامات كاخ كرملين تأسيس شد در اين انتخابات شركت خواهند كرد. يكي از آنها «سرگئي گلازيف» نام دارد كه اگرچه برنامه هاي سياسي و اقتصادي اعلام شده از سوي او مغايرت هاي آشكاري با سياست هاي دولت مركزي روسيه دارد اما او نيز هيچ گاه از اميدواري هايش براي پيروزي بر پوتين سخن نگفته است. گلازيف اخيراً در مصاحبه اي تلفني در پاسخ به اين سئوال مهم كه آيا واقعاً شانسي را براي خويش در انتخابات آينده رياست جمهوري قائل است يا خير، به ذكر اين جمله كوتاه بسنده كرد كه: «من فقط سعي خواهم كرد تا به رئيس جمهور كنوني مان ثابت كنم كه برنامه هاي گسترده حزب متبوعم از سوي اكثريت مردم روسيه حمايت مي شود.»

تقريباً از همان لحظه اي كه «بوريس يلتسين» رئيس جمهور پيشين روسيه، چهار سال پيش آشكارا از ولاديمير پوتين به عنوان كانديداي مورد نظر كرملين نام برد، انتخاب مجدد «پوتين» براي يك دوره چهار ساله ديگر [در سال 2004] هرگز مورد ترديد جدي واقع نشده است. اما فقدان يك مبارزه انتخاباتي پرشور در روسيه حاكي از آن است كه اقتدار سياسي پوتين طي ساليان اخير بيش از هر چيز يادآور نوعي استبداد و مطلق گرايي در بطن سياست هاي هيات حاكمه اين كشور است. خانم «ايرينا خاكامادا» رهبر حزب ليبرال «اتحاديه نيروهاي راستگرا» كه به رغم نتايج بسيار ضعيف حزب متبوعش در انتخابات پارلماني ماه گذشته خود را به عنوان نامزد رياست جمهوري روسيه معرفي كرده است در اين باره مي گويد: «اين فقط يك نمايش عمومي است، شكلي از دموكراسي كه ما امروز در روسيه شاهد آن هستيم.»

برينتسالوف در ميان رقباي انتخاباتي پوتين تنها كسي است كه پيشتر براي احراز پست رياست جمهوري روسيه در سال 1996 نيز تلاش كرده بود. او در آن انتخابات با كسب كمتر از 2/0 درصد آراي مردم روسيه پس از يلتسين و سايرين در مكان دهم جاي گرفت. محبوبيت بسيار زياد «پوتين» نزد افكار عمومي روسيه و پيروزي قاطع حزب «روسيه متحد» [حزب اصلي طرفدار پوتين]در انتخابات پارلماني ماه گذشته اين كشور احزاب مخالف را در چنان وضعيت اسفناكي قرار داده است كه حتي برجسته ترين چهره هاي سياسي ساليان اخير روسيه نيز صراحتاً از مبارزه رودررو با «پوتين» طفره مي روند. در ميان اين چهره هاي معروف مي توان از «گنادي زيوگانف» رهبر «حزب كمونيست» نام برد كه پيشتر دو بار در انتخابات رياست جمهوري روسيه شركت كرده بود: يك بار در انتخابات دوره گذشته كه در سال 2000 به رقابت با «پوتين» برخاسته بود و بار ديگر در سال 1996 كه در رقابت با «يلتسين» ناكام مانده بود.

«گريگوري ياولينسكي» رهبر «حزب يابلوكو» نيز به عنوان برجسته ترين چهره ليبرال روسيه از نامزد شدن در انتخابات رياست جمهوري آتي اين كشور خودداري كرد. گفتني است كه وي نيز همانند زيوگانف در هر دو دوره پيشين به عنوان نامزد انتخاباتي حزب متبوعش شركت فعال داشت. حتي «ولاديمير ژيرينوفسكي» ملي گراي افراطي روس كه رهبري «حزب ليبرال دموكراتيك» را بر عهده دارد و همواره خود را به عنوان كانديداي پست رياست جمهوري كشورش مطرح كرده است، به رغم موفقيت دور از انتظار حزب متبوعش در انتخابات پارلماني ماه گذشته از نامزد شدن در انتخابات رياست جمهوري آينده خودداري كرد. حزب «ليبرال دموكراتيك» كه در طول ساليان اخير همواره سعي داشته است تا روابط دوستانه خويش را با مقامات كاخ كرملين مستحكم تر سازد به جاي «ژيرينوفسكي» اقدام به معرفي «اولگ ماليشكين» محافظ شخصي پيشين وي به عنوان نامزد انتخاباتي اين حزب كرده است. ماليشكين اخيراً با شركت در يك گفت وگوي زنده تلويزيوني كه به بحث پيرامون صلاحيت نامزدهاي انتخابات پارلماني گذشته اختصاص داشت موجبات درگير شدن مقامات حزب متبوعش در يك جنجال سياسي گسترده را فراهم ساخت.

شخصيت نسبتاً ناشناخته تري كه در صورت اعلام قطعي كانديداتوري اش مي توانست جنجال سياسي زيادي را در حاشيه انتخابات آينده رياست جمهوري روسيه برپا كند «ميخائيل خودوركوفسكي» رئيس پيشين كمپاني نفتي «يوكوس» بود كه از اكتبر گذشته به اتهام كلاهبرداري و فرار از پرداخت ماليات قانوني به دولت روسيه در بازداشت به سر مي برد. حاميان و نزديكان خودوركوفسكي صراحتاً اعلام مي كنند كه بازداشت او با انگيزه هاي كاملاً سياسي صورت گرفته است. لازم به ذكر است كه خودوركوفسكي پيش از آنكه رسماً تحت تعقيب نيروهاي وابسته به دستگاه قضايي حكومت مركزي روسيه قرار گيرد همواره مسافرت هاي دور و درازي را به اقصي نقاط ميهن پهناورش انجام مي داد تا به زعم خويش سهمي را در استحكام پايه هاي جامعه مدني در كشور روسيه به خود اختصاص دهد. با اين حال، يكي از شخصيت هاي برجسته نزديك به خودوركوفسكي اخيراً طي مصاحبه اي اعلام كرد كه او فعلاً قصد هيچ گونه رويارويي سياسي مستقيم با پوتين را ندارد.

پوتين كه عملاً هيچ رقيب سياسي خطرناكي را در انتخابات آينده رياست جمهوري روسيه پيش روي خود نمي بيند با تيزچنگي خاصي قصد دارد تنور سرد انتخابات را به هر نحو ممكن داغ نگه دارد. خبرهاي جديد حاكي از آن است كه مقامات كرملين با ميدان دادن به كانديداهايي همچون ميرونوف قصد دارند تا ظاهري از يك مبارزه انتخاباتي واقعي را در معرض ديد همگان قرار دهند. ميرونوف اخيراً صحت چنين ادعاهايي را كه از سوي برخي رسانه هاي مستقل روس مطرح مي شود تكذيب كرده اما يقيناً هيچگاه فراموش نخواهد كرد كه موقعيت سياسي كنوني اش را مديون سياست هاي دورانديشانه پوتين است. پوتين در موقعيت حساس كنوني سعي دارد تا با اتخاذ سياست هاي بازتر و معقولانه تر، خود را به عنوان يكي از طرفداران پر و پا قرص آزادي هاي حزبي در ذهن مخاطبين داخلي و خارجي اش مجسم سازد.

از ميان 9 رقيب انتخاباتي پوتين فقط 3 نفر حقيقتاً جزو مخالفين ايدئولوژيك او به شمار مي روند: ايرينا خاكامادا از اتحاديه نيروهاي راستگرا، «نيكولاي خاريتونوف» عضو برجسته حزب كمونيست كه بارها در انتخابات پارلماني روسيه به نمايندگي از حزب متبوعش نامزد شده است و «ايوان ريبكين» سخنگوي پيشين پارلمان روسيه و دستيار سابق يلتسين كه زماني در گفت وگوهاي صلح چچن شركت فعال داشت. ريبكين كه از متحدين قديمي «بوريس برزوفسكي» بازرگان خود - تبعيد روس و منتقد جدي سياست هاي پوتين محسوب مي شود معتقد است كه روسيه به يك مناظره جدي پيرامون موضوعات متنوعي از قبيل فساد فراگير در دستگاه هاي حكومتي، بوروكراسي حاكم بر ادارات دولتي، توزيع نامناسب عدالت و ثروت و همچنين ناكامي در قطع وابستگي اقتصاد به صنايع بزرگ نفت و گاز نياز دارد. او در اين باره مي گويد: «مزاياي مناظرات دلسوزانه و كارشناسانه با هدف ريشه يابي مسائل مختلف در جامعه امروز روسيه كاملاً به دست فراموشي سپرده شده است.»

از آنجايي كه كنترل كامل تلويزيون و ساير منابع تأثيرگذار دولتي در اختيار حكومت مركزي روسيه قرار دارد لذا واقعاً ترديد وجود دارد كه در مبارزات انتخاباتي آتي اين كشور شاهد مبارزه پرشوري ميان نامزدهاي احزاب سياسي مختلف باشيم. اما ريبكين در اين باره معتقد است كه حافظه تاريخي مردم روسيه به آنها يادآوري مي كند كه اقتدار كنوني پوتين اصولاً نمي تواند شكست ناپذيرتر از آنچه كادر رهبري اتحاد جماهير شوروي در قرن گذشته به نمايش گذاشته بود باشد. وي با لحن خاصي مي گويد: «من دقيقاً مي دانم كه چه قدرت فوق العاده اي در اختيار دبيركل حزب كمونيست و اعضاي كميته مركزي اين حزب قرار داشت. اما بايد اذعان داشت كه آن قدرت پوشالي به طور كامل از هم فرو پاشيده شد.» خاكامادا تنها زن حاضر در مبارزات انتخاباتي آينده روسيه بر اين باور است كه نتايج انتخابات پارلماني اخير، اين شائبه را در اذهان عامه رأي دهندگان روس تقويت كرده كه كشورشان بار ديگر در حال حركت به سمت برپايي يك نظام تك حزبي است.

حزب «روسيه متحد» هم اينك 300 كرسي از مجموع 450 كرسي پارلمان روسيه را در اختيار دارد: اكثريت قابل توجهي كه نه تنها براي استيلا بر تمامي جنبه هاي فرايند پيچيده قانونگذاري در روسيه بلكه حتي براي اصلاح قانون اساسي اين كشور - در صورت اعلام تمايل شخصي پوتين - نيز كافي به نظر مي رسد. (گفتني است كه «ولاديمير پوتين» تاكنون در طول دوران حكومت چهار ساله اش هرگز دست به تغيير موادي از قانون اساسي كشورش نزده است.) به گفته خانم خاكامادا نظرسنجي هاي اخير در روسيه نشان مي دهند كه اكثريت قابل توجهي از مردم اين كشور با برقراري نوعي از دموكراسي غربي به سبك اروپايي ها در كشورشان موافقند و اين در حالي است كه آنها نسبت به باطل بودن رؤياهاي شيرين قبلي در طول دوران گذار از حكومت سوسياليستي شوروي به عصر جديد كاملاً يقين حاصل كرده اند. وي هدف غايي خويش از نامزد شدن در انتخابات آينده روسيه را ايجاد اتحادي واقعي ميان نيروهاي اپوزيسيون حكومت اعلام مي كند. او مدعي است كه قصد دارد تا «وضعيت موجود» را تغيير دهد: «من از مردم كشورم مي خواهم كه يقين داشته باشند كه اساساً گزينه هاي جايگزين ديگري نيز در اختيار آنها قرار دارد.»

حتي گلازيف به رغم اكراه باطني فراواني كه براي انتقاد مستقيم از پوتين از خود نشان مي دهد صراحتاً بيان مي دارد كه دموكراسي جديد روسيه نيازمند برقراري يك سيستم رقابتي واقعي ميان نامزدهاي احزاب مختلف است. حزب «سرزمين مادري» [حزبي كه «گلازيف» را به عنوان يكي از دو نامزد انتخاباتي خويش معرفي كرده است] متشكل از جمع كثيري از ملي گرايان روس و كمونيست هاي سابق است كه تاكنون به مناسبت هاي مختلف از سياست هاي پوتين حمايت كرده اند؛ اگرچه اين حزب در انتخابات پارلماني ماه گذشته به موفقيت هاي قابل ملاحظه و دور از انتظاري دست يافت اما كماكان خود را در مقام يك اقليت پارلماني ضعيف مي بيند كه از سوي اكثريت منسوب به حزب «روسيه متحد» كاملاً احاطه شده است. گلازيف كه به نظر مي رسد او نيز همانند ساير نامزدهاي انتخاباتي روسيه تحت تأثير جو مبارزاتي ايجاد شده قرار گرفته است اينگونه ابراز عقيده مي كند: «ما خواهان برقراري دموكراسي اقتدارگرا در روسيه نيستيم.» وي در پايان با لحني تند و تحريك آميز مي افزايد: «براي اينكه از مزاياي يك حكومت دموكراتيك بهره مند شويم پيش از هر چيز بايد زمينه هاي برپايي يك رقابت انتخاباتي سالم و شكوهمند را در كشورمان فراهم سازيم.»