برخوردارى از يك ارتش واحد و قوى به مثابه بازويى توانمند براى هر كشورى است كه بتواند با اتكا به نيروى نظامى خود راه را بر هر توطئه داخلى و خارجى مسدود كند و به نظر مى رسد دغدغه حامد كرزاى و تيم وى براى برخوردارى از يك ارتش ملى در افغانستان رويايى باشد كه در صورت تحقق آن بتوان اميدوار بود كه تا حد زيادى از كثرت و تعدد جنگ هاى اين كشور كاسته شود. جنگ سالاران افغان اخيراً توافق كردند كه در چارچوب يك اقدام مشترك براى كمك به سازماندهى ارتش ملى افغانستان آتش بس كامل را در نواحى غربى اين كشور به اجرا بگذارند. قبل از آتش بس در استان هرات سير ناآرامى ها به حدى بود كه عملاً سلامت اولين انتخابات رياست جمهورى اين كشور در بيم مخاطره قرار گرفته بود. اما برخورد قاطع با شبه نظاميان افغانى فرصت خوبى را به حامد كرزاى داده است تا قاطعيت خود را در زمينه برخورد با هرگونه ناآرامى و خودسرى به جامعه جهان نشان دهد و ثابت كند در طول ۳ سالى كه وى قدرت را در افغانستان به دست گرفته توانسته است بر انبوهى از مشكلات فائق آيد. هم اكنون جنگجويان افغان _ با وجود آنكه به آتش بس تن داده اند _ بر اكثريت نواحى غربى اين كشور تسلط دارند و حامد كرزاى اميدوار است به كمك ۱۳۷۰۰ سرباز مسلح خود كه در چارچوب ارتش ملى افغانستان (ANA) فعاليت مى كنند بتواند بر قدرت جنگ سالارى در افغانستان خط بطلان بكشد.

در ماه گذشته از سوى استان هاى مجاور استان هرات حملات پراكنده اى عليه اسماعيل خان والى اين ايالت صورت گرفت. اين در حالى بود كه بارها اسماعيل خان با اعمال و رفتار خود مخالفت خود را با سياست هاى دولت كرزاى نشان داده بود. ارتش ملى افغانستان با دستور مستقيم حامد كرزاى توانست دفاع خوبى از اسماعيل خان در مقابل حملات گروه هاى رقيب وى انجام دهد و به نوعى اين مسئله تلاشى از سوى دولت كرزاى بود تا اسماعيل خان والى هرات را به اردوگاه طرفداران خود سوق دهد. تحليلگران مسائل افغانستان اين اقدام ارتش افغانستان را در حمايت از اسماعيل خان به دو صورت مورد ارزيابى قرار مى دهند. يكى آنكه قدرت نظامى حامد كرزاى بدين طريق به اسماعيل خان نشان داده شد تا دومين هدف آنان محقق شود. يعنى اسماعيل خان با علم به اينكه ارتش ملى افغانستان از توان نظامى بالايى برخوردار است فكر هرگونه تمرد را از سر بيرون كند. هم اكنون ارتش ملى افغانستان با كمك توان نيروى هوايى ارتش آمريكا سريعاً با ناآرامى در افغانستان برخورد مى كند و به گفته ژنرال افغانى «فيض محمد» ارتش ملى افغانستان به مثابه يك نقطه اتكا براى حامد كرزاى و دولت وى است كه قصد دفاع از تماميت ارضى اين كشور و برخورد با ياغى گران را دارد. اما اين مسائل هنوز سبب نشده كه افغانستان به كشورى آرام تبديل شود و درباره امنيت شهر كابل بايد گفت كه اين شهر هنوز شاهد درگيرى هاى نظامى به صورت هاى پراكنده است و بنا به اعلام وزارت دفاع افغانستان در حال حاضر ۸۵۰۰ نيروى مسلح كه از سوى جنگ سالاران افغانى حمايت مى شوند در اين كشور دست به ناآرامى و ايجاد تنش مى زنند كه اين ميزان به رغم كاهش در چند سال اخير هنوز نگران كننده است.

در واشنگتن، مقامات پنتاگون معتقدند كه هنوز به اطمينان كامل دست نيافته اند كه ارتش ملى افغانستان توان دفاع كامل از دولت كرزاى را در مقابل حملات گروه هاى پراكنده نظامى افغان دارد و اين امر سبب شده كه وزارت دفاع آمريكا همچنان بر حفظ ۲۰ هزار نظامى آمريكايى مستقر در اين كشور پافشارى كند. «اريك بلوم» سخنگوى نظاميان مستقر در افغانستان با اشاره به نگرانى فوق مى گويد: ما خود را براى ماموريتى بلندمدت در افغانستان آماده كرده ايم و قصد داريم نسبت به تجهيز و گسترش ارتش ملى اين كشور به حامد كرزاى كمك كنيم و هدف ما رساندن تعداد سربازان ارتش ملى به ۷۰ هزار نفر است. در پايان وى تاكيد مى كند كه تا ۵ سال آينده احتمال خروج نظاميان آمريكايى از افغانستان دور از ذهن است. در طول ۳ سال با حمايت مالى و لجستيكى آمريكا ارتش ملى افغانستان پا گرفته است تا در چارچوب سياست هاى ملى جنگ با تروريسم (ANA) يارى گر ايالات متحده باشد برخورد نظامى ارتش ملى افغانستان با دشمنان اسماعيل خان كه دوهفته قبل انجام شد نخستين درگيرى جدى ANA در افغانستان محسوب مى شود. «ولى احمد عربى» كارشناس نظامى كه در دانشگاه كابل به تدريس مشغول است با رد اين انتقاد مى گويد چگونه مى توان انتظار داشت كه بدون كمك گرفتن از متخصصان ورزيده نظامى بتوان از يك جوان خام و بى تجربه يك سرباز حرفه اى را ساخت و حداقل تا دوسال آينده نبايد از ارتش ملى افغانستان انتظار خلق اقدامات قابل توجه را داشت. در حال حاضر فردى كه قصد پيوستن به «آنا» را دارد بايد ۵ ماه كامل را صرف يادگيرى علوم نظامى بكند. فرد متقاضى در واقع بايد ۱۰ هفته كامل خود را صرف يادگيرى علوم كلى نظامى و دو ماه را به صورت تخصصى در ارتش ملى افغانستان بگذراند. جالب آنكه سربازان ارتش ملى افغانستان دقيقاً در چارچوب استانداردهاى ناتو به فراگيرى علوم نظامى مى پردازند و حقوق پرداختى «آنا» براى هر سرباز هفتاد دلار در ماه و براى يك سروان ۱۸۰ دلار آمريكا در ماه است. افرادى كه به عضويت در ارتش ملى افغانستان درآمده اند از شيوه آموزش نظامى كه به وسيله ناتو و آمريكا به آنان داده مى شود راضى هستند و اين شيوه ها را بسيار كارآمدتر از آموزش هايى مى دانند كه به سبك دوران اتحاد شوروى سابق در افغانستان مورد توجه قرار مى گرفت. به گفته محمد منصور سرباز با سابقه افغانى كه ۲۵ سال سابقه خدمت نظامى را دارد شيوه آموزش هاى نظامى ناتو تفاوتى ۱۸۰ درجه اى با اصولى دارد كه جنگجويان افغانى در زمان اتحاد شوروى سابق از آن بهره مى جستند.