دولت هندوراس پيروزي خود را جشن گرفته است. يكسال پيش بود كه هندوراس عليه گروههاي جنايتكار كه مارروس خوانده ميشوند و با اقدامات خود امنيت شهرهاي اين كشور را بر هم زده بودند اعلام جرم كرد. اكنون وبا گذشت دوازده ماه از اين نبرد تمام عيار مارروسها كه زماني تعدادشان سيهزار نفر تخمين زده ميشد اكنون زنداني شده، جان خود را از دستداده يا براي در امان ماندن از تبعات اين عمليات پنهان شدهاند.
دولت هندوراس پيروزي خود را جشن گرفته است. يكسال پيش بود كه هندوراس عليه گروههاي جنايتكار هندرواس كه مارروس خوانده ميشوند و با اقدامات خود امنيت شهرهاي اين كشور را بر هم زده بودند اعلام جرم كرد. اكنون وبا گذشت دوازده ماه از اين نبرد تمام عيار مارروسها كه زماني تعدادشان سيهزار نفر تخمين زده ميشد اكنون زنداني شده، جان خود را از دستداده يا براي در امان ماندن از تبعات اين عمليات پنهان شدهاند.
اگرچه هندوراس اكنون بازگشت امنيت به خيابانهاي خود را جشن گرفته است اما كساني هستند كه با سرخوردگي و تاسف به آنچه طي اين ماهها به وقوع پيوسته،مينگرند. به گفته آنان درست است كه خشونت گروههاي جنايتكار خياباني از شهرهاي هندوراس رخت بسته و به 6\6 ميليون نفر از جمعيت اين كشور فرصت داده در آرامش زندگي كنند اما در آن روي سكه تحولات، قيمت سنگيني براي صلح نوپاي هندوراس پرداخته شده است.
بر اساس اظهارات گروههاي منتقد در سايه اجراي طرح مبارزه با گروههاي جنايتكار خياباني آزاديهاي مدني در هندوراس كاهش يافته و حاشيههاي جامعه در وضعيت بحران قرار گرفته كه متضمن احتمال بازگشت خشونت به جامعه در آينده است.
نظم نوعجيب
در خيابانهاي خاك گرفته لايونيون كه خطرناكترين محله سنپدرو، پايتخت اقتصادي هندوراس است هنوز هم ميتوان بقاياي دوگروه مارا 18 و مارا سالواتورچا كه از مهمترين گروههاي جنايتكار سازمان يافته در امريكايلاتين هستند را يافت. گروههايي كه به شكلي انشعاب گروههاي جنايتكار خياباني لسآنجلس تلقي شده و در شيوه هاي خود از آنان گرتهبرداري مي كنند.
البودي 23ساله كه بيش از بيست فقره قتل به نام او ثبت شده يكي از رهبران مارا 18 است. لاغر و با صورتي استخواني كه بندرت لبخند را ميتوان در آن ديد. او ده سال است كه به عضويت اين گروه مخوف درآمده است اما او اكنون ترجيح ميدهد كمتر در انظار عمومي ظاهر شود. قوانين بازدارندهيي كه سال گذشته به تصويب رسيد به پليس اجازه مي دهد افراد را بدون داشتن حكم قضايي صرفا به ظن عضويت در گروههاي جنايتكار دستگير كند و اثبات اين ظن مي تواند به محكوميت مجرم به 9 تا12 سال حبس منتهي شود. پليس براي بازداشت افراد حتي به اين ظن هم نياز ندارد و صرف داشتن خالكوبي بر روي بدن ميتواند بهانهيي براي دستگيري باشد.
براي مارروسها داشتن خالكوبي نشاني از تعلق آنان به يك گروه خاص است. بازماندههاي مارروسها اكنون براي در امان ماندن از نگاه كاوشگر پليس بازوها، دستها و حتي صورتشان را ميپوشانند . ال بودي كه برعكس اكثر دوستان و همگروههايش فقط پشت گردن اش را خالكوبي كرده از آزادي عمل بيشتري برخوردار است. ياجالوي كوچك كه از دوستان صميميال بودي است و چشمان سياه و براقش از ميان خالكوبي آبيرنگ بزرگ صورتش ميدرخشد مي گويد ديگر روزها نميتواند از خانه خارج شود. خود را چون حيواني به دام افتاده ميبيند.
قوانين سختگيرانه جديد در محدود كردن اقدامات خشونتآميز و غيرقانوني البودي و دوستان موثر واقعشده است اما همين سختگيريها موجب شده بقاياي مارروسها از حقوق قانونمند خود نيز محروم شوند. به گفته ال بودي آنان به هر حال بايد زندگي كنند اما ديگر كسي حاضر نيست به آنان شغلي بدهد.
اسكارآلوارز، وزير امنيت هندوراس درحالي كه بر صندلي راحت اتاق خنك خود در پايتخت تكيه زده ميگويد: مارروس ها مردم را وحشتزده كرده و آرامش آنان را سلب كرده بودند. پليس از دسترسي به محلات حاشيهيي شهر محروم مانده بود و مارروسها آنچنان مردم را ترسانيده بودند كه عملا قوانين آنان بر شهرها حكومت ميكرد.
او كه اكنون با اجراي طرح سركوب گروههاي جنايتكار به يكي از شناختهشدهترين چهرههاي هندوراس بدل شده، ميگويد: امروز ديگر امنيت دغدغه شماره يك ما نيست.
قوانين مبارزه با گروههاي جنايتكار طي سه ماه تدوين شد و تقريبا بلافاصله توسط پارلمان هندوراس و با اكثريت قاطع آرا در ماه اوت سال گذشته ميلادي تصويب شد. اين تلاش با تحركات دولتهاي گواتمالا و السالوادور براي سركوبگروههاي جنايتكار كه به معضلي جدي در امريكاي لاتين تبديل شده بودند، همزمان شد.
طي اين مدت هندوراس به مدلي براي سركوب گروههاي جنايتكار در منطقه تبديل شده است و ساير كشورهاي اين منطقه از قوانين مبارزه با گروههاي خياباني و جنايتكار هندوراس تبعيت كرده و قانونهاي مشابهي به تصويب رساندهاند و پنج كشور منطقه تفاهمنامهيي را براي سركوب اين گروهها به امضا رساندند.
آلوارز ميگويد: مردم وحشتزده بودند و امنيت ميخواستند. اكنون به خواسته خود رسيدهاند. به اعتقاد او اگر دولت براي سركوب گروههاي جنايتكار وارد عمل نمي شد مردم كه از عملكرد اين گروهها به تنگ آمده بودند ممكن بود خود وارد عمل شوند. در نواحي فقير نشين پايتخت بسياري از افراد با ديدگاه آلوارز موافق هستند. در كشوري كه 55 درصد مردمش زير خط فقر زندگي مي كنند تحمل جناياتو خشونتهاي گروههاي جنايتكار سازمان يافته از مدارا با فقر و نداري مشكلتر بود.
هنگامي كه نيروي ويژه پليس هندوراس موسوم به يگان كبرا،كه در ابتدا براي سركوب و مقابله با گروههاي شورشي مسلح ماركسيست به وجود آمده بود و امروز بر سركوب گروههاي جنايتكار متمركز شده براي برچيدن پايگاهها و سركوب مارروسها به نواحي فقيرنشين حواشي شهرها هجوم برد، عملياتي تمام عيار براي پايان دادن به حيات گروههاي جنايتكار آغاز شد.
اين روند تراژديهايي را نيز در بطن خود داشته است. ماه مه گذشته آتشسوزي در زندان مركزي سن پدرو جايي كه 190 عضو مارا 18 نگاهداري ميشدند به مرگ 104 تن از زندانيان منتج شد. مقامات ادعا داشتند حريق به دليل نقص سيستم برق و اتصال به هنگام شب كه زندانيان در خواب بودند،رخ داده بود اما بعدها گزارشات متناقضي منتشر شد كه از غيرواقعي بودن ادعاي مطرح شده حكايت داشت.
اين اولين يا آخرينباري نبود كه مارروس ها در شرايطي نامعمول جان خود را از دست مي دادند. در آوريل 2003 در زندان لايبتا 58 عضو مارا 18 در ضمن شورش داخلي در زندان كشته شدند. تعداد زيادي از آنان درحالي كه در سلولهاي بسته هدف گلوله قرار گرفته بودند پيدا شدند و حتي مواردي كه زندانيان از پشت و از ناحيه سر هدف گلوله قرار گرفته بودند نيز گزارش شد.
پس از چندين مورد تحقيقات كه ماهها به طول انجاميد هيچيك از مقامات زندان متهم نشدند و تنها چند مامور جزء متهم شدند كه به رغم گذشت ماهها هنوز دادگاه رسيدگي به اتهامات آنان نيز تشكيل نشده است.
در تامارا كه بزرگترين ندامتگاه هندوراس در حومه پايتخت است 240 عضو مارا 18 دربندهايي كه در مجاورت هم قرار دارند، نگاهداري ميشوند. آنها زمان هواخوري خود را در محوطهيي محدود كه ديوارهايش با تصاوير مخصوص گروههاي جنايتكار پوشيده شده است سر ميكنند. در اينجا هم ال اسپيدي و البسد بر ساير اعضاي مارا 18 حكمراني مي كنند.
البسد كه 27 ساله است هشتسال ازعمر خود را به اتهام قتل در زندان بوده است و اين دومينباري است كه به حبس محكوم شده است. او ابراز اميدواري مي كند كه دولت به آنها اجازه دهد به جامعه بازگردند و با فراهم شدن شرايط مناسب، زندگي جديدي را آغاز كنند اما بهنظر مي رسد دنيا براي مارروسها به انتها رسيده است.
